Урбанизация процесси жана Азербайжандагы турак жай саясатынын жаңы стратегиялары

Эгемендүүлүк мезгилинде Азербайжан тез экономикалык өнүгүү жана урбанизация процесстери менен коштолгон турак жай саясатында маанилүү жетишкендиктерге жетишти. Учурда өлкөнүн калкынын 55 пайыздан ашыгы шаарларда жашайт, бул Түштүк Кавказдагы эң жогорку көрсөткүчтөрдүн бири. Бирок борбор калаа Бакуда жана Апшерон жарым аралында калктын диспропорциялуу топтолушу (учурда 2,6 миллионго жакын адам, болжолдоолор боюнча бул сан 2030-жылга чейин 3-3,5 миллионго жетиши мүмкүн) турак-жай саясатынын негизги көйгөйлөрүнүн бири болуп саналат Бул ойлор Азербайжан техникалык университетинин башкы окутуучусу Парвин Хажиеванын “Азербайжанда урбанизация жана шаар куруу контекстинде турак жай саясаты” деген макаласында орун алган. Макаланы AZERTA сунуштайт Акыркы жылдары мамлекет шаар куруу жаатында маанилүү кадамдарды жасады. 2026-жылдын маалыматына ылайык, өлкөнүн 79 шаарынын 68инин Башкы планы жаңыланды. Тактап айтканда, 2023-жылдын декабрь айында Министрлер Кабинети тарабынан бекитилген 2040-жылга чейинки Бакунун Башкы планы полицентрдик (көп борборлуу) жана компакттуу шаар моделин, интеграцияланган коомдук транспортту жана жөө жүргүнчүлөр үчүн жеткиликтүүлүгүн карайт. Бул планга ылайык, Бакуда турак-жай куруу үчүн 9 миң гектар аянт бөлүнгөн жана 2040-жылга чейин кошумча 143 миң батир керек болот деп болжолдонууда Турак жай саясатын ишке ашырууда үч негизги механизм өзгөчөлөнгөн: Турак жай курулушунун мамлекеттик агенттигинин (МИДА), «Ижарага берүү» механизми жана ипотекалык кредит системасы. Жеткиликтүү турак-жай МИДА тарабынан мамлекеттин эсебинен курулуп жатат жана учурда Агенттиктин 19 долбоору боюнча 11 миңден ашык үй-бүлө турак жайга ээ болушту. “Ижарага берүү” механизми жарандарга 25 жыл бою ай сайын белгиленген төлөм менен батирге ээ болууга мүмкүндүк берет жана 9300дөн ашык үй-бүлө бул инструменттен пайдаланды. 2005-жылдан бери иштеп жаткан ипотекалык кредит системасынын алкагында 58,4 миңден ашык жаран ипотекалык насыя алып, берилген кредиттердин жалпы суммасы 3,9 миллиард манаттан ашты Мындан тышкары, ички жер которгондорду жана качкындарды (өлкө боюнча 1 миллиондон ашык) турак жай менен камсыздоонун кеңири программалары ишке ашырылды, бошотулган аймактарга “Улуу кайтып келүү” программасынын алкагында 85 миңден ашык адамды көчүрүү камсыз кылынды Турак жай курулушунун есушун статистикалык керсеткучтер ырастап турат: 1000 адамга эсептегенде квартиралардын саны 2,6 эсеге, жалпы аянты 3,6 эсеге кебейген. 2025-жылы өлкө боюнча турак жайдын баасы 13,8 пайызга өскөн. Бирок, болгон анализдер жаңы курулган батирлердин орточо өлчөмү жаш үй-бүлөлөрдүн жана 25-35 жаштагы адамдардын реалдуу суроо-талаптарына толук жооп бербей турганын көрсөтүп турат Изилдөөлөрдүн жыйынтыгында ачык-айкындуулукту жогорулатуу, бирдиктүү маалымат базасын түзүү, аймактарды өнүктүрүүгө дем берүү жана жашыл курулуш стандарттарын колдонуу сыяктуу кыска, орто жана узак мөөнөттүү перспективада турак жай саясатын өркүндөтүү боюнча сунуштар иштелип чыкты 2026 © AZERTAC. Автордук укук корголгон. Маалыматты колдонуу гипершилтеме менен көрсөтүлүшү керек