Қырғызстанда қажылық пен умраны ұйымдастыруды мемлекет бақылайды

Дін істері және этносаралық қатынастар ұлттық агенттігі Қырғызстанда қажылық пен умраны ұйымдастыру ережелерін өзгертуді ұсынып отыр. Өзгерістерді қамтитын жоба қоғамдық талқылауға шығарылды. Құжат 2025 жылы бекітіліп, қолданыстағы ережелерді алмастырады. Бастамашылардың айтуынша, қажылық пен умраны ұйымдастырудың қолданыстағы тәртібінде электронды кезек, қаржылық ашықтық, қызмет көрсетушілерді таңдау және процесті цифрландыру сияқты көптеген кемшіліктер бар. Ұсынылып отырған өзгерістерге сәйкес, қажыларды тіркеу, электронды кезек құру, квота бөлу, алым төлеу, емтихандарды ұйымдастыру және өтініштерді қарау үшін бірыңғай цифрлық жүйе құрылады. Бұл жүйеден басқа қажылық пен умраны ұйымдастыруға болмайды. Қажылыққа бару үшін толық автоматты электронды кезек бекітілді. Тіркеуден кейін жүйе кезек нөмірін автоматты түрде береді, ал кезек адамның араласуынсыз жасалады. Орындарды сатуға, кезекті өзгертуге және квоталарды алдын ала резервтеуге тыйым салынады. Умраны ұйымдастыру құқығы тек арнайы аккредиттелген туристік операторларға беріледі. Аккредитациядан өту үшін операторлар Сауд Арабиясындағы серіктестерін растап, кемінде 10 мың доллар қаржылық кепілдік беріп, кәсіби мамандары бар екенін дәлелдеулері керек. Құжатта қажылармен келісім-шартқа қойылатын талаптар да бар. Шартта сапардың толық бағасы, қызметтер тізімі, ақшаны қайтару шарттары және тараптардың жауапкершілігі жазылуы тиіс. Операторларға жалпы комиссияның 50% аванстық төлем ретінде алуға тыйым салынады. Егер келісім-шарт бұзылса, ақша 30 күн ішінде қайтарылуы керек. Тағы бір жаңалық, мұсылмандар діни басқармасының ресми ұйымдастыру жарнасының мөлшері жыл сайын мекеме аралық комиссиямен бекітіледі. Түскен қаражат цифрландыруға, жолсеріктерді оқытуға, қажылыққа барушылардың қорын құруға және әкімшілік шығындарға жұмсалады. Сондай-ақ, мүфти бұл қаржының игерілгені туралы тоқсан сайын есеп беріп тұруға міндетті болады. "Жыл сайын қажылық кезінде Меккеге миллиондаған мұсылман келеді. Бұл мемлекет тарапынан белгілі бір бақылауды қажет етеді. Саяхаттарды ұйымдастыру шатасуды болдырмауға, логистиканы оңтайландыруға және ресурстарды бөлуге көмектеседі. Мемлекет көрсетілетін қызметтердің сапасын - Сауд Арабиясында тасымалдаудан бастап тұруға дейін бақылай алады. Бұл алаяқтықтың алдын алады және қажыларға қолайлы жағдай жасайды", - делінген жобаның негіздемесі Сауд Арабиясының Қажылық және умра министрлігі жыл сайын Қырғызстанға қажылар үшін 6 мыңға жуық орын бөледі. Биыл Қырғызстаннан 6060 адам қажылыққа барды Биылғы қажылық сапарының құны 4650 долларға бағаланып отыр. (ZKo)