Акыйкатчы Кыргызстанда алимент өндүрүүдө көйгөйлөр бар экенин билдирди

Акыйкатчы Жамила Жаманбаева Кыргызстанда алимент өндүрүүдөгү системалуу көйгөйлөрдү айтып, министрлер кабинетине балдардын укугун коргоо боюнча комплекстүү чараларды көрүүнү сунуштады. Анын баамында, азыркы механизм карызкорлорго ата-энелик жоопкерчиликтен качууга мүмкүндүк берет 2024-жылы “Акыйкатчы” институтуна алимент өндүрүү боюнча 30 арыз түшкөн, 2025-жылы – 56. Акыйкатчынын жардамы менен төрт жарандын пайдасына 200 миң сомдон ашык каражат өндүрүлүп, дагы бир карызкор ата-энелик жоопкерчиликтен качканы үчүн кылмыш жоопкерчилигине тартылган 2025-жылы институт алимент өндүрүү боюнча сот чечимдеринин аткарылышын көзөмөлдөгөн. Иликтөөдө Башкы прокуратурага караштуу Соттук аткаруучулар кызматынын жана Улуттук статистикалык комитеттин маалыматтары, ошондой эле бул көйгөйгө туш болгон судьялардын, Ички иштер министрлигинин өкүлдөрүнүн, адвокаттардын жана аялдардын интервьюлары жана сурамжылоолор колдонулган “Акыйкатчы” институту сурамжылоого катышкан судьялар 2024-жылы караган сот иштеринин 70%ы алимент өндүрүүгө тиешелүү экенин билдиришкен. Акыйкатчы институту бул ата-энелик милдеттерди ыктыярдуу аткаруунун төмөн деңгээлин көрсөтүп турат деп эсептейт Негизги маселе - чечимдердин аткарылышы. Акыйкатчыга кайрылган бардык талапкерлердин соттук чечимдери болгон, бирок алар даттануу учуруна чейин аткарылган эмес. Сурамжылоого катышкан 20дан ашык сот аткаруучу чечимдердин 60%га жакыны аткарылбай жатканын, ал эми иш жүзүндөгү төлөмдөр 10%га жакыны гана аткарылганын моюнга алышты Институтта акийкатчылар өндүрүп алуучулар чечимдердин аткарылышын жылдап күтүп жатышканын белгилешсе, сот аткаруучулар карызкорлордун мүлкүн аныктай албай жатканын айтышууда. 2025-жылы 1543 иш баланын 18 жашка толгондугуна байланыштуу токтотулган Карызкорлор кылмыш жоопкерчилигине сейрек тартылышат. 2025-жылы алимент төлөбөгөн карыздар боюнча укук коргоо органдарына 604 материал жөнөтүлгөн. 368 материал боюнча кылмыш иши козголуп, дагы 236сы четке кагылган Сурамжылоого катышкан укук коргоо органдары карызкорлорду табуудагы негизги кыйынчылык катары чет өлкөгө чыгуу, жашаган жери тууралуу акыркы маалыматтын жоктугу, телефон номерлерин тез-тез алмаштырып турууну аташкан. Учурда алимент төлөөдөн качкан 1205 жаран издөөгө алынган