Полигондарды сұрыптау және өңдеу зауыттарына ауыстыру қажет – Мәжілісмен

Депутаттың пікірінше, қалдықтар мәселесін шешуді халықтың экологиялық мәдениетін қалыптастырудан және жастар арасында экологиялық білімді дамытудан бастау керек — Біз Экологиялық кодексті тұжырымдамалық түрде өзгертіп, «полигон» деген сөзді алып тастауымыз керек. Бізде қалдықтарды толығымен сұрыптап, өңдейтін сұрыптайтын және қайта өңдейтін зауыттар болуы керек», – деді Еділ Жаңбыршин Ол Қазақстанда әр түрлі қалдықтардың араласуы басты мәселелердің бірі болып қала беретінін атап өтті. Осылайша, Астанадағы тұрмыстық қалдықтардың шамамен 46%-ы азық-түлік өнімдері болып табылады, олар көбінесе жалпы қалдықтар ағынына түседі, бұл одан әрі өңдеуді айтарлықтай қиындатады. Қалдықтарды тиімді басқарудың мысалы ретінде депутат Норвегия тәжірибесін келтірді. Оның айтуынша, бұл елдегі қалдықтардың шамамен 98 пайызы сұрыпталған, ал қалған 2 пайызы қайта өңдеуге болмайтын қалдықтардан тұрады. Азық-түлік қалдықтары бөлек жиналады және биогаз мен тыңайтқыштарды өндіруге пайдаланылады, ал басқа материалдар қайта өңделеді және қайта пайдаланылады — Мен норвегиялық әріптестерімнен бұл нәтижеге жету үшін қанша уақыт кеткенін сұрадым. Олар шамамен 40 жыл деп жауап берді. Экологиялық мәдениет балабақшадан қалыптасып, үйде қоқысты сұрыптау өмірдің нормасына айналды», - деді депутат Тағы бір мысал ретінде ол қалдықтарды өңдейтін зауыттарда электр энергиясын өндіру үшін пайдаланылатын Қытай тәжірибесін келтірді — Чанша және Ханчжоу қалаларында қалдықтарды жағатын зауыттар бар. Онда күн сайын 10 мың тоннаға жуық қалдық өңделсе, оның 9 мың тоннасы қатты тұрмыстық қалдықтар. Нәтижесінде 220 МВт электр энергиясы өндіріледі. Бұл ретте улы шығарындылар іс жүзінде жоқ: қалдықтар 1000 градустан жоғары температурада жағылады, тазарту жүйесі заманауи катализаторлармен жабдықталған», - деді ол Бұл ретте Еділ Жаңбыршин Қазақстанда мұндай технологияларды енгізу қалдықтардың жеткілікті көлемі түзілетін бірнеше қалалар мен агломерацияларда мүмкін екенін атап өтті. Оның пікірінше, бүгінгі таңда мемлекеттің негізгі міндеттерінің бірі – бизнес үшін заманауи өңдеу технологияларын енгізуді экономикалық жағынан тартымды ететін заңнамалық жағдайлар жасау «Біздің міндетіміз – бизнеске мұндай технологияларды қолдану тиімді болатындай заңнамалық базаны дайындау», - деп атап өтті Еділ Жаңбыршин Қазақстанда азаматтарға қалдықтарды жинап, қайта өңдегені үшін төлем алуға мүмкіндік беретін EcoQolday цифрлық жүйесі жұмыс істеп жатқаны бұрын хабарланған болатын. Сондай-ақ Астанада ReStart экологиялық жобасының оныншы мерейтойлық маусымының қорытындысы шығарылды. 2026 жылы жоба бүкіл ел бойынша 23 университет пен 220 мыңнан астам студентті біріктірді