Президент Ильхам Әлиев «Евроньюс» телеарнасына сұхбат берді

Әзірбайжан Республикасының Президенті Ильхам Әлиев 18 мамырда «Евроньюс» телеарнасына сұхбат берді Тілші: Президент мырза, әдеттегідей сізді тағы да көргенімізге өте қуаныштымыз. 182 елден 40 мыңнан астам қатысушы. Бұл COP29-дан кейін Әзірбайжанда өткізілген екінші ірі іс-шара. WUF13 көрмесін өткізу тұрақты қала дамуының болашағын қалыптастырудағы Әзірбайжанның халықаралық рөліне қалай ықпал етеді? Президент Ильхам Әлиев: Әрине, WUF13-ті өткізу біз үшін үлкен мәртебе. Мұнда 182 елдің өкілдері бар. Бұл Әзірбайжанға көрсетілген құрметтің айқын мысалы. Менің білуімше, қатысушылар саны рекордтық көрсеткішке жетті. Бұл тақырыптың қаншалықты маңызды екенін және қабылдаушы елдің кең ауқымды халықаралық байланысы бар екенін көрсетеді Әрине, бұл форум біз үшін аудитория мен халықаралық қауымдастықты осы уақытқа дейін атқарылған жұмыстар, алдағы жоспарларымыз туралы хабардар ету, сонымен бірге серіктестеріміздің тәжірибесін пайдалану мүмкіндігі. Өйткені қатысу деңгейі, мемлекет және үкімет басшыларының саны қала құрылысы мәселелері бүгінде көптеген әлемдік көшбасшылар назар аударатын тақырыптардың бірі екенін көрсетеді. Мен өз сөзімде атап өткендей, тарихи-сәулет мұрасын сақтау мен қалаларды жаңғырту бір-бірімен үйлесімді болуы керек Тілші: Әзірбайжан Қарабақ пен Шығыс Зәңгезүрде «ақылды қала» және жасыл энергетика жобаларын ұсынғаны анық. Бұл жанжалдан кейінгі кезеңде қайта қалпына келтірілген аумақтар. Қалай ойлайсыз, бұл жобалар жаһандық қалалық инновацияға қалай үлес қоса алады? Сіз басқа адамдардың тәжірибесінен пайда алу туралы айттыңыз, олар сізден не үйрене алады? Президент Ильхам Әлиев: Менің ойымша, осы уақытқа дейін бізде қалалар мен ауылдарды нөлден салудың теңдесі жоқ тәжірибесі қалыптасты. Өкінішке орай, басып алынған аумақтардың ауқымды жойылуы бізді бұған мәжбүр етті. Кезең-кезеңмен, кей жағдайда қатарлас дамудың нәтижесінде бес жылда 85 мың адамның туған жеріне оралуын қамтамасыз еттік Ең алдымен электр энергиясы мәселесі шешілді. Бүгінгі таңда 307 мегаватт су электр қуаты іске қосылды, қазіргі таңда 340 мегаватт күн энергиясын өндіретін жобалар салынуда. Бұл көлем тек Қарабақ пен Шығыс Зәңгезүрге ғана емес, одан да кең аумақтарға жетеді. Сонымен қатар, электр желісінің еліміздің жалпы энергетикалық жүйесімен интеграциясы қамтамасыз етілді. Жалпы ұзындығы 75 шақырым болатын 70 шақырым тоннель пайдалануға берілді, 500 көпірдің 435-і салынды Темір жолдар, мектептер, ауруханалар – осы жұмыстардың барлығы қатар жүргізілуде. Қайта құрудың алғашқы жылдарында біз негізгі инвестицияны инфрақұрылымды құруға жұмсадық. Қазіргі уақытта біздің негізгі инвестицияларымыз тұрғын үй аумақтарын салуға бағытталған – жобалар қалалардың бас жоспарлары, «Smart City» және «Smart Village» тұжырымдамалары бойынша жүзеге асырылуда. Әр ауыл бойынша жоспарлар жүзеге асырылуда. Ендеше, біздің тәжірибеміз осындай проблемаларға тап болған елдерге қайта құрудың үлгісі бола алады деп ойлаймын Тілші: Яғни, әлемнің басқа елдеріне үлгі бола алады, бұл жақсы. Әзірбайжан бүгінде Еуропаның энергетикалық қауіпсіздігіне маңызды үлес қосып отырған елдердің біріне айналды. Еуропа энергия көздерін әртараптандырып жатқан кезеңде Әзірбайжанның дамуын қалай көресіз? Президент Ильхам Әлиев: Біз Еуропамен энергетика саласындағы ынтымақтастықты біраз уақыт бұрын бастаған болатынбыз. Әсіресе, 2020 жылдан кейін – «Оңтүстік газ дәлізі» пайдалануға берілгеннен кейін бұл үдеріс жеделдей түсті. Қазір сол дәліз арқылы 16 елге көгілдір отын экспортталады. Біз газды құбыр арқылы жеткізетін елдердің саны бойынша әлемде бірінші орындамыз. Бұл сан артып келеді. Еуропалық Одаққа мүше 10 мемлекет біздің клиенттеріміз болып табылады. Еуропаның 12 елі Әзірбайжаннан газ сатып алады. Ел саны артып келеді. Бізбен ынтымақтастықты бастағысы келетін елдерден де сұраныстар көбейіп келеді Бақытымызға орай, біз құбыр инфрақұрылымы мен өндіріс бойынша үй тапсырмасын уақытында орындадық. Қазіргі уақытта өндіріс деңгейі артып келеді. Жақын арада, бәлкім, келесі айдың басында біз жаңа кеніштен газ өндірудің басталғаны туралы хабарлаймыз. Мұнда өзара тиімділікке негізделген ынтымақтастық бар. Бізге премиум нарық керек, бұл Еуропа. Ал Еуропаға Әзірбайжан сияқты баламалы жеткізу көзі қажет. Сондықтан біз Еуропалық комиссиямен күш-жігерімізді біріктірдік тиімді ынтымақтастық орнаттық Тілші: Рахмет. Сіз аймақта да, одан тыс жерлерде де дипломатия мен тұрақтылықтың белсенді жақтаушысы болдыңыз. Қазіргі уақытта Ормуз дағдарысы аймақтық және әлемдік экономикаға әсер етуде. Әзірбайжан бұл жағдайға қалай қарайды және одан шығуда? Президент Ильхам Әлиев: Жеткізу тізбегі тұрғысынан бұл дағдарыс бізге қатты әсер етпейді. Өйткені энергиямен қамтамасыз ету және бағыттарды әртараптандыру саясаты бүгінде біз үшін өзекті мәселе емес. Бұл саясат ұзақ жылдар бойы жүзеге асырылып келеді және әріптестерімізбен, сондай-ақ көршілес елдермен бірлесіп, мұнай, газ, электр энергиясы және көлік байланысын қамтамасыз етудің әртараптандырылған жүйесін қалыптастыра алдық Әрине, Таяу Шығыстағы оқиғалар белгілі бір дәрежеде барлығына әсер етеді. Кейбіреулер мұнай бағасының қымбаттауы пайдалы болуы мүмкін деп ойлауы мүмкін. Иә ол сондай. Бірақ сонымен бірге мұнай қорына бай көптеген елдер өз қаражаттарын облигацияларға салады, ал көпшілігі қор нарығына инвестиция салады. Мұндай құбылмалылық орын алған кезде қор нарықтары құлдырады. Соның салдарынан мұнай бағасының жоғары болуынан біраз табыс алғанымызбен, нарықтағы инвестициямыздан айырыламыз. Сондықтан бұл бәріне әсер етеді Бірақ өзіміздің энергетикалық жобаларымызға келетін болсақ, біз қауіпсіз жағдайдамыз. Өзіңіз атап өткендей, біз әрқашан дипломатияны жақтаймыз. Дипломатия болмаса, біз өз ресурстарымызды нарыққа шығара алмас едік. Өйткені ол үшін басқа елдердің аумағынан өтіп, көршілермен және көршілес көршілерімен жақсы қарым-қатынас орнату, көпжақты ынтымақтастық форматын қалыптастыру, өндірушілер, транзиттік елдер мен тұтынушылар арасында ұтымды жағдай туғызу, әркім тәртіпке бағынып, табыс табу керек еді Бұл тұрғыда Әзірбайжанның тәжірибесі пайдалы болуы мүмкін деп ойлаймын. Ерте ме, кеш пе болатын дағдарыс шешілгеннен кейін жаңа жағдай туындауы мүмкін. Көптеген елдер энергетикалық саясаттары мен энергия жеткізу жолдарын қайта қарастырады. Әзірбайжанның географиясы мен қолда бар ресурстары бүгінгіге қарағанда көбірек сұранысқа ие болуы мүмкін Тілші: Президент мырза, сізбен әңгімелесу әрқашан үлкен қуаныш Президент Ильхам Әлиев: Рахмет. Сізді Әзірбайжанда тағы көргеніме қуаныштымын Тілші: Қайтып келу әрқашан жақсы. Сұхбатыңызға рахмет Президент Ильхам Әлиев «Евроньюс» телеарнасына сұхбат берді Оларды пайдалану кезінде сайттағы материалдарға сілтеме жасау маңызды. Ақпаратты веб-беттерде пайдаланған кезде міндетті түрде гиперсілтеме арқылы сілтеме жасау қажет