Тыюуну бузгандык үчүн жаза шайлоо аркылуу жеңилдетилип, урналар коомдук коопсуздуктан алынып салынды

Билим берүү министри Назым Чавушоглу тарабынан парламентке сунуш кылынган жана шашылыш өтүнүч менен бүгүн Башкы ассамблеянын күн тартибине киргизилген Шайлоо жана референдумга өзгөртүү киргизүү боюнча мыйзам долбоору шайлоонун эң чоң кепилдиги болгон урнанын коопсуздугун апачык коркутууда Өкмөт шашылыш түрдө Жогорку Кеңештин жалпы жыйынына алып чыгып, көпчүлүк добуш менен кабыл алган жаңы мыйзам долбоорунда демократиялык шайлоо процесстеринин негизи болгон шайлоо үкөктөрүнүн коопсуздугу жана ачык-айкындуулугуна шек келтире турган кооптуу ченемдер камтылган Коомчулук менен оппозицияны катуу тынчсыздандырган мыйзам долбоорунда шайлоонун калыс өтүшүнө көлөкө түшүрө турган кадамдар камтылган Долбоордун добуш берүү үкөктөрүнүн коопсуздугуна түздөн-түз багытталган жана көпчүлүктүн реакциясын жараткан беренеси урналардын комиссияларынын төрагаларын аныктоо критерийлерине байланыштуу Учурдагы мыйзамда шайлоо комиссияларынын төрагаларынын калыс жана жоопкерчиликтүү “мамлекеттик кызматкер болуу” милдети толугу менен жоюлган Бул милдетти алып салуу урналарды башкаруунун татыктуулук жана калыстык принциптеринен алыстап, саясий кийлигишүүлөргө жана партиялык тапшырмаларга ачык болуп калуу коркунучун жаратат Шайлоочулардын эркинин намысы деп эсептелген урналарды коомдук коопсуздукту камсыз кылбаган адамдарга жеткирүү каалоосу урналардын коопсуздугуна ачык коркунуч туудурат Долбоордун дагы бир көңүл бурарлык жана кооптуу беренеси - шайлоого тыюу салууну бузгандарга байланыштуу жобо Шайлоого тыюу салуу мезгилинде манипуляцияга жол бербөө максатында сурамжылоолорду жарыялоо үчүн салынган жазаларды жеңилдетүү суралат Мыйзам долбоору менен киргизиле турган дагы бир өзгөртүү - шайлоо кылмыштары боюнча доо арыздарды берүү мөөнөтүн толугу менен алып салуу Бир караганда кылмыштын артынан сая түшүп жаткандай көрүнгөнү менен, шайлоо процесстерин укуктук тактыктын жана календардын алкагында тазалоо принцибине карама-каршы келген бул жобо шайлоонун жыйынтыгына ачык юридикалык басым жана белгисиздикти жаратышы мүмкүн Сөз болуп жаткан өзгөртүү талабы тууралуу парламентте сүйлөгөн КТПнын төрагасы Сыла Усар Инжирли : «Бюллетень кутусунун коопсуздугу коркунучта»,-деди Инжирли шайлоо коопсуздугун толук камсыз кылуу үчүн бул маселелерди суюлтуунун кабыл алынгыс экенин белгиледи Шайлоого тыюу салынган мезгилде сурамжылоо жарыялагандардын жазаларын айыпка айландыруу аркылуу жеңилдетүүгө аракет кылгандарын белгилеген Инжирли : «Анкеме жарыялоо шайлоого кийлигишүү дегендикке жатат, «Анкемелер жарыялансын, акчасын төлөйбүз жана керектүү нерсени кылабыз» дедиңиз. Биз мынчалык эңкейбешибиз керек» Инжирли, учурдагы мыйзамда шайлоо жыйынтыгынын түбөлүккө талкууга алынбашы үчүн ачык доо арыз берүү мөөнөтү 12 ай менен чектелгенин айтты Өкмөттүн 3 жыл же андан ашык абак жазасын талап кылган шайлоо кылмыштары үчүн мөөнөттү алып салууну каалап жатканын белгилеген Инжирли төмөнкү сөздөр менен максаттын эмне экенин сурады: Сиз шайлоодо бир эмес, бир нече жолу жеңилүүгө дуушар болосуз, бул шайлоо жеңилүүсүнө чыдабай турганыңызды жана аны талкуунун предметине айлантуу ниетиңизди ачык эле айтып жатасыз