Академик: Улуттук лидердин экологиялык саясаты да анын көрөгөч мамлекеттик ишмер экенин ачык көрсөтүп турат

Быйыл улуттук лидер Гейдар Алиевдин туулганына 103 жыл толду. Гейдар Алиевдин ысымы Азербайжандын тарыхында мамлекеттүүлүк, туруктуулук, көрөгөчтүк, чечкиндүүлүк, улуттук кызыкчылыктарга берилгендик жана жоопкерчилик деген түшүнүктөр менен бүтүндөй бир системаны түзөт. Тарыхый татаал учурларда элдин эркин мамлекеттүүлүк философиясына айландыра алган сейрек жетекчилердин бири болгон. Эгемендүү мамлекетти кантип курууну, кантип коргоону, кантип өнүктүрүүнү Улуттук лидердин башкаруу мектеби ачык көрсөтүп турат. Улуу жол башчы Гейдар Алиевдин көрөгөч саясатынын натыйжасында улуттук кызыкчылыкка негизделген башкаруу салты калыптанган. Армияны куруу, экономикалык реформалар, укуктук мамлекеттүүлүк принциптери, эл аралык таасир жана мамлекеттик көз карандысыздыктын кайтарылгыстыгы камсыз кылынды Turmush - Мындай ойлор АМАнын вице-президенти, академик Ирада Гусейнованын «Улут лидеринин экологиялык саясаты» аттуу макаласында орун алганын билдирет. Макаланы сунуштайбыз Улуттук лидердин экологиялык саясаты да анын көрөгөч мамлекеттик ишмер экенин ачык көрсөтүп турат. Гейдар Алиев Азербайжандын жаратылышын, токойлорун, суу ресурстарын, биологиялык ар түрдүүлүгүн улуттун улуттук байлыгы катары баалаган. 1970-жылдардын башынан тартып республиканын жаратылыш байлыктарын коргоо, жоголуп бара жаткан жаныбарларды коргоо жана кайра интродукциялоо, жаны жашыл массивдерди жана токой тилкелерин тузуу кецири кулач жайды. Экология, айлана-чөйрөнү коргоо жана жаратылыш ресурстарын натыйжалуу пайдалануу боюнча 8 маанилүү мыйзам, ошондой эле Азербайжандын Борбордук Комитетинин жана Министрлер Советинин 32 токтому кабыл алынган. 1977-жылы «Кызыл китептин» түптөлүшүн ошол мезгилдеги маанилүү жетишкендиктердин бири деп айтууга болот. Башкы Мил-Муган суу сактагычын реконструкциялоо, Кура-Араз түздүгүндөгү 280 миң гектар жерди айдоо абалына жеткирүү, сугат аянттарын 270 миң гектарга, 1 миллион 450 миң гектарга көбөйтүү саясаттын масштабын ачык көрсөтүп турат Ошол жылдары Ширван, Аггол, Исмайыллы коругунда жана Баситчай чынар токоюнда жаратылыш берметтерин коргоо мамлекеттик деңгээлде камсыздалган. Мамлекеттик токой фондусунун жерлеринде 51 миң гектар жаңы токойлор отургузулду. Бакуда бир кишиге жашыл аянтты 1970-жылдагы 6,5 чарчы метрден 1975-жылы 17,5 чарчы метрге чейин көбөйтүү Гейдар Алиевдин жашылдандыруу саясатынын реалдуу натыйжаларынын бири болду Улуу жолбашчынын экологиялык көз карашы шаар курууга түздөн-түз байланыштуу болгон. Бакунун, ошондой эле биздин башка шаарларыбызды көрктөндүрүү, жашылдандыруу, суу менен камсыздоо, канализация, мелиорация жана транспорт инфраструктурасы менен байланышкан кадамдар бул көрүнүштүн бир бөлүгү болгон 1993-жылдан кийин Гейдар Алиевдин жетекчилиги астында өлкөдө туруктуулуктун калыбына келтирилиши экологиялык жана институционалдык саясатты системалуу түрдө кайра курууга мүмкүндүк берди. 2001-жылы Экология жана жаратылыш ресурстары министрлигин түзүү, биологиялык ар түрдүүлүк жана айлана-чөйрөнү коргоо жаатындагы эл аралык конвенцияларга кол коюу, улуттук стратегияларды кабыл алуу бул курстун уландысы болду. Бүгүнкү күндө Азербайжандын жашыл энергетика, экологиялык туруктуулук жана климаттык дипломатия жаатындагы ийгиликтери дал ушул стратегиялык линияда өсүп жатат. Биздин өлкөнүн COP29ду ийгиликтүү өткөрүүсү да Азербайжандын глобалдык климаттык күн тартибинде ишенимдүү өнөктөш экенин тастыктады Гейдар Алиевдин мурасы тынымсыз изилденип, илимий өңүттөн талданып, өсүп келе жаткан муунга жеткирилип, турмушубуздун түрдүү тармактарында колдонулушу керек. Мамлекеттүүлүк, илим жана билим, жаштар жана аялдар саясаты, экология жана шаар куруу боюнча Улуу Жол башчы белгилеген жол бүгүнкү күндө дагы Азербайжанды алдыга алып бара жаткан негизги багыт болуп саналат. Бул жол – тарых, мектеп жана келечекке алып баруучу бекем стратегиялык карта Анын туулган күнүнүн 103 жылдыгында биз Улуу лидер Гейдар Алиевдин кымбаттуу элесин терең урматтоо менен эскеребиз жана анын улутубуз жана мамлекетибиз үчүн жасаган теңдешсиз кызматтарына таазим кылабыз. Гейдар Алиевдин идеялары азербайжан элинин улуттук эсинде, мамлекеттүүлүк салтында жана келечек муундардын ишмердүүлүгүндө ар дайым жашайт деп ишенебиз 2026 © AZERTAC. Автордук укук корголгон. Маалыматты колдонуу гипершилтеме менен көрсөтүлүшү керек