Мамлекеттик жардамды кайтарбай туруп банктар ээлерин алмаштыра албайт

Казак банктарынын мамлекеттен жардам алып, аны толук кайтара элек ири акционерлери карызын төлөбөй туруп акцияларынан кутула алышпайт. Мындай эреже Финансы рыногун жөнгө салуу жана өнүктүрүү агенттигинин акыркы токтомунда камтылган, деп билдирет Orda.kz Документте 2017-18-жылдары банкка түшкөн мамлекеттик каражаттар сатылганга чейин толугу менен кайтарылышы керектиги айтылат. Эгерде азыркы кожоюн муну өз алдынча кыла албаса, сатып алуучуга мындай шартты коюшу керек. Ал өз кезегинде көзөмөл органына акчанын булагын көрсөтүү менен мамлекеттик жардамды кайтаруунун деталдуу планын берүүгө милдеттүү Бул талап банктын капиталынын кеминде 10% үлүштөрүн камтыган операцияларга карата колдонулат. Эгерде сатуучу бүтүмдүн натыйжасында банктын негизги катышуучусу статусун сактап калса (акциялардын 10% же андан көп), ал үчүн өзгөчөлүк жасалат Жаңы эрежелер дивиденддерди төлөө тартибин да өзгөртөт. 2023-жылдан баштап акционерлер арасында бөлүштүрүлгөн пайданын көлөмү мамлекеттик жардамдын кайтарылышына байланган. Кезинде дивиденддердин жалпы суммасынын 10%дан 66%ке чейин мамлекетке кайтарууга мүмкүн болгон (б.а. дивиденддер кайтарылган жардамдын суммасынан 10 эсе көп болушу мүмкүн). Ушул жылдын башында бул критерий күчөтүлгөн: төлөө деңгээли дивиденддердин 66%га чейин көтөрүлгөн Эми кайтарып берүү суммасы банктын капиталындагы дисконттун калдыгына барабар болушу керек. Карызды тейлөөнүн рыноктук (чыгаруу учурундагы) наркы (пайыздар) менен мамлекеттен жеңилдетилген шарттардын ортосундагы айырманын аталышы ушундай. Жардам алууда банктар бул айырманы “кагаз” пайда катары эске алышкан, андан кийин ал ошол эле “кагаз” чыгымдардын эсебинен акырындык менен кыскарган – амортизацияланган. Мында мамлекетке төлөмдөр дивиденддердин 100%ынан кем болбошу керек Калган эрежелер ошол эле бойдон калууда. Капиталдан дисконтту алып салгандан кийин ал терс болуп калса, дивиденддерди төлөө мүмкүн эмес. Бөлүштүрүлгөн пайданы эсептөөдө андан мамлекеттик жардам аркылуу бир жолу алынган пайданы алып салуу керек. Мисалы, мындай пайданы АРРДФ мамлекеттин эсебинен иштебеген кредиттердин наркынын төмөндөшү үчүн түзүлгөн жана кийин жоюлган резервдер катары карайт 2017-18-жылдары мамлекет каржылык кыйынчылыктарга дуушар болгон банктарды кайра капиталдаштырды. Бул негизинен Казакстандын туруктуулук фондусунун жылдык төрт пайыздык чен боюнча атайын чыгарылган облигацияларды сатып алуусу менен шартталган. Жалпысынан 700,5 миллиард теңге каралган. 2023-жылдан бери банктар инвестицияланган каражаттарды жигердүү кайтарып жатышат. Банк RBK, Халык Банк жана Банк ЦентрКредит толугу менен төлөдү. Учурда "Алатау сити банкы", "Евразия банкы" жана "Нурбанк" карыздар катары көрсөтүлгөн