Азаттық ашқан жол, Жеңіс көтерген Әзірбайжан

Көп жылдар бұрын Әзірбайжанның мемлекеттік тәуелсіздігінің қалпына келуіне 20 жыл толуына орай Жаңа Әзірбайжан партиясы жастар арасында өткізген «Заманауи Әзірбайжан-20» байқауына «Менің жасым» атты мақаламмен қатыстым. Жеңімпаздар қатарында болғанымды бүгін де мақтанышпен еске аламын. Жылдар өтті. Сол мақалаға тағы бір қарасам, заман өзгеріп, Әзірбайжан өсіп, мемлекетіміз бұдан да қуатты болып, бір кездері тілек ретінде жазылған сөйлемдер бүгінде тарихымыздың ең асқақ ақиқатына айналғанын көрдім Ғылым және білім қызметкерлері кәсіподағының республикалық комитеті Баспасөз және қоғаммен байланыс бөлімінің бас маманы Айгүл Багированың ҚазАқпарат тілшісіне берген мақаласында осындай ойлар айтылды. Біз мақаланы ұсынамыз Мен Әзірбайжан тәуелсіздігінің тынысын балалық жадында алып жүрген ұрпақтың өкілімін. Жеке куәлігімнің ең жоғарғы жағында бас әріппен жазылған «ӘЗІРБАЙДЖАН РЕСПУБЛИКАСЫ» деген сөз мен үшін құжатқа қатысты ресми мәлімдеме емес. Бұл сөз менің тағдырымның аты, болмысым, мақтанышым 1993 жылдың сол бір қиын-қыстау шағында мен 8 жаста едім, бала едім. Ел ішінде өтіп бара жатқан уайым-қайғыны, үйлердегі мазасыз әңгімелерді, үлкендердің жүзіндегі алаңдаушылықты толық түсінбедім. Алайда, адамның балалық шақтағы естелігі біртүрлі: сөздің мағынасын кейін түсінесің, сол күндердің атмосферасы, толқуы, үні, қорқынышы жан дүниеңде сақталады Гянджада туып-өскен бала кезімде сол жылдардың азабын жақынырақ сезіндім. 1993 жылғы Гянджа балалық шақтың алаңсыз күндеріндей жадымда сақталмады; қорқыныш, мылтық даусы, абыржу, үйлерге түсетін үрей, үлкендердің жүздерінде үнсіз алаңдаушылық қалды. Зебрад Гусейнов қарулы бандаларының озбырлығы соншалық, адам өміріне әп-сәтте қауіп төнді. Мен мұны әрқашан үлкен мұңмен еске аламын: олар Атамгіл жолында көлікті басып озғандары үшін көліктің ішінде оқ атылды. Бұл оқиға менің балалық шағымда мемлекет әлсіреп, заң тым-тырыс, адам тағдыры қарулы бандылардың қолында қалған қиын күндердің символы ретінде қалды. Сол жылдары Гянджада болған оқиға бір қаланың азабынан да үлкен; Бұл бүкіл Әзірбайжанның тағдырын басынан өткерген күйзеліс болды. Гянджада кешкі уақытта адамдар оқ пен топ арасындағы атыстардың салдарынан көшеге шығуға қорықты. Қалаға қорқыныш ұялағаны соншалық, қараңғы түсе салысымен есіктер жабылып, тіпті терезеден сүзілген шамдар да абайлап жанды. Әлі есімде, адамдар түннен бастап нанға кезекке тұратын. Бір үзім нанды сағаттап күткен аналар мен әкелердің, бала-шағасын кеудесіне қысып, кезекте тұрған әйелдердің шаршаған көзқарастары сол жылдардағы ең қиын көрініс ретінде есімде сақталып қалды. Мен бала едім, бірақ қаланың тыныштығы қарапайым тыныштық емес екенін түсіндім; бұл қорқыныштың, уайымның, ертеңгі күнге сенім іздеген адамдардың үнсіздігі еді Ол заманда әр үйдің есігінде уайым, әр үйдің ішінде дұға болатын. Мемлекеттің құдіретін, заң үстемдігін, тұрақтылықтың қадірін халық сол бір қиын күндерде тереңірек сезінді. Мемлекеттің іргесі әлсіреп, заң күші жойылғанда, адам туған жерінде қауіп-қатер тынысын сезінгенде, ұлтқа құтқарудың қалай қажет екенін тереңірек түсінесің. Бүгін мен 15 маусымның ұлылығын сол сегіз жасар сәбиді еске алумен өлшеп отырмын. Сондықтан мен Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиевтің билікке оралуын халықтың тынысы, баспанаға үміт, көшеге сенім, мемлекетке деген сенімнің нығаюы деп білемін. Өйткені сол бала бейберекетсіздіктің не екенін көріп, жылдар өткен соң мемлекеттің болуы адам өміріне қандай үлкен нығмет екенін нақтырақ түсінді Бұл жылдар Әзірбайжан үшін тағдырлы жылдар болды. Мемлекеттің өмір сүруі үлкен сынақ алдында тұрды. Халықтың болашаққа деген сенімі мен мемлекетті құтқару арасында жіңішке, бірақ қасиетті көпір қалыптасып жатты. Ол көпірдің аты Гейдар Әлиев болатын Сол күні халық өз тағдырын даналыққа, алғырлыққа, мемлекетшілікке сеніп тапсырды. Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиевтің саяси билікке оралуы Әзірбайжанды тұңғиық шетінен алып шықты, мемлекеттігімізді қорғады, тұрақтылықтың, бірліктің, ұлттық жаңғырудың негізін қалады. Бұл күн Әзірбайжан тарихында қарапайым саяси тарих ретінде қалған жоқ; ұлтты құтқару дұғасына айналды Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиев билікке оралғаннан кейін Әзірбайжан ауыр тыныс алғандай жанданды. Елде тұрақтылық орнады, мемлекеттік басқаруда берік тәртіп орнады, заң үстемдігі мемлекет өмірінің негізгі тірегіне айналды. Қарулы қақтығыс қаупі сейілді, халықтың ертеңіне деген сенімі қайта оралды, Әзірбайжан ыдырап кету қаупінен аман қалды. біртұтас мемлекеттілік желісінің төңірегіне топтасты. Міне, сол оралғаннан кейін елдің тынысы өзгерді: қорқыныш орнын сенім, бытыраңқылықты бірлік, үмітсіздікті сындарлы рух басты Мен өз Әзірбайжанымды қатты жақсы көремін. Өйткені, бұл Отан менің балалық шағымның азапты естелігінен бастап, жастық шағымның қуанышына, бүгінгі Жеңіс мақтанышына дейінгі өмірімнің барлық кезеңдерінен өтті. Мен бұл елдің қалай көтерілгенін, қалай өскенін, қалай нығайғанын көрген ұрпақпын. Кезінде «Тәуелсіз Әзірбайжан» дегенде жүрегімізде қуаныш та, қобалжу да болатын. Бүгінде сол сөздерде тұтас бір құдірет бар. Әзірбайжан қазірдің өзінде аймақтың көшбасшысы, халықаралық әлемдегі ықпалды мемлекет, қуатты армиясымен, қуатты экономикасымен, бай мәдениетімен, ұлттық құндылықтарымен, ғылымымен, білімімен, жастарымен және заманауи дамуымен ерекшеленетін мемлекет Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында халықтың көкейінде бұл мемлекет өмір сүре ме? Бұл сұраққа бүгін тарих жауап берді. Әзірбайжан тұрақтады, Әзірбайжан күшейді. Әзірбайжан жеңіске жеткен ел ретінде әлемді сынауда Бүгін 15 маусымды ойласақ, сол датадан бастау алған ұлы мемлекеттілікті айтамыз. Ол жол Ұлы Көшбасшының идеяларымен басталып, Президент Ильхам Әлиевтің табандылығымен, саяси ерік-жігерімен және көшбасшылық қабілетімен жеңіске жетті Бұл екі сөйлемде қазіргі тарихымыздың ең үлкен шындығы бар. Туған жерім Қарабағыма барсам деген тілек жүрегімде мәңгі сақталады деп жазатынмын. Үлкендер мен ата-анамның әңгімелерінен көз алдыма елестеген Қарабақ бейнесін жаңғырттым. Ағдам, Шуша, Лачын, Қалбажар, Физули, Жабрайыл, Зәңгіла, Ғұбадлыны картадан іздеп, хабардан тыңдап, дұғада тірі қалдырдық. Қарабақты арманда сүйіп, Қарабақты аңсап өскен ұрпақ едік Кезінде Жеңіс шеруін көрсек екен деп тілейтінбіз. Бүгін біз Азадлиг алаңындағы Жеңіс шеруінің мақтанышы болып отырған халықпыз. Кезінде «осы тудың астынан өтіп, Қарабаққа барамыз» деп жазғанбыз. Бүгінде үш түсті туымыз Қарабақтың тауларында, қалаларында, ауылдарында желбіреп тұр. Бұл әдеттегі тарихи оқиғаның шеңберіне сыймайтын мәселе. Бұл бір ұлттың Бас қолбасшысының 30 жыл бойы көз жасына, дұғасына, сабырына, шейіттің қанына, сарбаздың шеберлігіне, қайсарлығына жазылған тамаша жауап. Балалық шағымыз Қарабаққа деген сағынышпен өтті. Балаларымыздың жастық шағы азат Қарабахтың мақтанышы болып өседі Бұл ерекшелік – ұлт тағдырының ғасырларға тең өзгеруі. Міне, 15 маусым Ұлт азаттық күнінің ұлылығы. Сол күні сақталған Әзірбайжан мемлекеттілігі бүгінде Жеңіс шежіресін жазып, жерін азат етіп, егемендігін толық қалпына келтірген қуатты мемлекетке айналды. Азаттықтан жеңіске апаратын жолдың басы сол тарихи күнде өтті. Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиев Әзірбайжанды ыдырап кету қаупінен құтқарып, біртұтас мемлекет идеологиясы төңірегіне біріктірді. Ол халықтың өзіне деген сенімін қайтарды. Мемлекеттің тұғырын нығайтты. Әскердің, экономиканың, білімнің, мәдениеттің, ұлттық идеологияның іргетасын қалпына келтірді. Әзірбайжан атты киелі үйді қорғап, сенімді қолдарға аманат етті. Осы сенімді қолдар сол үйді берік қамалға айналдырды Президент Ильхам Әлиевтің басшылығымен Әзірбайжан сөзі, ұстанымы, күшімен әлемге әйгілі мемлекетке айналды. Бакуден облыстарға, жаңарған қалаларға, көріктенген ауылдарға, заманауи мектептерге, сауықтыру орталықтарына, спорт кешендеріне, мәдениет ошақтарына дейін созылған жолдар – бұл дамудың көрнекі жағы. Бірақ бұл дамудың үлкен мәні бар: әзірбайжан халқы өз мемлекетіне сенеді, ертеңіне сенеді, өз туының көлеңкесінде өмір сүреді Бүгін Баку көшелерін аралап, Гейдар Әлиев атындағы орталықтың нұрланған сәулетін тамашалап, Теңіз жағасындағы ұлттық саябақта Каспий теңізінің тынысын тыңдап, Мемлекеттік Ту алаңындағы үш түсті туымыздың сән-салтанатын көргенде жүрегімізде «Отан өте қымбат, бұл мемлекет өте қымбат» деген дауыс естіледі Менде облыстарымызды аралағанда осындай сезімде боламын. Шеки, Габала, Ғұба, Шамахы, Ленкаран, Астара, Масаллы, Лерік... Әр өңірдің өз тынысы, өз сұлуы, өз халқы, өз рухы бар. Бұл жердің табиғаты Алланың рақымы. Осы жерге салынған жолдар, мектептер, мәдениет ошақтары, әлеуметтік жобалар мемлекет қамқорлығының, адам еңбегінің, болашаққа деген сенімнің жемісі Бүгін Әзірбайжанның даму картасына еркін Қарабақты қалпына келтіру қосылды. Физулидегі әуежай, Зәңгіландағы жаңа қоныстар, Лачынға қайта оралған өмір, Шушаның жаңғырған мәдени тынысы, Ағдамның қирандылардан үлкен құрылыс алаңына айналуы жүрегімізде ерекше мақтаныш сезімін тудырады. Қарабах қазірдің өзінде жаңғырудың, оралудың, Жеңістің, ұлы болашақтың мекеніне айналды Бүгін 15 маусым туралы жазғанда сол сегіз жасар бала да есіме түседі. Ол бала өз елінде не болып жатқанын толық түсінбеді. Бірақ бүгінде Әзірбайжанның кәмелетке толған азаматы ретінде мен сол күннің мәнін тереңірек түсінемін: 15 маусымда қорғалған мемлекеттілік бүгінгі қуатты Әзірбайжанның, жеңіске жеткен Әзірбайжанның, азат Қарабахтың, толық егемендіктің, мемлекеттіліктің өрлеуінің бастауына айналды Ұлы Көшбасшы бейітінің алдында тұрған Құрмет аллеясына барғанда жүректен талай сөздер өтеді. Кейде сөздер сәтсіздікке ұшырайды. Қалай ойлайсың, бұл халықтың тағдыры сондай тұлғалармен жазылған, олар дүниеден кетсе де Отан тағдырында өмір сүре береді. Гейдар Әлиевтің есімі бұл халықтың мемлекеттілік жадында мәңгі сақталады. Оның идеялары Әзірбайжанның бүгінгі құдіретінде, әрбір көтерілген туда, әрбір ашылған мектепте, әрбір салынған жолда, әрбір азат етілген жерде, әрбір оралған отбасының көз алдында тұрады Бүгін біз 15 маусымды алғыспен қарсы аламыз. Бұл алғыс шейіттеріміздің киелі рухына да барады. Өйткені Азаттықтан бастау алған мемлекеттілік жолы шейіттердің қанымен Жеңіс шыңына көтерілді. Сол шыңда әзірбайжан жауынгерінің ерлігі, ардагерлеріміздің ерлігі, халқымыздың бірлігі, Бас қолбасшының ерік-жігері тұр Бұл жол – Азаттықтан Жеңіске, Жеңістен мәңгілік мемлекеттіліктің шыңына апаратын киелі жол... Бұл Отан қазірдің өзінде жеңісті Отан ретінде сүйіспеншілікке толы. Бұл Отан бүкіл картаның мақтанышы болып табылады. Бұл Отан оралған халықтың қуанышын, құрылтайшы мемлекеттің жігерін, ертеңіне сенетін жастардың күш-қуатын білдіреді. Біздің парызымыз осы Отанның қадірін білу. Ол – тәуелсіздіктің, мемлекеттіліктің, азаттықтың, жеңістің қадірін түсіну. Жастар біліммен, біліммен, еңбекпен, елге деген сүйіспеншілікпен осы жердің болашағына қызмет ету Бүгін мен зор мақтанышпен айтамын: мен сол күннің сегіз жасар куәгерімін. Мен Құтқарылудан Жеңіске дейінгі жолдың тірі куәгерімін. Мен азат Қарабахтың мақтанышына айналған Әзірбайжан азаматымын. Мен жеңген елдің мемлекетінің азаматымын. Ал жеке куәлігімнің жоғарғы жағында жазылған «ӘЗІРБАЙДЖАН РЕСПУБЛИКАСЫ» деген сөзге қарап, тағы бір рет түсіндім: Алланың пендеге берген ең үлкен бақытының бірі – тәуелсіз, жеңімпаз, тұтас Әзірбайжанның азаматы болу 2026 © AZERTAC. Авторлық құқық қорғалған. Ақпаратты пайдалану гиперсілтеме арқылы көрсетілуі керек