Президент Эрдоганга Ереван чакыруусу

Европа өлкөлөрүнүн ортосундагы стратегиялык жакындык, кызматташтык, диалог жана координациялоо максатында түзүлгөн Европа Саясий Коомчулугунун (АСТ) жыйынына президент Режеп Таййип Эрдоган да чакырылды Жолугушуу Армениянын борбору Ереван шаарында 4-майда өтөт «Келечекти куруу: Европада биримдик жана стабилдүүлүк» урааны болгон жыйынды Европа Биримдиги (ЕБ) кеңешинин төрагасы Антонио Коста жана Армениянын премьер-министри Никол Пашинян жетектейт Дүйнө терең геосаясий өзгөрүүнү баштан кечирип жаткан маалда өткөрүлө турган жолугушуунун темалары демократиялык туруктуулукту жогорулатуу, байланышты жакшыртуу, экономикалык жана энергетикалык коопсуздукту чыңдоо деп аныкталды Түркия 2022-жылдын 6-октябрында Чехиянын борбору Прагада өткөн АСТтын биринчи жыйынына катышты Эрдоган 2024-жылы 7-ноябрда Венгриянын борбор шаары Будапештте, 2025-жылы 16-майда Албаниянын борбор шаары Тиранада өткөрүлгөн жолугушууларга да катышты Бирок 2023-жылы Испания менен Молдовада, 2024-жылы Англияда, 2025-жылы Данияда өткөн жолугушууларга чакырылганы менен ал катышкан эмес Эрдогандын Еревандагы жыйынга катышаар-катышпасы тууралуу Түркия тараптан азырынча расмий билдирүү боло элек Евробиримдиктин расмий өкүлү: "Эрдоган катышат же катышпайт деп айтуу эрте. Катышуучулардын тизмеси азырынча тактала элек. Катышуу абалы жакынкы күндөрдө белгилүү болот" деди Эрдоган Еревандагы саммитке катышпаса, Түркиянын өкүлү болбойт Эрежеге ылайык, жыйынга мамлекет жана өкмөт башчылары гана катыша алат Министрликтин деңгээлинде же андан төмөн өкүлчүлүк кабыл алынбайт Жолугушуу Түркия менен Армениянын ортосундагы карым – катнаштардын нормалдашуусу үчүн кадам ташталган мезгилге туш келгени менен көңүлдөрдү бурууда Эки өлкөнүн ортосундагы толук нормалдашууну колдогон ЕБ «Армения-Түркия нормалдашуу процессиндеги бул туруктуу импульс аймакта болуп жаткан кеңири позитивдүү динамикаларды чагылдырат» деп эсептейт ЕБнин айтымында, бул динамика туруктуу тынчтык жана туруктуулук үчүн өтө маанилүү АСТтин жыйынына 48 өлкөнүн мамлекет жана өкмөт башчыларына чакыруу жөнөтүлгөн Евробиримдикке мүчө 27 өлкөнүн баары катышаары күтүлүп жаткан жыйынга Армения кожоюн катары катышат Жыйынга Түркиядан тышкары Албания, Андорра, Азербайжан, Босния-Герцеговина, Грузия, Англия, Швейцария, Исландия, Черногория, Косово, Түндүк Македония, Лихтенштейн, Молдова, Монако, Норвегия, Сан-Марино, Сербия жана Украина да чакырылган Бул жолугушуунун эң таң калыштуу өзгөчөлүгү – биринчи жолу Европа континентинде болбогон өлкөнүн лидери чакырылган Катышуучулардын арасында акыркы мезгилде АКШ менен карым-катнаштар жана эл аралык тартипке байланыштуу сөздөрү менен көңүлдөрдү бурган Канаданын премьер-министри Марк Карни да болот Карнинин чакыруусун жарыялаган социалдык медиа билдирүүсүндө Коста мындай деди: "Европа менен Канада жөн эле пикирлеш өнөктөштөр эмес; биз тынчтыкты, жалпы гүлдөп-өнүгүүнү жана көп тараптуулукту коргоо үчүн биргелешип глобалдык союз куруп жатабыз" Учурдагы конъюнктурага байланыштуу Орусия менен Беларусь кирбейт АСТ 2022-жылы Франциянын президенти Эммануэль Макрондун демилгеси менен түзүлгөн Чындыгында анын негизи 1989-жылы Франциянын ошол кездеги президенти Франсуа Миттерандын «конфедералдык Европа» сунушунда жатат АСТ Евробиримдиктин кеңейүүгө болгон энтузиазмы эң төмөн болуп, мүчө болууну каалаган өлкөлөрдүн саны жогорку деңгээлде болгон учурда күчүнө кирген Кеңейүү процессиндеги өлкөлөрдүн мүчөлүгүн күтүп жатып ЕБден алыстап кетүүсүнө жол бербөө бул платформаны түзүүнүн негизги себептеринин бири болгон AST Евробиримдиктин мүчөлүгүнөн көз карандысыз деп эсептелген долбоор Ал ЕБнин максаттарын, баалуулуктарын жана принциптерин бөлүшкөн демократиялык өлкөлөр менен бардык тараптарды кызыктырган тармактарда тереңирээк кызматташууну, диалогду жана координацияны көздөйт Саясат, коопсуздук, миграция, энергетика, транспорт, инвестиция жана адамдардын эркин кыймылы сыяктуу маселелер АСТта талкууланган темалардын бири AST кеңири географиянын лидерлерине ар кандай маселелер боюнча пикир алмашууга мүмкүндүк берген жана чынжыр байланышты камсыз кылган бейформал платформа катары өзгөчөлөнөт Евробиримдиктин лидерлери бири-бирин тез-тез жана үзгүлтүксүз көрүшсө да, бул башка өлкөлөрдүн лидерлери үчүн андай эмес, бул АСТга “стратегиялык жолугушуу” өлчөмүн кошот Катышуучулардын көптүгү жана кээ бир өлкөлөрдүн ортосунда олуттуу көйгөйлөрдүн болушу АСТтин институционалдык базасынын ийкемдүү болушун талап кылат AST окшош квалификациялуу уюмдар жана платформалар менен дал келбешин камсыз кылуу өзгөчө аракеттер көрүлүүдө Страсбургда жайгашкан Европа Кеңеши (ЕК) менен Венада жайгашкан Европадагы Коопсуздук жана Кызматташтык Уюму (ЕККУ) Европа өлкөлөрүн бир чатырдын астына чогулткан структурага ээ Бул уюмдар эффективдүү болбогон аймактарда АСТ эффективдүү болушу үчүн аракеттер көрүлүүдө Евробиримдик жолугушуу өз патронажында өттү деген ойду жаратпоо жана ар бир катышуучуну тең укуктуу сезүү үчүн башынан эле көп аракеттерди жасады АСТ жыйындары жылына эки жолу өткөрүлөт Ротация системасы менен өткөрүлүүчү жыйналыш үчүн ЕБ өлкөсү жана ЕБден башка өлкө бир жолу тандалат АСТтын Еревандан кийинки кезектеги жыйыны 2026-жылдын ноябрында Ирландияда өтөт