Франция Азербайжанга каршы гибрид коркунучун улантууда

Милли Межлистин чет элдик кийлигишүүлөргө жана гибриддик коркунучтарга каршы убактылуу комиссиясы тарабынан жүргүзүлгөн мониторинг жана эмпирикалык анализдин натыйжасында Франция Республикасынын Азербайжан Республикасына каршы гибриддик коркунучтардын кеңири спектрин камтыган ишмердүүлүгү дагы деле уланып жатканын аныктады Modern.az сайты комиссиянын маалыматына ылайык, өзгөчө Азербайжан 2020-жылы Ата Мекендик согушта жеңишке жеткенден кийин, француз тарап дипломатиялык алкакты кыйгап өтүп, аймактагы эл аралык укукка каршы өз кызыкчылыктарын канааттандыруу үчүн ар кандай каражаттар, платформалар жана куралдар менен өлкөгө каршы гибриддик коркунучтарды жаратууга аракет кылууда Азербайжан менен Армениянын ортосунда учурда байкалып жаткан алсыз тынчтык жараянына таасир эткен дооматтар, эл аралык институттарда айтылган бир тараптуу позициялар, Франциянын маалымат каражаттарында жана сот системасында уланып жаткан тенденциялар бул коркунучтар Азербайжандын ички иштерине кийлигишүү, тышкы саясаттын жүрүшүнө таасир көрсөтүү, анын эл аралык аренадагы позициясын алсыратуу жана чөлкөмдү дестабилдештирүү максатын көздөөрүн көрсөтүп турат Француз мамлекетинин жана ага тиешелүү субъекттердин гибриддик коркунучтары негизинен төмөнкү багыттарды камтыйт: «Мыйзамдуулук», башкача айтканда, укуктук кысым көрсөтүү менен Франция парламентинин эки палатасы (Сенат жана Улуттук Ассамблея) 2020-жылдын ноябрынан баштап Азербайжанды бутага алган жана өлкөбүздүн эгемендигине жана аймактык бүтүндүгүнө каршы резолюцияларды кайра-кайра кабыл алган; Дипломатиялык жана саясий кысым көрсөтүүнүн каражаты катары колдонулган бул документтердин юридикалык күчү чектелүү болгону менен, Франциянын жана армян лоббисинин таасир чөйрөсү күчтүү болгон башка өлкөлөрдө Азербайжанга карата ушундай мамилени калыптандыруу максатында кабыл алынган. Парламенттердин мындай бир жактуу, бир жактуу документтери өлкөбүздүн эл аралык аренада терс имиджин түзүүгө, мыйзамдуу позициябызды алсыратууга кызмат кылып, аймактагы тынчтык менен стабилдүүлүккө салым кошуунун ордуна, жасалма чыңалууну жаратууда Эл аралык уюмдарда жана мекемелерде, аймактык платформаларда Азербайжанга каршы активдүү иш-аракеттерди жүргүзүү; Экинчи Карабах согушунан кийин Франциянын айрым мамлекеттик ишмерлери, дипломаттары, парламентарийлери жана коомдук ишмерлери БУУ жана анын институттары, Европа Биримдиги (ЕБ) институттары (айрыкча Европа Парламенти), Европа Кеңеши, ПАСЕ, ЕККУ, ошондой эле Эл аралык Франкофония уюму сыяктуу платформаларды колдонуу менен Азербайжандын кызыкчылыгына каршы чечимдерди жана документтерди кабыл алууга аракет кылышкан. Биздин өлкөнүн эл аралык укукка ылайык иш-аракеттерине карабастан, бул кадамдар аны обочолонтуу, дискредитациялоо жана айрым эл аралык кызматташтык алкактарынан чыгаруу максатында жасалган Француз маалымат каражаттарында Азербайжанга каршы терс имидждин калыптанышы; Француз метбугатында Азэрба]чан-нын кениш мечбердэки негатив образынын ]арадылмасы инди довамлы хэсиетдедир. Май жана июнь айларында гана француздук массалык информация каражаттарында азербайжанга каршы кыркка жакын макаланын жарыяланышы жана ондогон теле-репортаждардын даярдалышы терс пропаганданын кучтуулугун керсетет. Француз медиасы Азербайжанга каршы бир жактуу, бурмаланган жана жалган маалымат таратуу менен гибриддик коркунучтардын маанилүү фронтуна айланды Франциянын маалымат каражаттарында радикал оппозициячыларга бир тараптуу платформа берүү аркылуу Азербайжандын ички иштерине түздөн-түз кийлигишүү; Франциянын массалык маалымат каражаттарында Азербайжандын ичинде жана тышында саясий салмагы жок айрым радикал оппозиция өкүлдөрүнүн жазгандарына жана интервьюларына кеңири орун берүү менен биздин өлкөдөгү реалдуу кырдаалды бурмалоого, француз коомчулугун чаташтырууга багытталган чакырыктарды жасоого шарттар түзүлүүдө. Бул кадамдар массалык маалымат каражаттарынын эркиндигине жамынып алып, Азербайжандын мамлекеттүүлүгүнө каршы радикалдардын ишмердүүлүгүнө дем берүү максатында жасалып, ички стабилдүүлүктү бузуу, ошондой эле өлкөдө социалдык нааразычылыкты жана поляризацияны жаратуу максатын көздөгөн элемент болуп саналат. Объективдүү журналистиканын принциптерине карама-каршы, материалдарда Азербайжан мамлекетинин расмий позициясы же альтернативалуу көз караштар камтылган эмес, бул дагы бир жолу бул иш-аракеттер француз коомчулугунда биздин өлкө тууралуу терс пикирди калыптандыруу максатында атайылап жүргүзүлүп жатканын далилдейт Саясий башпаанек деген ат менен Францияда жашаган азербайжан тектүү радикалдарды гибриддик коркунуч куралы катары колдонуу; Франциянын официалдуу жана официалдуу эмес чейрелерунун мындай адамдарга тынымсыз колдоосу, алардын «бузулган укуктарын» ар кандай каражаттар менен жасалма жана жылдар бою. аны күн тартибинде кармап, демократиялык баалуулуктарга жамынган саясий жүйөөлүү дооматтарды коюунун бирден бир максаты – мамлекетибизди эл аралык коомчулуктун алдында “репрессивдүү режим” катары көрсөтүү жана аны жаманатты кылуу Армян лоббисинин координациясы менен Азербайжанга каршы иш-аракеттерди жүргүзүү; Франциядагы күчтүү армян лоббисинин таасири астында айрым мамлекеттик кызматкерлердин, парламентарийлердин жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилеринин (мэрлердин) азербайжанга каршы аракеттери үзгүлтүксүз жүрүп жатат. Саясий жана экономикалык байланыштары күчтүү армян лоббисинин таасири астындагы француз саясатчылары көп учурда армянчыл позицияларды карманып, Евробиримдиктин жана эл аралык уюмдардын алкагында Азербайжанга каршы координацияланган иш-аракеттерди жасашат. Бул аракеттер Азербайжандын эл аралык укук тарабынан таанылган эгемендигин жана аймактык бүтүндүгүн бузууга багытталган жана Франция менен эки тараптуу мамилелерде чоң чыңалуу жаратууда Армянчыл топтордун, Франция каржылаган эл аралык бейөкмөт уюмдардын, «адам укуктары» уюмдарынын жана «иликтөөчү журналист» тармактарынын кампанияларын башкаруу; Гибриддик коркунучтардын кеңири таралган жана эффективдүү элементтеринин бири – бул медиа жана социалдык медиадагы маалыматтык кампаниялар. Жогоруда айтылган топтор түздөн-түз же кыйыр түрдө Франция тарабынан колдоого алынып, онлайн платформаларда Азербайжанга каршы ар кандай темада масштабдуу кампанияларды жүргүзүүдө. Бул кампаниялар фейк жаңылыктарды, бурмаланган фактыларды жана чагымчыл маалыматтарды таркатышат. Максаты өлкөнүн эл аралык имиджин бузуу жана Азербайжандын мамлекеттик институттарына ишенбөөчүлүктү жаратуу. Бул кампанияларга бот-тармактар жана фейк профилдер менен кошулуу аркылуу Азербайжан тууралуу эл аралык коомдук пикирди бурмалоо аракеттери көрүлүүдө Азербайжанда француздук шпиондук ишмердүүлүк; Франция өзүнүн гибриддик коркунуч стратегиясынын маанилүү бөлүгү катары биздин өлкөлөр ортосундагы мамилелерди бузууга багытталган шпиондук иш-аракеттерди да жүргүзгөн. Бул мыйзамсыз иш-чара аймактагы процесстерге таасир этүүгө, Азербайжандын ички саясий абалын, экономикалык өнүгүүсүн, аскердик потенциалын жана стратегиялык кызыкчылыктарын изилдөөгө, ошондой эле Азербайжандын жана башка өлкөлөрдүн жарандарынан турган агенттик тармактарды түзүүгө багытталган. Алдыга коюлган максаттардын арасында дезинформацияны өлкө ичинде жайылтуу, айрым топтордун арасында нааразычылык жаратуу жана башка дестабилдештирүүчү операцияларды жүргүзүү болгон Арменияга курал сатуу жана Европа Биримдигинин Армениядагы Миссиясынын (EUMA) колдоосу; Франциянын Арменияга жигердүү курал-жарак берүүсү жана негизинен аймактагы чалгындоо ишмердүүлүгү менен алектенген ЕУМАны түз колдоп, аны өзүнүн жеке куралына айландыруу Түштүк Кавказдагы аскердик тең салмактуулукту өзгөртүүгө, чыңалууну күчөтүүгө жана тынчтык жараянына тоскоол болууга багытталган кадамдар катары каралууда. Комиссия 2025-жылдын 24-апрелинде сунуштаган “Түштүк Кавказдагы стабилдүүлүккө гибриддик чабуул “тынчтык миссиясы” деп аталган атайын изилдөөдө бул маселе боюнча кеңири маалымат берилген Ошондой эле, чет элдик интервенцияларга жана гибриддик коркунучтарга каршы комиссия тиешелүү мамлекеттик институттар менен макулдашып, француз гибриддик коркунучтарынын таасирин нейтралдаштыруу боюнча өзүнүн каршы чараларды ийгиликтүү улантып жатканын белгилей кетүү керек. Мына ушул чаралардын жана Франциянын ийгиликсиз чабуулдарынын натыйжасында экинчи тарап Азербайжанга каршы жаңы, достукка жатпаган аракеттерди жасап, түрдүү платформалар аркылуу айыптоо делген нерселерди айтууда Жогоруда айтылгандарды эске алуу менен комиссия Франциянын мамлекеттик жана мамлекеттик ишмерлерине эмес, тузден-туз француз элине кайрылууну зарыл деп эсептейт Сандалган фактылар ошондой эле Франциянын бир катар саясатчылары жана мамлекеттик түзүмдөрү коомдун саясий башкарууга болгон ишениминин жоктугун жашыруу жана өлкөнүн ичиндеги оор социалдык-экономикалык кыйынчылыктардан көңүлдү алагды кылуу үчүн Азербайжандын «тышкы душманы» деген имиджин түзүүнү туура көрүшөрүн, ошондой эле биздин мамлекетке каршы Армениянын мыйзамдарына жана этикалык нормаларына туура келбеген иш-аракеттерди жүргүзүүнү туура көрөрүн көрсөтүп турат Азербайжан эли Франциянын элин ар дайым езунун досу катары эсептеп келген жана мындан ары да карай берет. Биздин мамлекет эгемендүүлүктүн бүткүл тарыхында Франция Республикасы менен достукка, кызматташтыкка жана өз ара урматтоого негизделген мамилелерди түзүүгө дайым даяр экендигин билдирип келген Француз коомчулугу анын екметунун мындай достукка жат иш-аракети, тышкы саясаттагы аракеттери Францияга саясий жактан зыяндуу экендигин билиши керек. ал эми экономикалык дивиденддерди алып келуунун ордуна анын эл аралык аброюна ого бетер доо кетирет