Қазақстанның мұнайға тәуелділігі инвесторларды шошытпайды – сарапшы

2026 жылғы 3 маусым 14:37 жарияланған Қазақстандық қаржы талдаушысы, PhD докторы және Қазақстан Республикасы Аудиторлар палатасының мүшесі Талант Қалиева Курсивке Қазақстанның мұнайға тәуелділігі ұзақ мерзімді инвесторлар үшін негізгі фактор емес екенін айтты Оның пікірінше, ірі мұнай ресурстарының болуы ұзақ мерзімді инвестиция үшін Қазақстанды қарастыратын әлеуетті инвесторларға өз алдына кедергі келтірмейді. Сарапшының пайымдауынша, бизнес үшін жергілікті нарықтағы өндірістік мүмкіндіктер мен жұмыс сапасына қатысты басқа да факторлар әлдеқайда маңызды "Бір нәрсеге қызығушылық танытқан инвестор Қазақстанда мұнайдың көптігінен қорқады деп ойламаймын. Басқа аспектілері бар, ол өз өнімін қаншалықты жақсы және сапалы шығара алады, мұнда Қазақстанда инвестор бірінші кезекте осыған қарайды", - деді Талант Қалиева Оның айтуынша, компаниялар ең алдымен өндіріс жағдайын, инфрақұрылымды, логистиканы және ел ішінде тиімді жұмыс істеу мүмкіндігін бағалайды Сарапшыдан Қазақстан экономикасының мұнайға тәуелділігі ұзақ мерзімді шетелдік инвесторларға әсер ететін фактор деп есептей ме деген сұрақ қойылды. Ол мұндай факторды ескеруге болатынын, бірақ инвестициялық шешім қабылдауда шешуші емес екенін атап өтті Экономиканы әртараптандыру бойынша көп жылдар бойы жасалған әрекеттерге қарамастан, Қазақстан әлі де мұнай секторына айтарлықтай тәуелді болып отырғанын еске салғымыз келеді. Мұнай және мұнай өнімдері елдің экспорттық кірісінің негізгі бөлігін құрайды, ал экономиканың жағдайы әлемдік тауар нарығындағы жағдайға тікелей байланысты. Дәл мұнай-газ саласы бюджет пен Ұлттық қорға кірістердің едәуір бөлігін қамтамасыз етеді, сондай-ақ шетелдік инвестицияларды тартудың негізгі көзі болып қала береді Әлемдік мұнай бағасының ауытқуы дәстүрлі түрде теңге бағамына, инфляция деңгейіне, бюджет кірісіне және ел экономикасының өсу қарқынына әсер етеді. Мұнай бағасының жоғары болуына байланысты Қазақстан қосымша кіріс алады, ұлттық валюта нығайып, инвестициялық белсенділік артады, дегенмен бағаның құлдырауы кезеңінде билік Ұлттық қор қаражатын белсендірек пайдалануға және бюджет шығыстарын қайта қарауға мәжбүр Атыраулық компания Швейцарияға мұнай сатуды екі есеге дерлік қысқартты: мына жерден оқыңыз Бұған дейін қазақстандық мұнай экспортын азайтпау үшін Қашағандағы жөндеу жұмыстарын кейінге қалдыруға болатынын жазған болатынбыз