Саясий серепчи: Азербайжан-Украина мамилелери акыркы жылдары кыйла тереңдеп баратат

Баку, Азербайжан, 27-апрель. Азербайжан менен Украинанын мамилеси акыркы жылдары саясий, экономикалык жана гуманитардык тармактарда кыйла тереңдеп кетти, деп билдирди Саясий серепчи Азер Гараев Trend агенттигине Анын айтымында, бул мамилелер расмий билдирүүлөр жана кол коюлган документтер менен эле чектелбестен, реалдуу кызматташуу долбоорлоруна, өз ара колдоо көрсөтүүгө жана жалпы кызыкчылыктарга негизделген туруктуу өнөктөштүктүн моделин чагылдырат Анын айтымында, Украинанын президенти Владимир Зеленскийдин Азербайжанга жакында болгон жумушчу сапары бул жагынан өзгөчө мааниге ээ жана эки өлкөнүн мамилеси жаңы баскычка кадам таштаганын көрсөтөт "Габалада өткөн жолугушуулар жана талкуулар Баку менен Киевдин диалогу мындан ары эпизоддук эмес, системалуу жана максаттуу өнүгүп жатканын көрсөттү. Азербайжандын президенти Илхам Алиев белгилегендей, акыркы төрт жылда президенттик деңгээлдеги жети жолугушуунун өткөрүлүшү мамилелердин динамикалуу мүнөзүн көрсөтүп турат. Бул жолугушуулар жөн гана протоколдук негизде эмес, конкреттүү чечимдердин негизинде жана жыйынтыктар менен талкууланат Саясий мамилелердин бекем пайдубалы өткөн жылдарда кол коюлган стратегиялык өнөктөштүк документтерине таянат. Бул документтердин алкагында тараптар ар дайым бири-биринин эгемендүүлүгүн, аймактык бүтүндүгүн, чек араларынын кол тийбестигин колдоп келишкен. Бул принциптуу позиция эл аралык мамилелердин азыркы системасында езгече маанилуу. Президент Илхам Алиевдин сөзү менен айтканда, "Азербайжан менен Украина бардык эл аралык уюмдарда бири-биринин эгемендүүлүгүн жана аймактык бүтүндүгүн колдойт жана мындан ары да колдойт". Мындай мамиле тараптар эки тараптуу гана эмес, дүйнөлүк деңгээлде да бирдиктүү позициядан чыгып жатканын көрсөтүп турат», - деп белгиледи Гараев Анын айтымында, энергетика тармагы азербайжан-украин кызматташтыгынын негизги багыттарынын бири бойдон калууда "Азербайжандын энергетикалык ресурстары жана Украинанын транзиттик мүмкүнчүлүктөрү бул жаатта эки тарапка тең пайдалуу кызматташуу үчүн кеңири перспективаларды ачат. Азербайжандын Мамлекеттик мунай компаниясынын Украинадагы узак мөөнөттүү ишмердүүлүгү бул кызматташтыктын практикалык натыйжаларынын бири болуп саналат. Ошол эле учурда жаңы инвестициялык долбоорлор жана биргелешкен демилгелер талкууланууда, бул тараптардын энергетика тармагында дагы тыгыз кызматташуу ниетинен кабар берет Экономикалык кызматташтык бир гана энергетика менен чектелбейт. Товар жүгүртүүнүн көбөйүшү, айыл чарба, өнөр жай, инвестиция тармактарында кызматташуунун кеңейиши бул мамилелердин көп кырдуу мүнөзгө ээ болгонун далилдейт. Учурда эки өлкөнүн ортосундагы товар жүгүртүүнүн көлөмү 500 миллион доллардан ашканы маанилүү көрсөткүч, бирок тараптар бул көрсөткүчтү мындан ары да жогорулатууга чоң мүмкүнчүлүктөр бар экенин белгилешти. Буга байланыштуу Өкмөттөр аралык комиссиянын ишмердүүлүгү өзгөчө роль ойнойт жана келечекте дагы интенсивдүү кызматташуу үчүн аянтча катары кызмат кылат Акыркы жылдары көңүл бурган маанилүү багыттардын бири аскердик-техникалык кызматташтык. Азербайжан да, Украина да коргонуу өнөр жайында олуттуу ийгиликтерге жетишти жана бул жаатта тажрыйба алмашуу үчүн кеңири мүмкүнчүлүктөр бар. Президент Зеленский ошондой эле бул жаатта кызматташуунун маанилүүлүгүн белгилеп, Украина согуш учурунда алган тажрыйба менен бөлүшүүгө жана келечектүү көрүнгөн биргелешкен өндүрүш долбоорлорун иштеп чыгууга даяр экенин белгиледи. Бул кызматташтык коргонуу жөндөмдүүлүгүн чыңдоо жагынан гана эмес, технологиялык өнүгүү жагынан да чоң мааниге ээ», - дейт серепчи Гараев гуманитардык тармак Азербайжан-Украина мамилелеринин эң сезимтал жана ошол эле учурда эң натыйжалуу багыттарынын бири экенин белгиледи "Азербайжандын Украинага көрсөткөн гуманитардык жардамын, өзгөчө согуштан жапа чеккен балдарга көрсөткөн колдоосун жогору баалайбыз. Украинанын президенти бул жардам үчүн ыраазычылык билдирип, "Бул жерде беш жүздөн ашуун украин балдары бар жана биз сиздерге бул гуманитардык колдоо үчүн ыраазычылык билдиребиз" деди Ошол эле учурда билим берүү жана маданият тармагындагы кызматташуу да көңүл бурууга арзыйт. Украинанын жогорку окуу жайлары көп жылдар бою азербайжандык студенттер үчүн жагымдуу жай болуп келген. Бул а келечекте эки өлкөнүн ортосундагы мамилелерди мындан ары чыңдоого көмөктөшүүчү маанилүү фактор. Жаштардын ортосунда курулган бул көпүрөлөр узак мөөнөттүү келечекте стратегиялык өнөктөштүктүн социалдык негизин түзөт», - деп түшүндүрдү ал Серепчи азыркы геосаясий реалдуулуктардын фонунда Азербайжан менен Украинанын кызматташтыгы дагы кеңири аймактык жана глобалдык контекстте мааниге ээ болуп жатканын баса белгиледи. Эки өлкөнүн энергетикалык коопсуздук, транспорт коридорлору, азык-түлүк коопсуздугу сыяктуу маселелер боюнча кызматташуусу алардын улуттук кызыкчылыктары менен гана чектелбестен, кеңири аймак үчүн туруктуулуктун жана өнүгүүнүн факторуна айланууда «Натыйжада Азербайжан-Украина мамилелери бүгүнкү күндө көп кырдуу жана динамикалуу өнүгүп жаткан өнөктөштүктүн үлгүсү болуп саналат. Саясий диалог, экономикалык кызматташтык, энергетикалык долбоорлор, гуманитардык демилгелер, коопсуздук жаатындагы өз ара активдүүлүк бул мамилелерди бекем негизге куруп жатат. Президенттик деңгээлдеги үзгүлтүксүз байланыштар жана өз ара колдоолор бул өнөктөштүк келечекте дагы бекемделерине ишенимди жаратат. Зеленскийдин Азербайжанга сапары бул өнүгүүнүн кийинки этабын символдоштуруп, эки өлкөнүн ортосундагы достук жана кызматташтык мындан ары да тереңдей турганын көрсөтөт», - деп кошумчалады Гараев