ЕРӨБ Түркиянын өнөр жай тармагын декарбонизациялоого багытталган долбоорду жактырды

БАКУ, Азербайжан, 11-июнь. Европа реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкы (ЕРӨБ) Түркияда көмүртектерди кармоо, пайдалануу жана сактоо (CCUS) үчүн жагымдуу шарттарды түзүүгө багытталган техникалык колдоо долбоорун жактырды Бул тууралуу Европа реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкы (ЕРӨБ) өзүнүн веб-порталында билдирди ЕБРРдин айтымында, долбоор Түркиянын 2053-жылга чейин парник газдарынын таза нөлгө чыгуу максатын колдоо үчүн ишке ашырылат Документте Түркиянын 2053-жылга чейинки Узак мөөнөттүү Климат стратегиясына ылайык, өнөр жай сектору өлкөнүн жалпы эмиссиясынын 24,2% түзөрү белгиленген. Ошол эле учурда Европа Биримдигинин көмүртек чек арасын жөнгө салуу механизминин (CBAM) ишке ашырылышы түрк өнөр жайы үчүн кошумча кыйынчылыктарды жаратат Мындан тышкары, маалымат бул контекстте CCUS технологияларынын түрк өнөр жай секторунун декарбонизация стратегиясынын негизги элементтеринин бири катары каралып жатканы жана бул технологияны, өзгөчө цемент өнөр жайында колдонуунун көмүртектин нейтралдуулугуна жетишүү үчүн чоң мааниге ээ экени айтылат. ЕРӨБ ошондой эле, эсептөөлөр боюнча, сектордогу көмүртектүү нейтралдуу өндүрүшкө өтүү үчүн талап кылынган 29,8 миллиард долларлык инвестициянын болжол менен 27 миллиард доллары CCUS технологияларына багыттала турганын белгиледи Бирок, маалыматка караганда, учурда Түркияда CCUS долбоорлорун өнүктүрүүнү колдоо үчүн толук мыйзамдык жана ченемдик база жок Банк өлкөдө долбоорду ишке ашырууга уруксат берүү механизмдеринде, көмүртектин чөгүп кетүүсүнүн мүнөздөмөлөрү жана жоопкерчилик эрежелеринде, CO₂ транспорттук тармактарын жөнгө салууда, мониторинг жана текшерүү стандарттарында, ошондой эле инвестицияларды тартуу механизмдеринде кемчиликтер бар экенин түшүндүрдү Маалыматка ылайык, ушул себептен Түркия өкмөтү Айлана-чөйрөнү коргоо, урбанизация жана климаттын өзгөрүү министрлигине караштуу Климаттын өзгөрүү департаменти аркылуу ЕБРРден колдоо сураган. Банктын кызыгуусун билдиргенден кийин түрк өкмөтү CCUS үчүн жагымдуу шарттарды түзүү үчүн өнөктөш катары ЕБРРди тандап алды», - деп баса белгиленет маалыматта Долбоор төрт негизги этаптан турганы белгиленген: CCUS үчүн мыйзамдык жана ченемдик базаны талдоо, өнөр жай кластерлери жана CCUS хабтары боюнча рынокту изилдөө, Түркия үчүн CCUS Улуттук стратегиясын иштеп чыгуу жана эки жогорку эмиссиялуу цемент заводунда CCUSду ишке ашыруунун алдын ала техникалык-экономикалык негиздемесин иштеп чыгуу ЕРӨБ ошондой эле долбоорду ишке ашыруунун алкагында түрк өкмөтүнө консультациялык кызматтарды көрсөтүү үчүн эл аралык консалтинг фирмасын тандоо пландары менен бөлүштү Банктын маалыматына ылайык, долбоордун негизги максаты Түркияда көмүртектүү газды кармоо жана сактоо үчүн инвестициялоо үчүн укуктук жана институционалдык базаны түзүү, инвесторлордун ишенимин жогорулатуу жана өлкөнүн өнөр жай тармагында, өзгөчө цемент тармагында декарбонизация процессин тездетүү болуп саналат Маалыматта белгиленгендей, техникалык колдоо программасы өлкөнүн көмүртектүү сактоо потенциалын баалоо, приоритеттүү тармактарды жана пилоттук долбоорлорду аныктоо, өнөр жайлык эмиссиялардын картасын түзүү, көмүртек ташуу маршруттарын талдоо жана узак мөөнөттүү өнүгүүнүн жол картасын даярдоону камтыйт Банктын маалыматы көрсөткөндөй, тандалган цемент ишканалары үчүн техникалык, финансылык, экономикалык жана экологиялык аспектилерди камтыган ТЭН даярдалат, бул келечектеги инвестициялык долбоорлорду түзүүгө мүмкүндүк берет