Азаттықтан Ұлы Жеңіске дейін: Гейдар Әлиев саясатының тарихи нәтижелері

Ұлт көшбасшысы Гейдар Әлиевтің өмір жолы Әзірбайжанның мемлекеттілік тарихында ерекше орын алады. Ол Кеңестік Әзірбайжанды да, тәуелсіз Әзірбайжан Республикасын да әлеуметтік-экономикалық және саяси қатынастардың әртүрлі кезеңдерінде сәтті басқарды. Гейдар Әлиев өз қызметінің барлық кезеңдерінде бар өмірін халықтың әл-ауқатын арттыруға, мемлекеттік тәуелсіздікті нығайтуға және ұлттық мүдделерді қорғауға арнады. Ол тәжірибелі саясаткер ретінде ұлттық мемлекеттілік идеясы халықтың тарихи өткенімен, ұлттық жадымен тығыз байланысты екенін жақсы білген. Ұлы Көшбасшының қоғамдық-саяси қызметінің ең маңызды кезеңі оның өзі ерекше атап өткендей, тәуелсіз Әзірбайжан Республикасын басқарған кезең болды Бұл ойлар Әзірбайжан мемлекеттік педагогикалық университетінің Әзірбайжан тарихы кафедрасының меңгерушісі, тарих ғылымдарының кандидаты, доцент Найба Ахмадованың «Бостандықтан Ұлы Жеңіске дейін: дана саясаттың табысты нәтижелері» атты мақаласында берілген. ҚазАқпарат мақаланы назарларыңызға ұсынады Гейдар Әлиевтің Әзірбайжанда билікке оралуы ел тағдыры тұрғысынан күрделі және сонымен бірге шешуші кезеңге сәйкес келді. 1990 жылы шілдеде Әзірбайжанға оралған Гейдар Әлиев аз уақытта белсенді саяси қызметке кірісті. 1993 жылы 3 қазанда Әзірбайжан халқы оны көпшілік дауыспен Әзірбайжан Республикасының Президенті етіп сайлады. Гейдар Әлиев президент қызметіне кіріскеннен кейін, ең алдымен, ел алдында тұрған ең ауыр қауіп – Арменияның әскери агрессиясының алдын алуға назар аударды. Ол кезде Әзірбайжан жерінің шамамен 20 пайызы оккупацияланып, ұрыс жүріп жатқан болатын Ұлы Көшбасшы жерімізді азат ету жолындағы қызметін екі негізгі бағытқа белгіледі. Бір жағынан ұлттық армияны құру және нығайту, екінші жағынан саяси-дипломатиялық келіссөздер арқылы бейбітшілікке қол жеткізу және аумақтарды бейбіт жолмен қайтару бағытында дәйекті қадамдар жасалды Президент Гейдар Әлиевтің 1994 жылы 4 мамырда Брюссельге сапарының маңызы зор болды. Ол НАТО-ның штаб-пәтерінде «Бейбітшілік үшін әріптестік» бағдарламасының негіздік құжатына қол қойды. Жалғасып жатқан соғыс жағдайында елдің тыныс алуы үшін уақытша үзіліс қажет болды. Осы мақсатта 8 мамырда Қырғызстан астанасы Бішкекте «Бішкек хаттамасына» қол қойылып, 12 мамырда майданда атысты тоқтату келісімі күшіне енді Атысты тоқтату елде салыстырмалы тұрақтылықты орнатуға және құрылыс жұмыстарын бастауға мүмкіндік берді. Төрт айдан кейін Әзірбайжанның жаңа тарихындағы маңызды оқиғалардың бірі болды. 1994 жылы 20 қыркүйекте «Гүлустан» сарайында «Ғасыр келісімі» деп аталатын халықаралық мұнай келісіміне қол қойылды. Бұл келісім Әзірбайжанның экономикалық дамуына, оның халықаралық ұстанымдарын нығайтуға және тәуелсіздігін нығайтуға кең мүмкіндіктер ашты Гейдар Әлиев билікке оралғаннан кейін қысқа мерзімде атысты тоқтатуға қол жеткізіп, елді тұрақсыздандыруға тырысқан күштердің алдын алды. жылдар Әзірбайжан мемлекеттілігі мен тәуелсіздігін сақтау тұрғысынан маңызды тарихи кезең болып саналады Осы кезеңде аймақтың жетекші державаларының бірі Ресеймен қарым-қатынасты қалыпқа келтіру бағытында маңызды қадамдар жасалды. Әзірбайжанның сыртқы саясатында ұлттық мүддеге негізделген теңгерімді көзқарас қалыптасты. 1993 жылы 24 қыркүйекте Әзірбайжан Республикасы ТМД-ға мүше болды Кавказ аймағындағы мемлекеттермен тату көршілік қарым-қатынас орнату сыртқы саясаттың негізгі басымдықтарының бірі болды. 1996 жылы наурызда Гейдар Әлиевтің Грузияға ресми сапары кезінде Армениямен атысты тоқтатуға қол жеткізу және Әзірбайжан-Грузия Декларациясына қол қою осы бағыттағы маңызды жетістіктер болып саналады Иранмен қарым-қатынастың халықаралық жағдайға да, елдің ішкі тұрақтылығына да әсерін ескере отырып, Гейдар Әлиев екі ел арасындағы қарым-қатынастың дамуына ерекше назар аударды. Сонымен бірге Әзірбайжан-Түркия қарым-қатынасын «Бір ұлт, екі мемлекет» қағидасы негізінде стратегиялық серіктестік деңгейіне көтеру мақсатында дәйекті саясат жүргізілді. 1993 жылы Гейдар Әлиевтің билікке оралуымен Әзірбайжан-АҚШ қарым-қатынасында жаңа кезең басталды. Гейдар Әлиев АҚШ президенті Билл Клинтонға жолдаған хатында «Еркіндікке қолдау көрсету заңына» енгізілген 907-ші түзетудің объективті емес екенін алға тартып, оны жою үшін шара қолдануды сұрады Әзірбайжан дипломатиясының армян-әзербайжан қақтығыстарын шешу бағытындағы негізгі міндеттерінің бірі бірі халықаралық қолдау көрсету болды. Қақтығыстың барысы халықаралық құқық пен халықаралық ұйымдардың ұстанымын есепке алмай, тұрақты нәтижеге қол жеткізу мүмкін еместігін көрсетті Әзірбайжан Республикасының экономикалық, саяси және әскери салалардағы жетістіктері, сайып келгенде, Отан соғысындағы тарихи Жеңістің негізі болды. Әзірбайжан халқы өз жерін азат етіп, елдің аумақтық тұтастығын қалпына келтіріп, 30 жылға жуық уақытқа созылған басқыншылықты тоқтатқан даңқты Жеңіс тарихын жазды. Бұл Ұлы Жеңістің негізі Ұлт көшбасшысы Гейдар Әлиев айқындаған мемлекеттілік стратегиясы мен ұлттық даму бағыты болды 2026 © AZERTAC. Авторлық құқық қорғалған. Ақпаратты пайдалану гиперсілтеме арқылы көрсетілуі керек