Қазақстандықтардың жартысы несиемен өмір сүреді: бұл неге экономика үшін алаңдатарлық белгі
Қазақстанда несиелер сирек кездесетін қаржы құралы болудан қалды. Бүгінде әрбір екінші тұрғынның несиелері бар және бұл тереңірек проблеманы – нақты табыстың азаюын және қарызға тәуелділіктің артқанын көрсетуі мүмкін, деп хабарлайды Orda.kz Tengenomika telegram арнасына сілтеме жасап Бірінші несие

Қазақстанда несиелер сирек кездесетін қаржы құралы болудан қалды. Бүгінде әрбір екінші тұрғынның несиелері бар және бұл тереңірек проблеманы – нақты табыстың азаюын және қарызға тәуелділіктің артқанын көрсетуі мүмкін, деп хабарлайды Orda.kz Tengenomika telegram арнасына сілтеме жасап Бірінші несие бюросының мәліметінше, елімізде несиесі бар азаматтар бар. Жалпы халық саны 20,5 миллион болса, бұл тұрғындардың 51,2 пайызының несиесі бар деген сөз. Басқаша айтқанда, бүгінде әрбір екінші қазақстандықтың табыс деңгейі мен әлеуметтік жағдайына қарамастан несиесі бар. Сарапшылар бұл енді тек қаржы нарығының дамуының көрсеткіші емес екенін атап өтті Сатып алу қабілетінің төмендеуі жағдайды қиындатып отыр. 2025 жылдың төртінші тоқсанында нақты жалақы индексі (инфляцияға қарай түзетілген) өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,4%-ға төмендеді. Бұл азаматтардың кірістері азайып, несиелер дамуға емес, негізгі шығындарды жабуға көбірек жұмсалады дегенді білдіреді Сонымен қатар, қарыздың жоғары деңгейі экономиканы осал етеді. Кез келген өзгерістер – инфляцияның үдеуі, ставкалардың өсуі немесе еңбек нарығының нашарлауы – несиелерді ыңғайлы қаржылық құралдан тез өмір сүрудің күнделікті тәсіліне айналдырады Сарапшылардың пайымдауынша, соңғы жылдардағы экономикалық өсу (жыл сайын нақты мәнде бестен 6,5%-ға дейін) халықтың әл-ауқатының айтарлықтай жақсаруына әкелмеді. Керісінше, қазақстандықтардың несиеге тәуелділігі артты. Мұндай жағдайда, сарапшылардың пікірінше, мемлекет үшін тек экономикалық өсімді сақтап қана қоймай, шектен тыс несиелендіруді тежеу маңызды. Әйтпесе, қарыздар қоғам үшін қалыпты жағдайға айналуы мүмкін Кейбір сарапшылар, атап айтқанда, Halyk Finance сарапшылары ЖІӨ өсімі мен үй шаруашылығының кіріс деңгейі арасындағы жеткіліксіз корреляцияны бірнеше рет атап өтті. Олар бұл құбылысты сапасыз экономикалық өсу деп атады Бұған дейін Ұлттық банктің түсініктемесін жариялаған болатынбыз: қандай шаралар халықтың қарыздық жүктемесін азайтуға көмектеседі. Сонымен, тәуекелдерді азайту мақсатында Ұлттық банк АРРДФ-мен бірлесіп, банктерге қосымша шектеулер енгізгісі келеді. Мысалы, адамның несиені өтей алатынын анықтау үшін қарыздық коэффициентті есептеу қиынырақ. Енді несие бермес бұрын олар қарыз алушылардың кірісін мұқият тексеруі керек Сондай-ақ банктер кепілсіз тұтынушылық несиелер мен микрокредиттердің шекті көлемін шектеді, мерзімі 90 күннен астам мерзімі өткен азаматтарға жаңа несиелер беруге тыйым салды, несиелердің ең жоғары мөлшерлемелерін төмендетті Orda.kz Қазақстандағы экономикалық белсенді халықтың жартысына жуығы «Stop Credit» қызметін пайдаланып өз атына несие беруге тыйым салып қойғанын жазды


