Қырғызстанда алимент төлемегені үшін қылмыстық жауапкершілік енгізіліп, жеке сот орындаушылар институты заңдастырылды

Бішкек (АКИpress) – 2026 жылғы 3 маусымда Президент Садыр Жапаров бірқатар заңнамалық актілерге атқарушылық іс жүргізу саласындағы өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы № 79 Заңға қол қойды Құжат ресми жарияланған күнінен бастап күшіне енеді Алимент төлеуден жалтарғаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейтін Құқық бұзушылық туралы кодекске жаңа 443¹ бап енгізілді Үш айдан астам уақыт бойы қарызы жинақталған ата-аналар үш тәулікке, ал қайталап бұзғаны үшін жеті тәулікке қамауға алынады. Мүгедек ата-анасын асырамайтын кәмелетке толған балаларға да осындай санкция қарастырылған Қылмыстық кодекс 178-бап бойынша жазалау шараларын қатайтты: алимент төлеуден қасақана жалтару енді 100 сағаттан 200 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту немесе бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру, ал ауырлататын мән-жайлар бойынша үш жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазаланады. Осы бап бойынша сотталған адамдар қарызы толық өтелмейінше қылмыстық жауаптылықтан босату туралы ережелерді пайдалана алмайды Заңда жеке сот орындаушылар институты да заң саласына енгізілген. Оларға мемлекетке өндіріп алуды, мүлікті тәркілеуді, мемлекет мүддесі үшін көшіру және бұзу жағдайларын, сондай-ақ балаларды әкету жағдайларын қоспағанда, атқарушылық құжаттардың көптеген санаттарын өндіріске қабылдауға рұқсат етіледі Үміткерлерге қойылатын талаптар: Қырғыз Республикасының азаматтығы, жасы 25-тен кем болмауы, жоғары заң білімі, мамандығы бойынша кемінде алты ай немесе үш жыл жұмыс өтілі болуы, сондай-ақ біліктілік емтиханын тапсыруы. Бес жыл жұмыс өтілі бар судьялар мен прокурорлардың емтихансыз сертификат алуға құқығы бар Жеке сот орындаушысының қызметі үшін төлем борышкерден өндіріп алынады және оның мөлшеріне қарай өндіріп алынған соманың 3-тен 25 пайызына дейін құрайды. Мүліктік емес талаптар бойынша тариф жеке тұлғалар үшін 500, заңды тұлғалар үшін 1000 есептік көрсеткіш мөлшерінде белгіленді Жеке сот орындаушыларының қызметін бақылау Жеке сот орындаушылар палатасына және уәкілетті мемлекеттік орган – Бас прокуратура жанындағы сот орындаушылар қызметіне жүктеледі. Тәртіптік жазаға сөгіс, аттестаттың қолданылуын тоқтата тұру немесе тоқтату жатады Заң сонымен қатар сот орындаушыларының өкілеттіктерін кеңейтеді: оларға борышкерлерді мемлекетаралық іздеуге қою және халықаралық шарттар шеңберінде шет мемлекеттердің аумағында атқарушылық әрекеттерді жүзеге асыру құқығы берілген. Орындалмаған талаптары бар атқарушылық құжаттар туралы мәліметтер он жыл бойы сақталатын Міндеттемелердің тізілімі енгізілді Азаматтық кодекске тек сот шешімі бойынша немесе заңда немесе банкпен келісімде көзделген жағдайларда шоттан ақша қаражатын тікелей есептен шығаруға рұқсат беретін түсіндірме енгізілді Министрлер Кабинетіне, Жоғарғы Сотқа, Ұлттық банкке және Бас прокуратураға екі ай мерзімде заңның орындалуын қамтамасыз ететін актілер қабылдау тапсырылды