Елімізде ұлттық ынтымақты тудыратын идеология 1993 жылдан кейін анықталды - ТҮСІНІК

Біз қазіргі Әзірбайжан тарихындағы ең маңызды оқиғалардың бірі – 15 маусым – Ұлттық азаттық күнін атап өтеміз. Бұл атаулы күн Әзірбайжанның тәуелсіз мемлекеттілігінің сақталуының, саяси тұрақтылықтың қалпына келуінің және халықты үмітсіздіктен үмітке айналдырудың бастамасы болды. Ардақты халқымыз бұл мерекені жылдағыдай зор құрметпен атап өтеді. Өйткені халқымыз тәуелсіздігімізді қалпына келтірудің алғашқы жылдарында басынан өткерген тарихымыздың ең азапты да қасіретті күндерін жақсы есте сақтайды Бұл туралы ҚазАқпарат тілшісіне берген мәлімдемесінде YAP Тексеру комиссиясының төрағасы, Милли Мәжіліс депутаты Севиндж Гусейнова мәлімдеді Депутаттың айтуынша, 1990 жылдардың басында, бір жағынан, АПК-Мусават үкіметінің біліксіз әкімшілігі, есінен танып қалған қарулы топтардың заңсыз әрекеттері, елдің әртүрлі аймақтарында сепаратистік тенденциялардың күшеюі, азаматтық қақтығыс қаупі Әзірбайжанды мемлекеттік тәуелсіздігін жоғалту деңгейіне дейін жеткізген. Екінші жағынан, Арменияның Әзірбайжанға қарсы жүргізген әскери агрессиясының нәтижесінде жерімізді басып алу кеңейіп, мемлекет терең саяси, экономикалық және әлеуметтік дағдарыста қиын кезеңдерді бастан өткерді. Әзербайжан ұрыс даласында да, халықаралық деңгейде де ауыр қиындықтарға тап болды, мемлекеттігіміздің тағдырына нақты қауіп төніп тұрды: «Әсіресе, 1992 жылы мамырда Шуша мен Лачиннің басып алынуы, сонымен бірге сол қайғылы оқиғалардан кейін көп ұзамай билікке келген жаңа үкіметтің билігі қазіргі жағдайды қиындатып жіберді. Қалбажардың басып алынуы Әзірбайжан мемлекеттілігінің күйзеліс жағдайында болғаны соншалық, халық өзінің құтқарылу жолын Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиевтің тұлғасында көріп, сол кездегі данышпанның саяси тәжірибесі мен патриотизмі оның айналасындағы ілгері жылдардың бірігуін қажет етті ерекше маңызға ие болды Севиндж Гусейнова тағы бір маңызды фактордың ұлттық көшбасшы Гейдар Әлиевтің саяси қызметінің Нахчыван кезеңімен байланысты екенін атап өтті. «Ол кезде Нахчыван Арменияның әскери агрессиясына тап болды. Автономиялық республика қоршауда өмір сүрді. Ұлы көсем Гейдар Әлиев армяндар аңдып, қоршауда ұстап отырған Нахчыванды сақтап қалудың Әзірбайжан мемлекеттілігі, жалпы түркі әлемі үшін үлкен маңызға ие екенін білген. Қиындықтар мен биліктің өгей көзқарасына қарамастан, Ұлт көшбасшысы Гейдар Әлиев Нахчыванды қорғап, оның басып кіруіне жол бермеді. Осы тұрғыдан келгенде, жұртшылық тек ұлы мемлекет қайраткері, данышпан Гейдар Әлиевтің ғана сол кездегі Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиевтің негізсіз қуғын-сүргініне ұшырап, 1993 жылдың шиеленіскен күндерінде Ұлт көшбасшысы Әлиевтен көмек сұрағанына сенімді болды. «Менің өмірім мен қызметім тек еліміздің тәуелсіздігін сақтауға арналады», - деді Ұлт көшбасшысы. Бұл оралу тек саясаткердің билікке келуі ғана емес, бұл ұлттың құтқарылуы, Әзірбайжанның болашағы болды. 1993 жыл 15 маусым – Әзірбайжан Республика Жоғарғы Кеңесінің төрағасы болып сайланған күні тәуелсіз Әзірбайжанның саяси тағдырындағы бетбұрыс болды, азамат соғысының, бейберекеттік пен алауыздықтың алдын алуда шешуші рөл атқарды. Ұлы Көшбасшы басын қатерге тігіп, дереу Гянджаға барып, 1993 жылы 15 маусымда сол жерде ұлт көшбасшысы Гейдар Әлиевтің көтерілісіне тосқауыл қойды. Жоғарғы Кеңес төрағасының сайлауы еліміздің саяси тарихындағы сапалы жаңа кезеңнің бастауын көрсетті», - деп атап көрсетті ол Депутат Әзірбайжанды күрделі катаклизмдермен ұштасып жатқан ішкі саяси дағдарыстан құтылуға болатынын айтты. Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиев өзінің бай мемлекеттік тәжірибесіне негізделген прагматикалық қадамдардың арқасында елде орын алған жойқын процестер жойылды. Осылайша, тағдырымыз шешіліп жатқан қиын-қыстау кезеңде халықтың көкейтесті талабына дауыс беріп, билікке оралған Ұлт көшбасшысы Гейдар Әлиев туған Отанын сақтап қалу жолында теңдесі жоқ жанқиярлық танытты, Әзірбайжанды жойылудан аман алып қалды, оны қоғамдық-саяси бытыраңқылық пен анархияның құрсауынан аман алып қалды. Ұлы Көшбасшының есімімен байланысты Ұлттық азаттық күні Әзірбайжан тарихында мақтаныштың даңқты парағына айналды: «Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиев әр түрлі қастандықтардан қорғаған Әзірбайжанды қайта құрды, құқықтық мемлекет құру үдерісін жүзеге асырды, еліміздің даму жолдарын белгіледі. Тәуелсіз Әзірбайжанның бірінші Конституциясының қабылдануы, мемлекеттің құқықтық негіздерінің құрылуы қазіргі заманғы мемлекеттік жүйені құруға берік құқықтық негіз жасады. Бұқаралық ақпарат құралдарына цензура алынып, адам және азамат құқықтары мен бостандықтары қамтамасыз етілді. Сонымен қатар, сот реформаларының жүзеге асырылуы, Конституциялық соттың және басқа да маңызды институттардың құрылуы елдегі демократияландыру үдерістерін ілгерілетуде маңызды рөл атқарды. Осылайша Әзірбайжанда құқықтық, демократиялық және зайырлы мемлекет құрылып, азаматтық қоғам құру жолында байыпты қадамдар жасалды Севиндж Гусейнова елімізде ұлттық ынтымақты тудыратын идеология 1993 жылдан кейін айқындалғанын, авторы – ұлттық көшбасшы Гейдар Әлиев болған әзербайжандық идеология жалпыға бірдей сипатқа ие және ұлттық құндылықтарға жауап беретін қағидаларды қамти отырып, ұлттық ынтымақты қамтамасыз етудің маңызды факторына айналғанын атап өтті. Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиев Әзербайжанды сөздің шын мағынасында тәуелсіз елге айналдырды, тәуелсіздігімізді мәңгілік және қайтымсыз етті. Прагматикалық сыртқы саясаттың нәтижесінде еліміздің достары мен әріптестерінің қатары артты. Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиевтің сыртқы саяси курсының маңызды бағыттарының бірі энергия ресурстарын тиімді пайдалану және осы тұрғыда Әзірбайжанның халықаралық ұстанымдарын нығайту болды. 1994 жылы 20 қыркүйекте Бакуде 11 ірі мұнай компаниясымен «Ғасыр келісімі» атты халықаралық келісімге қол қойылды. Осымен Әзірбайжанның экономикалық тәуелсіздігі мен әлемдік экономикалық жүйеге енуіне берік негіз қаланды. Ұлы Көшбасшының сыртқы саяси стратегиясының басым бағыттарының бірі бұрынғы Армения-Әзірбайжан, Таулы Қарабақ жанжалын халықаралық құқықтық нормалар негізінде, яғни еліміздің аумақтық тұтастығы аясында реттеу болды. Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиев бұл үдерісте Әзірбайжанның ұлттық мүдделерін батыл анықтады «Қазіргі Әзірбайжан – Ұлы Көшбасшы идеяларының жүзеге асуы. Бүгінде Әзірбайжан – аймақта ғана емес, халықаралық деңгейде де сөзі бар, оның үні әлемге естілетін қуатты мемлекет. Ұлы Көшбасшы айқындаған даму стратегиясын бүгінде Президент Ильхам Әлиев жалғастыруда. Сол саясаттың нәтижесінде халқымыздың 30 жылдық аңсары 2020 жылы Әзербайжандағы жерімізден азат етілді. Бұл да Ұлы Көшбасшының өсиетінің орындалғаны еді, бүгінгі күннің шындығы аясында біз қазірдің өзінде жаңа кезеңге қадам бастық – біздің алдымызда тұрған басты міндет – азат етілген жерлерімізді қалпына келтіру және олардың туған жеріне аман-есен оралу Шуша, Ханкенді, Лачын, Зәңгілән қалаларында Елбасы, Бас қолбасшы Мұзаффар азат етілген жерлерге инфрақұрылымдық жобалардың іргетасын қалап, Наурыз алауын жағуда, сол аймақтарда өмір жанданып, жаңа мектептер, ауруханалар салынып, жолдар салынып жатыр. Қол жеткен жеңістер тек Әзірбайжанның ғана емес, Оңтүстік Кавказдағы бейбітшіліктің дамуы үшін жаңа мүмкіндіктер ашты. ынтымақтастық пен қауіпсіздік орнатудың негізі қаланды. Ұлы Көшбасшы жүзеге асырған саясаттың маңызды бағыттарының бірі бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз ету болды. Ұлт Көшбасшысы Әзірбайжанның бейбітшіл ел екенін және аймақта тұрақты бейбітшілікті қамтамасыз ету басты басымдықтардың бірі екенін үнемі атап өтті. Бүгінде сол саясат сәтті жалғасын табуда. Әзірбайжанның ұлттық мүдделерін Президент, Музаффар Бас қолбасшысы Ильхам Әлиев жоғары деңгейде қамтамасыз етеді. Қазір құдіретті Әзірбайжан, жеңіске жеткен халықтың Жеңімпаз Көшбасшысы, Жеңіс шежіресінің авторы соғыс алаңында тарихи әділеттілік пен халықаралық құқықты қалпына келтіру арқылы бейбітшілікке қол жеткізу тәжірибесін әлемдік қауымдастыққа ең биік орындардан бөлісуде. Бұл Ұлы Көшбасшы Гейдар Әлиев саясатының мерекесі. Бұл – Тәуелсіздігіміздің, Ұлт-азаттық күніміздің жемісі!», - деді депутат 2026 © AZERTAC. Авторлық құқық қорғалған. Ақпаратты пайдалану гиперсілтеме арқылы көрсетілуі керек