Азербайжандын достору Нью-Йорктун мэрине чектерин айтышты - БИЛДИРУУ

Нью-Йорктун мэри Зохран Мамданинин 24-апрелдеги “Армян геноциди” темасындагы билдирүүсүндө Азербайжанга каршы жалган баяндары ар башка өлкөлөрдө иш алып барган азербайжан жамааттары, өлкөбүзгө дос болгон диний мекемелер жана уюмдар тарабынан нааразылык менен кабыл алынды Modern.az кабарлагандай, Баку сефардий жөөт жамааты Зохран Мамданинин Азербайжанга каршы билдирүүлөрүнө байланыштуу билдирүү таратты. Бул тууралуу Баку сефард еврей коомунун төрагасы Замир Исаев "X" аккаунтунда бөлүштү Билдирүүдө коомчулук Мамданинин акыркы билдирүүлөрүн чечкиндүү түрдө четке кагып, аларды жоопкерчиликсиз деп эсептейт деп айтылат. Маалым болгондой, шайланган мамлекеттик кызматкердин Азербайжандын 2020 жана 2023-жылдардагы кадамдарын «геноцид кампаниясы» катары көрсөтүүсү чындыкты бурмалоо, жалган жана чагымчылдык Документте Карабак эл аралык деңгээлде Азербайжандын ажырагыс бөлүгү катары таанылганы баса белгиленет. 2020-жылы болгон окуялар этникалык калкка каршы эмес, чет өлкөдөн колдоого алынган куралдуу сепаратисттик күчтөргө каршы багытталганы жана мунун натыйжасында Азербайжандын аймактык бүтүндүгү калыбына келтирилгени белгиленген. Ошол эле маалда Азербайжан 2023-жылы өз аймагындагы мыйзамсыз куралдуу топторду зыянсыздандыруу менен конституциялык түзүлүштү калыбына келтиргени айтылат Билдирүүдө ошондой эле Азербайжандын Карабакта жашаган армян тургундарынын укуктары жана коопсуздугу камсыз кылынарын кайра-кайра жарыялаганы айтылат Коомчулуктун айтымында, азербайжандык жөөттөр тарыхтан чындыктын, эстутумдун жана жоопкерчиликтин маанилүүлүгүн жакшы билишет. Өлкөдөгү жөөт коомчулугу кылымдар бою мусулмандар жана христиандар менен тынчтыкта жана бири-бирин урматтап жашап келгени белгиленет Билдирүүдө Азербайжандын суверенитетин калыбына келтирүүнү “геноцидге” теңөө аракеттери кескин түрдө четке кагылып, бул концепцияны саясий максаттарда бурмалоо кабыл алынгыс экени баса белгиленет Документте ошондой эле мындай айыптоолор чыр-чатактын чындыгын бурмалап, ондогон жылдардан бери өз мекенинен көчүп кеткен 800 миңден ашуун азербайжандыктардын азап-тозогуна көңүл бурбай турганы айтылат Коомчулук мындай билдирүүлөр Азербайжан менен Армениянын ортосундагы тынчтыкка карай олуттуу жылыштарга жетишилген сезимтал мезгилде өзгөчө кабыл алынгыс экенин белгилейт. Коомдук ишмерлер кастыкты күчөтпөй, ынтымакка, диалогго жана ишенимге көмөктөшүүсү керектиги баса белгиленет Ошондой эле, «АЗИЗ» Ассоциациясы АКШда жана башка өлкөлөрдө жашаган азербайжан коомчулугунан Нью-Йорктун мэрине жолдонгон ачык катка кол топтоо кампаниясын баштады Ачык каттын Нью-Йорктун мэри Зохран Мамданинин атына жазылганы жана анын 2026-жылдын 24-апрелиндеги билдирүүсүнөн кийин даярдалганы белгиленип, ал билдирүүдө азербайжандардын «армян геноцидин улантууда» деген айып тагылганы баса белгиленген Ачык катта мындай билдирүүлөр Түштүк Кавказдагы чыр-чатакты бир жактуу, кээде адаштыруучу маанайда чагылдырып, ошондой эле Азербайжандын карапайым калкы тарткан жоготуулардын көлөмүн толук чагылдырбай турганы айтылат. Авторлор мындай билдирүүлөр Азербайжан менен Армениянын мамилесин жөнгө салуу багытында кадамдар жасалып жаткан учурда дипломатиялык процесске терс таасирин тийгизиши мүмкүн деп эсептешет Катта ошондой эле биринчи Карабах согушу учурунда азербайжандык карапайым калктын массалык түрдө жер которгондугу, калктуу конуштардын жана инфраструктуранын талкаланышы, ошондой эле 1992-жылдын февралында болгон Хожалы трагедиясы эскерилет Кошумчалай кетсек, Экинчи Карабах согушунда Гянжа, Барда жана Татар шаарлары ракеталык жана артиллериялык аткылоодон жабыркап, карапайым калк набыт болуп, инфраструктурага зыян келтирилгени белгиленет. Бул окуялар эл аралык маалымат каражаттары жана уюмдар тарабынан документтештирилгени маалымдалды Жыйынтыгында Нью-Йорктун мэрин өз оюнан баш тартууга жана келечекте бир тараптуу билдирүүлөрдөн баш тартууга чакырды. Окурмандар бул позицияны колдосо петицияга кошулууга чакырабыз Израилде иштеп жаткан Шолуми борборунун жетекчиси Тират Кармел да Нью-Йорктун мэринин билдирүүсүнө нааразылык билдирүү менен чыкты Билдирүүдө борбор бардык элдерге каршы зордук-зомбулук аракеттерин принципиалдуу түрдө айыптай турганы, бирок тарыхый жана азыркы реалдуулукту бурмалаган жалган маалыматтарды коомдук талкууга киргизүүнү жол берилгис деп эсептей турганы айтылат Документте мэрдин 2026-жылдын 24-апрелиндеги сөзүндө Түштүк Кавказдагы окуяларга байланыштуу айтылган пикирлер фактылык жактан да, юридикалык жактан да чындыкка дал келбейт деп айтылат. Анда белгиленгендей, 2023-жылы антитеррордук окуяларды “геноцид” катары көрсөтүү эл аралык укукка туура келбейт жана бул түшүнүктүн маңызын бурмалайт Билдирүүдө Азербайжандын аймактык бүтүндүгүн калыбына келтирүү алкагында аткарылган чараларга да токтолуп, өлкө жетекчилиги аймакта жашаган армян калкынын укуктарын камсыз кылуу ниетин бир нече жолу билдиргени баса белгиленет Ошол эле учурда Шолум борбору Биринчи Карабак согушу учурунда азербайжандык карапайым калкка жасалган зордук-зомбулук аракеттери, анын ичинде Хожалы трагедиясы эске алынбаганын сындайт. Маалым болгондой, мындай окуяларды тандалма ыкма менен көрсөтүү жаңжалга объективдүү баа берүүгө тоскоол болот Документте ошондой эле Азербайжан шаарларынын Экинчи Карабах согушу маалында ракета жана артиллериядан аткыланганына, карапайым калктын курмандыктарына жана инфраструктурасынын талкаланышына көңүл бурулган Билдирүүнүн авторлору мындай бир жактуу мамилелер аймактагы тынчтыкка жана нормалдашуу процессине зыян келтирет, ошондой эле ар кайсы өлкөлөрдө жашаган азербайжан коомчулугунда тынчсызданууну жаратат деп эсептешет Соңунда чыр-чатакты талкуулоо эмоционалдык мамилеге эмес, тең салмактуу жана фактыларга негизделген баа берүүгө негизделиши керектиги баса белгиленет