Axios мындай деп жазды: Трамп кол коюуга даяр деп айткан АКШ-Иран келишиминде эмне бар? | Чет элдик кабарлар

Axios АКШнын президенти Дональд Трамп жакында кол коюла турганын айткан АКШ-Иран түшүнүшүү меморандумунун чоо-жайын бөлүштү Ортомчу өлкөлөрдүн дипломаты жана АКШнын расмий өкүлү Axios агенттигине АКШ менен Ирандын потенциалдуу түшүнүшүү меморандуму Ормуз кысыгын транзиттик төлөмдөрсүз тез арада ачууну жана Иран өз милдеттенмелерин аткарса, санкциялардан акырындап бошотууну талап кылат Өз ара түшүнүшүү меморандуму азыркы ок атышпоо келишимин, анын ичинде Ливанды дагы 60 күнгө узартат. Бул аралыкта Ирандын өзөктүк программасы боюнча сүйлөшүүлөр өткөрүлөт Мүмкүн болгон текст Ирандын байытылган уран запастарын кантип иштетүү керектиги боюнча жалпы негизди берет. Бирок Ирандын өзөктүк программасы боюнча конкреттүү кадамдар кийинчерээк сүйлөшүү пландалган экинчи, дагы деталдуу келишимге жараша болот Келишим текстинин акыркы варианты тууралуу Axios агенттигине билдирген ортомчу өлкөлөрдөн бир дипломат: «АКШ менен Иран келишим тексти боюнча макулдашты. Бирок ал келишим дагы деле акыркы саясий жактырууга муктаж экенин баса белгиледи Маалымат булактарынын айтымында, бейшемби күнү кечинде келишим ирандык тараптын жогорку даражалуу расмий адамдары тарабынан жактырылганы менен, акыркы сөздү айткан Иран лидери Можтаба Хаменеи азырынча расмий уруксат бере элек деп болжолдонууда Трамп келишимге кол коюу аземинин дем алыш күндөрү өткөрүлүшүн күтөрүн айтты Ирандын Тышкы иштер министрлигинин басма сөз катчысы Исмаил Бекаи Тегеран "акыркы чечимин чыгара элек" деп билдирди Ак үй акыркы эки айда бир нече жолу келишим түзүлдү деп ойлогон, бирок акыркы баскычта сүйлөшүүлөр ийгиликсиз аяктаган. Ага карабастан дипломат бул жолу тексттин ишке ашарына оптимист экенин билдирди Иран медиасы Иран менен АКШнын ортосундагы 14 пункттан турган өз ара түшүнүшүү меморандумунун долбооруна байланыштуу жаңы деталдардын пайда болгонун айтып, маселенин ракеталык программаны камтыбастан, өзөктүк жана экономикалык темалардын алкагында ишке ашырылаарын айтышты Жарым расмий Mehr агенттигинин маалыматына караганда, АКШ менен Ирандын ортосундагы 14 беренеден турган келишим долбоору боюнча жаңы маалыматтар пайда болду Буга ылайык, меморандумдун долбоорунда АКШнын санкцияларды алып салуу, Ирандын айланасындагы күчтөрүн чыгаруу, деңиз блокадасын алып салуу, Ормуз кысыгын ачуу, мунай санкцияларын алып салуу жана Ирандын тоңдурулган каражаттарын бошотуу боюнча милдеттенмелери камтылган АКШнын Иран экономикасын кайра куруу планын сунушташы керектиги деталдаштырылып, «Эки өлкөнүн ортосундагы акыркы сүйлөшүүлөр Ирандын ракеталык программасы күн тартибине кирбестен өзөктүк жана экономикалык маселелер боюнча жүргүзүлүшү керек. билдирүүлөр камтылган Axios өз кабарында, акыркы абалдар боюнча АКШ аба күчтөрүнө таандык 4 C-17 транспорттук учагы бейшемби күнү Европага жөнөгөнүн жазды. Учактарда вице-президент Ж.Д.Вэнстин жакынкы күндөрдө Женевада өткөрүлүшү пландалган мүмкүн болгон кол коюу аземине катышуусу үчүн керектүү жабдууларды ташыганы айтылды Эки ортомчу өлкөнүн дипломаттары жана америкалык расмий өкүлдөрдүн айтымында, убактылуу келишим Катардын ортомчусу Али ал-Савади менен Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчинин бир нече саатка созулган сүйлөшүүлөрүнөн кийин шаршемби күнү кечинде түзүлдү Маалымат булактары Аль-Савадинин жолугушууларда Трамптын өкүлдөрү Стив Виткофф жана Жаред Кушнер менен бир нече жолу телефон чалышканын кабарлашты Трамптын келишим аяктаганы тууралуу билдирүүсү Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяху үчүн күтүүсүз болду Америкалык булактын айтымында, Нетаньяху акыркы күндөрү Трамптын администрациясына жакын адамдарга телефон чалып, процесс тууралуу маалымат алууга аракет кылууда Өз ара түшүнүшүү меморандумуна ылайык, Иран өзүнүн өзөктүк программасы боюнча бир катар маанилүү милдеттенмелерди алат Алардын эң башкысы анын өзөктүк куралга ээ болбоого макулдугу жана байытылган уран боюнча талашты чечүү Трамп Ирандын өтө байытылган уранын Бириккен Улуттар Уюмунун инспекторлорунун көзөмөлү астында өз өлкөсүндө суюлтуу вариантына ачык, деп билдирди АКШнын жогорку даражалуу расмий өкүлү Бирок Ирандын өзөктүк программасы боюнча кандайдыр бир конкреттүү кадамдар экинчи, кеңири масштабдуу келишимге кол коюлганда гана жасалышы мүмкүн Дипломат азыркы келишимде "өзөктүк маселелердин бардык деталдары камтылган" жана "АКШнын бардык талаптарына жооп берет" деп ырастады Келишим Ормуз кысыгын тез арада жана эркин ачууну карайт Мындан тышкары, 30 күндүн ичинде согушка чейинки кеме кыймылынын деңгээлине кайтуу максат кылынууда. Анын ордуна АКШ тарабынан киргизилген деңиз блокадасы жоюлат Америкалык аткаминерлер буга чейин Axios агенттигине кысык ачылгандан кийин айтышкан Анын айтымында, Иранга 60 күн мунай сатууга мүмкүндүк берген убактылуу санкциялардан бошотуулар берилет Бул тартип Иран экономикасы үчүн маанилүү киреше булагы болот Санкцияларды жеңилдетүүнүн көлөмү Ирандын алгачкы келишимди аткаруусуна жана кийинки сүйлөшүүлөрдөгү «ак ниеттүү» жүрүм-турумуна жараша болот "Санкцияларды алып салуу боюнча конкреттүү дата белгилене элек. Процесс толугу менен келишимдин аткарылышынан көз каранды", - деди дипломат Келишимдин текстинде Ирандын чет өлкөдө тоңдурулган миллиарддаган долларлык активдеринин тагдырына байланыштуу деталдар камтылганбы же жокпу белгисиз