Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісіндегі баяндамадан таң қалдыратын деректер! Ата-аналар назарына... 13 жастағы балалар пластикалық ота жасатқысы келеді!

Байланыс, информатика және білім саласында жұмыс істейтін академиктер Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісінің Шанлыурфа және Кахраманмараш мектептеріндегі оқиғалар мен цифрлық тәуекелдерді тергеу комиссиясының алдыңғы күні өткен отырысында депутаттарға баяндама жасады. Кожаели университетінің коммуникация факультеті информатика бөлімінің меңгерушісі проф. доктор Эмел Баштүрк, Гази университетінің оқытушысы проф. доктор Халил Ибрахим Булбул және Кастамону университетінің оқытушысы проф. д-р Селман Тунай Камердің бағалаулары балалардың қандай қауіп-қатерлерді анықтады Профессор Доктор Баштүрктің баяндамасына қарағанда Түркия дүние жүзінде «интернет қолдануы жоғары және тәуекелі жоғары ел» ретінде анықталған. 6-15 жас аралығындағы балалардың 91,3 пайызы интернетті пайдаланса, пластикалық ота жасатуға өтініш білдірген балалардың жасы 13-ке төмендегені айтылды. Сол жастағы балалардың 66,1 пайызы әлеуметтік медиа платформаларында. Әлеуметтік желіні қолдану 11-15 жас тобында 79 пайызға дейін өседі. 6-11 жас аралығындағы балалардың тек 10 пайызы ғана цифрлық қауіптерден өзін қауіпсіз сезінеді. Баштүрк ата-ана бақылауының осы жас аралығында ең төменгі деңгейде екеніне назар аударды Комиссияда бөліскен ақпаратқа сәйкес, Түркиядағы әрбір 5 баланың 1-і киберқорқытуға ұшырайды. Оларға қорлайтын хабарламалар, келемеждеу, есімді атауға және қорлайтын сөздер жатады. Жеті провинцияда жүргізілген зерттеуде киберқорлаудың ең жоғары деңгейі Ыстамбұлда, ал ең төменгі көрсеткіш Газиантепте анықталды. Кибербуллингке ұшыраған балалардың айтарлықтай бөлігі өз тәжірибесін отбасымен немесе мұғалімдерімен бөліспегені анықталды. Балалардың телефондарын алып қояды немесе интернетті пайдалануға тыйым салады деп алаңдап үнсіз қалғаны айтылды Профессор, доктор Селман Тунай Камер әлеуметтік медиа платформаларын нақты уақыт режимінде бақылайтын, қауіп мазмұнын анықтайтын және оны тиісті мекемелерге хабарлайтын ұлттық цифрлық ерте ескерту жүйесін құруды ұсынды. Ол жүйе БТК, Қауіпсіздік Бас басқармасы және Ұлттық білім министрлігі арасында интеграцияланған жұмыс істеуі керек екенін атап өтті Комиссия мүшелері «Егер сіз осы тақырып бойынша заң дайындасаңыз, нені қосар едіңіз?» деп сұрады. Сұраққа жауап берген академиктер цифрлық этиканы, цифрлық мейірімділікті, ашуды басқаруды және саналы интернетті пайдалануды мектепке дейінгі кезеңнен бастап білім беру жүйесіне енгізу керектігін айтты Комиссия мүшелерінің бірі, Кахраманмараш депутаты және бұрынғы RTÜK мүшесі Али Өзтунч RTÜK-ті теледидардағы зорлық-зомбылық мазмұнына қатысты міндетін орындамады деп айыптады. Өзтунч мектептегі шабуылдардан кейін телехикаяда бір апта бойы зорлық-зомбылық көріністерінің азайғанын, бірақ кейін атыс көріністерінің дәл тоқтаған жерінен жалғасқанын және бұл аймақта айтарлықтай бақылаудың жоқтығын айтты Сондай-ақ сарапшылар балаларға арналған YouTube Kids-ті мүлдем қауіпсіз аймақ ретінде қарастыруға болмайтынын айтып, «YouTube Kids көрінгендей кінәсіз емес» деп ескертті. Кейбір мазмұнның бала дамуы тұрғысынан проблемалары бар екенін айтқан академиктер алгоритмдердің балаларды жасына сәйкес келмейтін мазмұнға ұшырата алатынын айтты