АКШ Гренландияда жаңы база ачуу үчүн Дания менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө
Америка Кошмо Штаттары Гренландиядагы аскер күчтөрүн кеңейтүү боюнча Дания менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатканы кабарланууда Вашингтон Гренландиянын түштүгүндө, Дания менен байланышы бар жарым автономиялуу аймакта үч жаңы база ачууну максат кылууда Дания мурдараак аралда америкалык кошумча аскер

Америка Кошмо Штаттары Гренландиядагы аскер күчтөрүн кеңейтүү боюнча Дания менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатканы кабарланууда Вашингтон Гренландиянын түштүгүндө, Дания менен байланышы бар жарым автономиялуу аймакта үч жаңы база ачууну максат кылууда Дания мурдараак аралда америкалык кошумча аскерий базаларды түзүү маселесин талкуулоого ачык экенин билдирген Ак үй Гренландия жана Дания менен жогорку деңгээлдеги сүйлөшүүлөр жүрүп жатканын ырастады, бирок сүйлөшүүлөрдүн чоо-жайын комментарийлөөдөн баш тартты Тиешелүү өлкөлөр АКШнын президенти Дональд Трамптын аралды күч менен басып алабыз деп коркутуусу менен бетме-бет келишти Трамп январь айында АКШ Гренландияны Орусия же Кытай басып алышына жол бербөө үчүн ага “ээлик кылуусу” керектигин айткан Анын айтымында, бул "жеңил жол" же "оор жол" болушу мүмкүн Ак үйдүн расмий өкүлү Би-Би-Сиге Трамптын администрациясы сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүнө оптимисттик көз карашта экенин айтты Даниянын Тышкы иштер министрлиги да АКШ менен сүйлөшүүлөр уланып жатканын ырастады Министрликтин өкүлү: "Кошмо Штаттар менен дипломатиялык процесс уланып жатат. Мамлекеттик департамент бул этапта мындан ары майда-чүйдөсүнө чейин айтпайт" деди Сүйлөшүүлөрдөн кабары бар булактын айтымында, бул үч жаңы база да АКШнын аймагы катары аныкталат Би-Би-Сиге маек курган расмий өкүлдөрдүн айтымында, базалар Гренландиянын түштүгүндө жайгашат жана негизинен Атлантика океанынын түндүгүндө, Гренландия, Исландия жана Улуу Британиянын ортосундагы аймактагы орус жана кытай деңиз күчтөрүнүн аракеттерине көз салууга багытталган Маалымат булактары эки тарап азырынча эч нерсе боюнча расмий макулдаша электигин жана базалардын акыркы саны өзгөрүшү мүмкүн экенин айтышты Жаңы базалардын биринин мурдагы америкалык аскерий база мурда чакан аэропорт жайгашкан Нарсарсуакта болушу ыктымалдыгы айтылды Эксперттердин айтымында, башка жаңы аскерий базалар Гренландияда аэропорттор же деңиз порттору сыяктуу инфраструктурасы бар аймактарда жайгашышы ыктымал Толугу менен жаңы объектилерди курууга караганда, учурдагы инфраструктураны өнүктүрүү экономикалык жактан натыйжалуу болору айтылды Сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө америкалык расмий өкүлдөр Гренландиянын АКШнын көзөмөлүнө өтүшү жөнүндөгү маселени көтөрүшкөн жок Трамптын билдирүүсүн Дания жана ал мүчө болгон аскерий альянс НАТО кабыл алган жок Трамптын коркутууларына карабай, акыркы айларда тиешелүү өлкөлөр келишимге жетишүү үчүн активдүү иш алып барууда Сүйлөшүүлөр Вашингтондогу чакан жумушчу топ менен гана чектелди АКШнын Түндүк командачылыгынын башчысы, генерал Грегори Гилот мартта Конгресске берген көрсөтмөсүндө сүйлөшүүлөрдү баяндаган Сүйлөшүүлөргө жакын булактар акыркы айларда үзгүлтүксүз жогорку деңгээлдеги жолугушуулар болуп, жылыштар болгонуна көңүл бурушат Сүйлөшүүлөрдү АКШнын Мамлекеттик департаментинин жооптуу кызматкери Майкл Нидхэм жетектеп жатат. Даниянын мамлекеттик катчысынын туруктуу орун басары жана башкы сүйлөшүүчү Жеппе Транхолм, АКШнын элчиси Жеспер Моллер Соренсен жана Вашингтондогу Гренландиянын башкы дипломаты Якоб Исбосетсен да чакырыкта Булактардын айтымында, командалар январдын ортосунан бери бери дегенде беш жолу беттешкен Гренландиянын премьер-министри Йенс-Фредерик Нильсен шейшемби күнү Копенгагенде өткөн демократия саммитинде сүйлөп жатып, АКШ менен сүйлөшүүлөрдө "туура багытта кээ бир кадамдар ташталды" деди Нильсен суйлешуулер «улам журуп жаткандыгын» жана ал майда-чуйделерге токтоло албасын билдирди Кансыз согуштун туу чокусунда АКШнын Гренландияда 17 аскер базасы бар Питуффик космодрому Гренландиянын түндүк-батышында жайгашкан Ал Түндүк Американын Аэрокосмостук Коргонуу Командачылыгынын (NORAD) ракета учурууларын жана сыноолорун көзөмөлдөйт, бирок деңиздеги кыймылды көзөмөлдөө үчүн конфигурацияланган эмес Жабык эшик артында сүйлөшүүчүлөр АКШ менен Даниянын ортосунда ондогон жылдардан бери түзүлгөн коопсуздук келишиминин негизинде мунаса табууга аракет кылышты 1951-жылдагы келишим Америка Кошмо Штаттарына Гренландиядагы согуштук операцияларын кецейтууге кенири мумкунчулук берет Арктикадагы коопсуздук боюнча эксперттердин айтымында, бул аймакка АКШнын ар кандай аскерий экспансиясы Даниянын өкмөтүнүн макулдугун талап кылат; бирок Дания АКШнын ал жактагы аскерий аракеттерин тарыхый жактан колдоп келген жана АКШнын өз катышуусун кеңейтүү өтүнүчүн эч качан четке каккан эмес Дүйнөнүн бул бөлүгүндөгү аскердик иш-аракеттер боюнча эксперттер Би-Би-Сиге Вашингтон НАТОдогу өнөктөшү Гренландияны мынчалык катаал сөздөр менен коркутпастан, өлкөдөгү өз кызыкчылыктарын коргой аларын айтышты. белгиледи "Эмне үчүн сиз каалаган нерсеңизди оңой эле сүйлөшүүгө боло турган нерсе болсо, союздашты аскерий аракеттер же басып алуу менен коркутасыз?" Бул тууралуу АКШнын жогорку даражалуу коргоо кызматкери билдирди. деди ал 2020-2024-жылдар аралыгында Түндүк жана Түндүк Америка Аскердик Коргоо Командачылыгын башкарган отставкадагы генерал Глен ВанХерк Би-Би-Сиге берген маалыматында: «Кытай менен Орусия, адатта, АКШ жана союздаштарыбыз калтырган ар бир боштукту толтурат»,-деди Трамп президенттигинин биринчи мөөнөтүндө АКШнын Гренландияга кирүү мүмкүнчүлүгүн кеңейтүүгө кызыкдар экенин билдирген Бирок, ал экинчи мөөнөтүнүн башында аралды АКШнын аймагы кылууну каалаганын ачык айтканда, НАТО менен Трамп администрациясынын ортосундагы чыңалууну ачыкка чыгарган дипломатиялык кризисти пайда кылды Гренландиянын премьер-министри Нильсен шейшемби күнү Копенгагенде жасаган билдирүүсүндө: «Менин оюмча, азыркы сүйлөшүүлөр басма сөз аркылуу айтылган билдирүүлөргө караганда жакшыраак Эмки аптада Гренландияда өтүүчү бизнес саммитинде Трамптын атайын өкүлү Ландри менен жолугабы деген суроого Нильсен билбей турганын айтты Нилсен мындай деп улантты: "Биз ачык талкууларды өткөрүп, чогула алабыз, бирок башынан бери айткандай, бул өз ара урматтоо менен болот. Биз багынып берүү тарап эмеспиз. Биз сатылган эмеспиз жана бул жолугушуунун баяны болот." Вашингтондогу Гренландиянын өкмөтүнүн өкүлдөрү базалык сүйлөшүүлөр боюнча комментарий берүүдөн баш тартышты АКШнын Мамлекеттик департаменти да комментарий берген жок Копенгагендеги Адриен Мюррей отчетко салым кошкон


