Бүгүнкү күндө Баку дүйнөлүк шаар куруу талкууларынын борбору болуп калды - КОММЕНТАРИЙ

Бакуда өткөн Бүткүл дүйнөлүк шаар форумунун (WUF13) 13-сессиясы “Дүйнөнүн калкын жайгаштыруу: коопсуз жана туруктуу шаарлар жана жамааттар” темасында глобалдык турак жай кризиси, шаарлардын туруктуулугу, климаттын өзгөрүшүнүн шаарларга тийгизген таасири жана заманбап шаар башкаруусу сыяктуу маанилүү маселелерди камтыйт. WUF13 дүйнөдөгү эң таасирдүү глобалдык шаар куруу платформаларынын бирине айланууда Бул сөздөрдү «Граждандардын социалдык жыргалчылыгы үчүн» коомдук бирикмесинин төрагасы, сессиянын катышуучусу Ирада Ризазаде AZERTAc агенттигине берген билдирүүсүндө билдирди WUF13 биздин өлкөдө COP29дан кийинки экинчи ири эл аралык иш-чара экенин эске салган И.Ризазаде Баку буга чейин дүйнөлүк саясий, экономикалык жана гуманитардык талкуулар өткөрүлгөн маанилүү борбор статусуна ээ болгонун белгиледи "Үстүбүздөгү жылдын "Шаар куруу жана архитектура жылы" деп жарыяланышы бул тармакка мамлекеттик деңгээлде көңүл бурулуп жатканынын белгиси. Ошол эле учурда Агдам, Зангилан жана Ханкенди шаарларында БУУнун Калктарды жайгаштыруу программасы (БУУ-Хабитат) менен кызматташуунун алкагында улуттук шаар куруу форумдарын өткөрүү Азербайжандын 2022-жылдагы шаар куруу саясаты өзгөчө мааниге ээ экендигин тастыктайт. Кагылышуудан кийинки мезгил өзгөчө Азербайжандын жеңишинен кийин, аймакта жаңы тартип түзүлдү. Бул ошондой эле биздин өлкө эл аралык саясий, экономикалык жана гуманитардык платформаларда ишенимдүү өнөктөш, маанилүү демилгелердин автору жана таасирдүү уюштуруучу катары иш алып барарын билдирет», - деди ал Бейөкмөт уюмдун төрагасы президент Илхам Алиевдин WUF13 ачылыш аземинде айткан пикирлерине да токтолду. Анын айтымында, мамлекет башчыбыздын көз караштары Азербайжандын заманбап өнүгүү стратегиясынын маңызын, улуттук-моралдык баалуулуктарга негизделген шаар куруу саясатын, келечекке багытталган мамлекеттик көз карашын дагы бир жолу дүйнөлүк коомчулуктун көңүлүнө бурду. Бул сөз шаар куруу маселелери боюнча саясий позиция катары гана эмес, ошондой эле Азербайжандын заманбап мамлекеттик философиясынын презентациясы катары да чоң мааниге ээ. Өлкө башчысынын сөзүндө шаар куруу маселеси бир гана иш-чаралардын алкагы эмес, Азербайжандын байыркы мамлекеттүүлүк салттары, архитектуралык мурастары, Карабак менен Чыгыш Зангезурду калыбына келтирүү, экологиялык жаңылануу саясаты жана туруктуу өнүгүү модели тууралуу маанилүү билдирүүлөр экени даана баса белгиленди. Бул багытта эл аралык дуйненун кецулу мына ушундай маселелерге бурулат И.Ризазаде белгилегендей, бүгүнкү күндө Баку байыркы тарых менен азыркы замандын гармониясын айкалыштырган дүйнөдөгү сейрек шаарлардын бири болуп саналат. Бир тараптан кылымдардын эс тутумун сактаган Ичеришеер, экинчи жагынан заманбап архитектуралык үлгүлөр, инновациялык урбанизация долбоорлору жана туруктуу шаар чөйрөсү Азербайжандын өнүгүү моделинин тең салмактуу курулганын көрсөтүүдө. Тарыхый мурастарды сактоо менен заманбап инфраструктураны параллелдүү өнүктүрүү мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бири катары ийгиликтүү ишке ашырылууда. Бул ыкма архитектура жагынан гана эмес, улуттук өзгөчөлүктү жана маданий эстутумду сактоо жагынан да өзгөчө стратегиялык мааниге ээ Дал ушул президент Илхам Алиевдин жетекчилиги астында Азербайжан акыркы жылдары шаар куруу жаатында региондогу алдыңкы өлкөгө айланды. Биздин өлкө курулуш процесстерин өз ичинде ишке ашырган мамлекет катары эмес, эл аралык шаар куруу платформаларында демилгелерди көтөрүп, глобалдык урбанизация чакырыктарына салым кошкон ишенимдүү өнөктөш катары каралууда WUF13 көргөзмөсүндө архитектуралык салттарга өзгөчө басым жасоо да чоң сыймыктанууну жаратат. Шамахы, Нахчыван, Гянджа, Шеки, Габала жана өзгөчө Шуша сыяктуу шаарларыбыз архитектуранын жогорку мектебинин, бай маданий мурасыбыздын жана улуттук мамлекеттүүлүгүбүздүн тарыхынын жандуу үлгүлөрү болуп саналат. Бул шаарларды коргоо жана келечек муундарга өткөрүп берүү – улуттук мураска берилген баанын көрсөткүчү «Бүгүнкү күндө оккупациядан кутулган Карабак менен Чыгыш Зангезурда жүргүзүлүп жаткан масштабдуу реконструкция долбоорлору дүйнөлүк шаар куруу тарыхында өзгөчө мааниге ээ болгон мисалдардын бири. Кыска убакытта курулган жолдор, туннелдер, көпүрөлөр, аэропорттор, турак-жай комплекстери, мектептер, ооруканалар жана социалдык инфраструктуралык долбоорлор Азербайжандын күчтүү саясий эркин жана мамлекеттик потенциалын ачык көрсөтүп турат. “Улуу кайтуу” программасынын алкагында ишке ашырылып жаткан бул долбоорлор курулуш процесси гана эмес, тарыхый адилеттүүлүктү, улуттук сыймыкты калыбына келтирүү. майрам жана жарандык тилектештиктин ишке ашырылышы Бүткүл дүйнөлүк шаар куруу форумунун 13-сессиясы Азербайжандын аймакта гана эмес, бүтүндөй эл аралык мейкиндикте шаар куруу, урбанизация жана туруктуу өнүгүүнүн маанилүү борборлорунун бирине айланып баратканын дагы бир жолу көрсөттү», - деп кошумчалады ал 2026 © AZERTAC. Автордук укук корголгон. Маалыматты колдонуу гипершилтеме менен көрсөтүлүшү керек