Ұлт көшбасшысы Гейдар Әлиевтің туғанына 103 жыл толып отыр

Бүгін Әзірбайжанның ұлттық көшбасшысы Гейдар Әлиевтің туғанына 103 жыл «Хабар» хабарлағандай, Гейдар Алирза оглы Әлиев 1923 жылы 10 мамырда Әзірбайжанның Нахчыван қаласында дүниеге келген 1939 жылы Нахчыван педагогикалық техникумын бітіргеннен кейін Әзірбайжан индустриалды институтының (қазіргі Әзірбайжан мемлекеттік мұнай академиясы) сәулет факультетінде оқыды. Соғыс оның оқуын аяқтауына мүмкіндік бермеді 1941 жылдан Гейдар Әлиев Нахчыван МСР-і Ішкі істер халық комиссариаты мен Нахчыван МСР Халық Комиссарлар Кеңесінде бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеді, ал 1944 жылы мемлекеттік қауіпсіздік органдарына жұмысқа жіберілді. 1964 жылдан бастап қауіпсіздік органдары жүйесінде қызмет атқарған Гейдар Әлиев Әзірбайжан КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары болып жұмыс істесе, 1967 жылдан бастап генерал-майор шеніне дейін көтерілді. Сол жылдары Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) қаласында арнайы жоғары білім алды. 1957 жылы Әзірбайжан мемлекеттік университетінің тарих факультетін бітірген Гейдар Әлиев Әзірбайжан Компартиясы Орталық Комитетінің 1969 жылғы шілдедегі пленумында Орталық Комитеттің бірінші хатшысы болып сайланып, республика басшысы болды. 1982 жылы желтоқсанда Кеңес Одағы Коммунистік партиясы Орталық Комитеті Саяси Бюросының мүшесі болып сайланған Гейдар Әлиев КСРО Министрлер Кеңесі төрағасының бірінші орынбасары болып тағайындалып, КСРО басшыларының бірі болды. Гейдар Әлиев жиырма жыл бойы КСРО және Әзірбайжан КСР Жоғарғы Кеңестерінің депутаты болды, бес жыл бойы КСРО Министрлер Кеңесі төрағасының бірінші орынбасары қызметін атқарды Гейдар Әлиев 1987 жылы қазанда Кеңес Одағы Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің Саяси бюросы және жеке бас хатшы Михаил Горбачев енгізген саяси бағытқа наразылық белгісі ретінде қызметінен кетті 1990 жылы 20 қаңтарда Гейдар Әлиев Мәскеудегі Әзербайжан өкілдігінде кеңес әскерлерінің Бакуде жасаған қанды трагедиясына қатысты мәлімдеме жасап, Әзірбайжан халқына қарсы жасалған қылмысты ұйымдастырушылар мен кінәлілерді жазалауды талап етті. Ол 1991 жылы шілдеде КСРО басшылығының Таулы Қарабақтағы өткір қақтығыс жағдайына қатысты екіжүзді саясатына наразылық белгісі ретінде Кеңес Одағы Коммунистік партиясының қатарынан кетті 1990 жылы шілдеде Әзірбайжанға оралған Гейдар Әлиев әуелі Бакуде, кейін Нахчыванда тұрып, сол жылы Әзірбайжан Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланды. Нахчыван Автономиялық Республикасы Жоғарғы Мәжілісінің төрағасы және Әзірбайжан Республикасы Жоғарғы Кеңесі төрағасының орынбасары болды. 1992 жылы Нахчыванда өткен құрылтай съезінде Гейдар Әлиев Жаңа Әзірбайжан партиясының төрағасы болып сайланды 1993 жылдың мамыр-маусым айларында үкімет дағдарысы өте ушығып, елде азамат соғысы және тәуелсіздіктен айырылу қаупі төнген кезде Әзірбайжан халқы Гейдар Әлиевті билікке әкелу талабымен көтерілді. Әзірбайжанның сол кездегі басшылары Гейдар Әлиевті ресми түрде Бакуге шақыруға мәжбүр болды. 1993 жылы 15 маусымда Гейдар Әлиев Әзірбайжан Жоғарғы Кеңесінің төрағасы болып сайланды, ал 24 шілдеде Милли Межлистің шешімімен Әзірбайжан Республикасы Президентінің өкілеттіктерін жүзеге асыруға кірісті 1993 жылы 3 қазанда жалпыхалықтық дауыс беру нәтижесінде Гейдар Әлиев Әзірбайжан Республикасының Президенті болып сайланды. 1998 жылы 11 қазанда халықтың жоғары қатысуы жағдайында өткен сайлауда 76,1 пайыз дауыс жинап, Әзірбайжан Республикасының Президенті болып қайта сайланды. 2003 жылы 15 қазанда өткен президенттік сайлауда ұсынылуға келіскен Гейдар Әлиев денсаулығына байланысты сайлауға қатысудан бас тартты Әзірбайжанның ұлттық көшбасшысы, президент Гейдар Әлиев 2003 жылы 12 желтоқсанда өзі емделіп жатқан Кливленд клиникасында (АҚШ) қайтыс болып, 15 желтоқсанда Бакудегі Құрмет аллеясында жерленді Гейдар Әлиев көптеген мемлекеттік ордендермен және медальдармен, халықаралық наградалармен марапатталған және әртүрлі елдердің университеттерінің құрметті докторы болып сайланған 2022 жылдың 29 қыркүйегінде президент Ильхам Әлиев «Әзербайжан Республикасында 2023 жылды «Гейдар Әлиев жылы» деп жариялау туралы» жарлыққа қол қойды. Мемлекет басшысы 2022 жылғы 28 қарашада қол қойған тағы бір жарлықпен «Әзербайжан Республикасында 2023 жылды «Гейдар Әлиев жылы» деп жариялау жөніндегі іс-шаралар жоспары» бекітілді. Іс-шаралар жоспарына сәйкес Ұлы Көшбасшының туғанына 100 жыл толуына орай елімізде және шетелдерде түрлі іс-шаралар өткізілді Ұлт көшбасшысы Гейдар Әлиевтің ең үлкен тілегі – Қарабахтың басқыншылардан азат етілуі және аумақтық тұтастығымыздың қалпына келуі. Ұлы Көшбасшының бұл тілегі мен өсиетін оның лайықты ізбасары Әзірбайжан Президенті, Қарулы Күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы Ильхам Әлиев орындады Мемлекет басшысы Ильхам Әлиев 2023 жылдың 19 қыркүйегінде халқымызға кезекті жеңіс қуанышын сыйлады.Ежелгі және мәңгілік өлкелеріміз – Ханкенді, Ходжалы, Хожаванд, Ағдара, Әскеран жерлерінде мемлекеттік туымызды желбіретіп, халқымыздың тілегін орындады. Осылайша тәуелсіз Әзірбайжанның егемендігі толығымен қалпына келтірілді Басқыншылықтан азат етілген Қарабах пен Шығыс Зәңгезүрде қазіргі таңда қалпына келтірілуде, аумақтар миналардан тазартылып, ауқымды қалпына келтіру және қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде Оларды пайдалану кезінде сайттағы материалдарға сілтеме жасау маңызды. Ақпаратты веб-беттерде пайдаланған кезде міндетті түрде гиперсілтеме арқылы сілтеме жасау қажет