Қазақстан шетелдік авиациялық жанармайға тәуелді ме: Энергетика министрлігі жеткізілімдердің үзілу қаупін бағалады

Таяу Шығыста шиеленіскен қақтығыстар кезінде Ормуз бұғазы арқылы мұнай жеткізудегі үзілістерге байланысты бірқатар шетелдік авиакомпаниялар рейстерді қысқартып, жанармай үнемдеу шараларын қолдана бастады. Осы шарттарда Қазақстан азаматтық авиацияның авиациялық отынға деген қажеттілігін қалай қанағаттандыратынын білу үшін «ҚазАқпарат» агенттігінің редакциясы Энергетика министрлігіне сауал жолдады Бұған жауап ретінде ведомство отандық мұнай өңдеу зауыттары жыл сайын 750 мың тоннаға жуық авиациялық жанармай өндіретінін, бұл ішкі нарықтың сұранысын өтейтінін хабарлады Ең көп өнім көлемін Шымкент мұнай өңдеу зауыты қамтамасыз етеді – жылына 315 мың тонна Атырау мұнай өңдеу зауыты 215 мың тонна, Павлодар мұнай-химия зауыты 220 мың тонна өндіреді Энергетика министрлігі өндіріс көлемі нарықтағы бензин мен дизель отынына деген сұранысқа байланысты өзгеруі мүмкін екенін атап өтті — Авиациялық отынның өндірісі де әлеуметтік маңызы бар және халықтың, ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің, жолаушылар автобустары мен пойыздардың, азық-түлік, астық, құрылыс материалдарын тасымалдайтын жүк пойыздары және т.б. АИ-92+ бензині мен дизель отынының қажеттілігіне қарай түзетілуі мүмкін. Автобензин, авиациялық отын және дизельдік отын бір-бірімен байланысты мұнай фракциялары болып табылады, сондықтан фракциялардың бірінің өндірісінің артуы басқа мұнай фракциясының өндірісін азайтады, деп хабарлады Энергетика министрлігі өз жауабында Жалпы алғанда, 2026 жылы авиациялық жанармайға жалпы сұраныс 1,2 миллион тоннаны құрайды, деп хабарлайды Азаматтық авиация комитеті. Оның 680 мың тоннасы ішкі нарыққа тиесілі болса, тағы 520 мың тоннасы транзиттік және жүк әуе тасымалына қызмет көрсетуге қажет Қазақстандық мұнай өңдеу зауыттары отандық азаматтық авиацияның қажеттіліктерін толығымен қанағаттандыратындықтан, қосымша импорт негізінен Астана және Алматы әуежайлары арқылы халықаралық транзит үшін қажет Жалпы, авиациялық отын төрт бағыттан – Ресей, Беларусь, Қытай және Түркіменстаннан тасымалданады — Жыл сайын Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясының Үкіметі арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық туралы келісім аясында 300 мың тонна көлемінде авиациялық жанармай импортын көздейтін Индикативтік балансқа қол қойылады. Қажет болған жағдайда бұл көлемді 500 мың тоннаға дейін арттыруға болады, деп хабарлады ведомство Энергетика министрлігінің мәліметі бойынша, 2025 жылдың желтоқсан айынан бері Алматы әуежайының жанындағы жеке терминалға Қытайдан 1230 тонна Jet-3 авиажанармайы жеткізілген Энергетика министрлігі Еуразиялық экономикалық комиссия бекіткен авиациялық жанармайдың импортына ҚҚС-ты алып тастау және оны үшінші елдерден әкелу кезінде нөлдік кедендік баж салығын алып тастау жеткізілімдер үшін қосымша ынталандыру болып табылатынын атап өтті Таяу Шығыстағы жағдайға байланысты энергетикалық дағдарыс жағдайында Lufthansa 2026 жылдың маусымы мен қазаны аралығында шамамен 20 мың рейсті тоқтатуды жоспарлап отырғаны бұрын хабарланған болатын