Эртанч ХИДАЙЕТТИН Жазган: Эх ошол эски китепканалар

Тээ илгери, биздин үйлөрдүн дубалында Сааттуу билим календары илинип турган. Биз, балдар календардын барагын үзүп жарышып, ар бир күндүн аягында окуп калчубуз. Кээде чыдабай, күндүн бүтүшүн күтпөй, бир жолу окуп калчубуз. Биринчи бетте ошол датада өткөн окуялар тууралуу кыскача маалымат берилген. Азыр мен Сааттык билим календары дагы эле бар-жокпу билбейм Бала кезимде мектептен тышкары маалыматка жетүүнүн жолу китепкана болгон. Албетте, эгер ал сиз жашаган жерде жеткиликтүү болсо. Албетте, китеп дүкөндөрү эң сонун маалымат булагы болгон, бирок китеп сатып алуу ар кимдин колунан келе берчү нерсе эмес. Англиядагы китепканалар үчүн ар кандай майрам күндөрү уюштурулат. Быйыл жалпы китепкана жумалыгы 3-9-октябрга чейин белгиленет. Өткөн жумада "Китепканалар жашоону өзгөртөт" жумалыгы өттү. Улуттук китеп окуу жылы деп жарыяланган 2026-жылдагы окуяларды колдоо максатында уюштурулган жумалыктын темасы, китепканалардын сабаттуулукка жана китеп окууга үндөп жашоону өзгөртөөрүнө басым жасоо болду. Аптанын ичинде китепканалар балдарга, чоңдорго, мектептерге жана бардык жамааттарга өз кызматтарын жарыялоо үчүн түрдүү түстүү иш-чараларды уюштурушту Адамдардын карыган сайын эски күндөрдү эңсегени күчөйт... Айрыкча виртуалдуу дүйнөбүздө. “Оо, эски майрамдар, эй эски жаңы жылдар, эй эски майрамдар” деп өткөнгө болгон сагынычыбызды билдиребиз. Мен дагы ушул жумада китепканалар тууралуу эскерүүлөрүмө токтолгум келди Никосиядагы Улуттук китепкана башкалардай эле менин жашоомдо маанилүү орунду ээледи. Урматтуу Севгүл Улудагдын «Сарайонунан эскерүүлөр» аттуу макалалар сериясынан бул маанилүү жер тууралуу Кипрде жүргөндө билбеген көп нерселерди билдим. Бул китепкананын тарыхы жана Сегүл Улудагдын эскерүүлөрү тууралуу макалалар сериясын окууну сунуштайм. Сиз андан абдан ырахат аласыз жана эгер сиз ал жерде болсоңуз, автордун эскерүүлөрүнөн өзүңүздү табасыз Сарайонунан эскерүү... (1) - Севгүл Улудаг, Сарайонудон эскерүү... (2) - Севгүл Улудаг Бул китепкана жумасына жок дегенде эки күн барчу жерим болчу. Ал жакта досторум менен жолугуп, эс-учун жоготкондой ар кандай китептерди окуп, үй тапшырмаларына калың энциклопедияларды колдонууга аракет кылчубуз. Мен котормо китептерин көбүрөөк жактырам. Виктор Гюго, Чарльз Диккенс сыяктуу маанилүү жазуучулардын чыгармалары менен биринчи жолу ушул китепканадан тааныштым Албетте, маал-маалы менен тентектик кылчубуз. Севгүлдүн апасы Түркан айым боорукер мамилеси менен бизге кеп-кеңештерин берчү. Китепкананын директорунан коркчубуз. Муваффак мырза менен кийин Лондондо жолуктук. Ошол күндөрдү эстеп аябай күлдүк Китепканадагы туура эмес жүрүм-турумумдан улам болгон окуя дайыма эсимде. Мен буга чейинки макалаларымда айтып өткөн элем, бирок окурмандарыма дагы бир жолу эскертип кетейин. Көрсө, биздин жардамчыбыз Али Динчер мырза китепкананын маңдайындагы батирлердин биринде жашап жаткан экен. Бир күнү ал терезеден бөлмөдөн бөлмөгө өтүп, бузукулук кылып жатканыбызды карап турду. Эртеси ишемби болду. Окуу күнү аяктаганда желек тапшыруу аземинин алдында бүткүл мектептин алдында мени чакырып, мени урушту! “Оо, ошол эски китепканалар” десем, өзгөрүүнүн маанилүүлүгүн баалабай жатканымды түшүнбөйм. Пайдалуу өнүгүүгө алып баруучу инновацияларды кабыл алып, андан пайда көрүүгө аракет кылам. Бул жа-цылыктардан китепканалардын да улушу бар. Алар колдонуучулар ызы-чуу чыгаруудан корккон музейге окшош жерлер эмес, коомдор үчүн көп кырдуу иш-чараларды сунуштайт Менин аймагымдагы заманбап китепкана йога сеанстарынан баштап бөбөктөр үчүн музыкалык сессияларга чейин баарын сунуштайт жана бейөкмөт уюмдар үчүн жолугушууларды өткөрөт. Белгилүү жазуучулар катышкан мезгил-мезгили менен китеп семинарлары бардык курактагы адамдарга да жагат Ошентсе да, мен Кипрге барган сайын эстеликке толгон ошол кооз үйдүн алдына бир нече мүнөт токтоп, ошол кайталангыс күндөрдү эстейм Китепсиз, китепканасыз калбаңыз. Анткени алар чыныгы жашоону өзгөртөт