Amnesty International: Улуу Британиянын 16 жашка чейинки балдар үчүн социалдык медиага тыюу салуусу "туура диагноз, бирок туура эмес дарылоо"

Улуу Британиянын өкмөтүнүн 16 жашка чейинки балдар менен жаштардын социалдык медиага кирүүгө тыюу салуу чечимине комментарий берип жатып, Улуу Британиядагы Amnesty International уюмунун аткаруучу директору Керри Москогиури мындай деди: "Бул диагноз туура, бирок дарылоо туура эмес тандалып алынган учур. Улуу Британиянын өкмөтү көптөгөн балдар интернетте олуттуу зыянга учурап жатканын туура түшүнөт. Өтө көп социалдык медиа компаниялары балдарды платформаларда мүмкүн болушунча узак убакытка кармап турууга багытталган өнүмдөрдү жана бизнес моделдерин жаратышкан, көбүнчө алардын жыргалчылыгына, купуялуулугуна жана укуктарына зыян келтирет." "Бирок көйгөй балдардын социалдык медиада болушунда эмес, бул социалдык медианын өзү дизайн боюнча кооптуу болуп иштелип чыккандыгында. 16 жашка чейинки балдарга тыюу салуу биринчи кезекте ошол тобокелдиктерди жараткан компаниялар менен системаларды чечүүнүн ордуна, балдарды көйгөй катары белгилөө коркунучун жаратат. "Жаштар онлайн коопсуз болууга татыктуу, бирок алардын да укуктары бар. Социалдык медиа балдарды зыянга учуратышы мүмкүн, бирок бул көптөгөн жаштардын үйрөнгөн, достору менен байланышып, колдоо тапкан, алар үчүн маанилүү болгон маселелердин айланасында чогулуп, үнүн уга турган мейкиндик» “Сиз кирүү мүмкүнчүлүгүнөн баш тартуу менен дизайн маселесин чече албайсыз. Эгерде социалдык медиа платформалары балдарга зыян келтирип жатат деген диагноз болсо, анда балдарды санариптик мейкиндиктен чыгарбай, аянтчаларды жөнгө салуу чарасы болушу керек. Балдардын коопсуздугу үчүн жоопкерчилик биринчи кезекте бул аянтчаларды түзүп, андан пайда алып жаткан компанияларга жүктөлүшү керек. Өкмөттүн иш-аракеттери балдардын интрузивдүү профилин токтотууга жана көз карандылык жана манипуляциялык дизайн элементтерине каршы күрөшүүгө багытталышы керек», - деп баса белгиледи ал «Балдар заманбап санариптик жашоого катышуу үчүн жеке турмушунан баш тартууга мажбур болбошу керек. Бизге көзөмөлгө негизделген бизнес моделдер менен күрөшкөн, балдардын маалыматтарын коргогон жана коопсуздукту пайдадан жогору койгон күчтүү жөнгө салуу керек», - деди Керри Москогири Улуу Британиянын премьер-министри Кейр Стармер 2026-жылдын 15-июнунда 16 жашка чейинки балдар үчүн социалдык тармактарга толук тыюу салынганын жарыялады. Тыюу Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook жана X сыяктуу социалдык платформаларды камтыйт. Тыюу 2027-жылы күчүнө кирет деп күтүлүүдө Amnesty International платформаны күчтүү жана аткарыла турган жөнгө салууну, анын ичинде демейки профилдештирүү чектөөлөрүн, гипер-жекелештирилген сунуш системаларын, автоматтык ойнотуу, чексиз сыдыруу жана башка манипуляциялык дизайн элементтерин, ошондой эле балдардын онлайн купуялыгын жана коопсуздугун күчөтүү үчүн коргоону талап кылууда Amnesty International уюмунун изилдөөсү платформалардын дизайны балдарды кантип тобокелге салышы мүмкүн экенин көрсөтүп турат. 2023-жылдагы "Караңгылыкка айланган" баяндамасында уюм ТикТоктун гипер жекелештирилген "Сиз үчүн" лентасы психикалык ден соолук темаларына кызыгуусу чектелүү жаш колдонуучуларды тез арада зыяндуу мазмундун, анын ичинде депрессиялык ой жүгүртүүнү, өзүнө зыян келтирүүнү жана өзүн-өзү өлтүрүүнү романтикалаштырган же үндөгөн мазмундун "коендук тешиктеринен" түшүрө аларын аныктаган