Қырым татарларының ұлттық қозғалысының ардагері Айше Сейтмұратова қайтыс болғанының бір жылдығында еске алынды - QHA - Қырым ақпарат агенттігі

Қырым татар халқының әділ ісін әлемге жария еткен аты аңызға айналған құқық қорғаушы, Қырым татар ұлттық қозғалысының ардагері Айше Сейтмұратова қайтыс болғанының бір жылдығында мейірім мен құрметпен еске алынды Өмірі қуғын-сүргінге, зынданға, тынымсыз әділдік күресіне толы Сейтмұратованың өмірден озғанына бір жыл толуына орай естелік хабарлама жариялаған Қырым Татар Ұлттық Мәжілісінің (КТММ) президенті Рефат Чубаров оның өмірін халқына арнағанын ерекше атап өтті КТММ президенті Рефат Чубаров өзінің естелік жолдауында келесі мәлімдемелерді қосты: Қайғылы тарих... Бүгін Айше Абла Сейтмұратованың дүниеден өткеніне бір жыл. Ол 2025 жылы 1 маусымда 89 жасында орыс варварлары басып алған Қырымда қайтыс болды. Ақмесжитте (Симферополь) жерленген. Айше Абла – халқына құрбандықпен және берілгендікпен қызмет етудің ең үлкен үлгісі. Құдай жарылқасын 7 ЖАСЫНДА ҚҰРҒЫНДЫ БАС ОТЫРДЫ 1937 жылы 11 ақпанда Қырымдағы Ажы Эли ауылында дүниеге келген Айше Сейтмұратова 1944 жылы 18 мамырда небәрі 7 жасында Қырым татарларының қуғын-сүргінін және геноцидін бастан кешірді. Әкесі Екінші дүниежүзілік соғыста жоғалған; Шешесі және 6 бауырымен Өзбекстанның Самарқанд облысына жер аударылған. Отбасы ескі есек қорада күн көру үшін күрескен. Олардың ең үлкені 17 жаста болған ағалары ауыр тау-кен жұмыстарында жұмыс істесе, 8 адам жалғыз жұмысшылар казармасында тұрған. Сейтмұратова балалық шағында көрген ауыр азапты өмірінің соңына дейін жалғасатын әділдік үшін күресінің бастау нүктесіне айналдырды ОНЫҢ АКАДЕМИЯЛЫҚ КАРЬЕРАСЫ «ҚЫЛМЫСТЫ ТАТАР» БОЛҒАНДЫ ҮШІН БҰҚАУЛЫ 1957 жылы қиын жағдайда Самарқанд университетінің тарих факультетін ойдағыдай бітірген Сейтмұратова академик болғысы келеді. Бірақ оның қырым-татар екеніне байланысты магистратураға түсуге кедергі болды. Жылдар бойы күрескен ол 1967 жылы Өзбекстан Ғылым академиясының Тарих институтына қабылданды, бірақ Қырым татарларының ұлттық қозғалысына қосылды деген сылтаумен сонда оқуын аяқтауға рұқсат етілмеді ЕКІ РЕТ КЕҢЕС РЕЖИМІМЕН ҰСТАП АЛДЫ Айше Сейтмұратова 1967 және 1971 жылдары «Кеңес әкімшілігінің беделін түсіретін материалдарды дайындады және таратты» деген айыппен ұсталған. Алғаш рет шартты түрде бас бостандығынан айырылған Сейтмұратова 1971 жылы 3 жылға бас бостандығынан айырылды. Сейтмұратова жазасын Мордовия лагерінде өткізді Бостандыққа шыққаннан кейін Сейтмұратова Қырым татарларының ұлттық қозғалысындағы қызметін жалғастырып, Қырымда тіркелуге әрекеттенген қырым татарларының отбасыларына қатысты процесс туралы ақпарат жинауға кірісті. Ол алған ақпарат сол кездегі Кеңес өкіметі тарапынан адам құқықтарын бұзу оқиғалары жазылған «Ағымдағы оқиғалар хроникасы» деп аталатын құқық қорғау бюллетенінде жарияланған ШЕТЕЛДЕГІ ҚЫРЫМ ТАТАРЛАРЫНЫҢ ДАУЫНА АЙНАЛДЫ Үшінші рет қамауға алу қаупіне тап болған Сейітмұратова АҚШ-қа жетіп үлгерді. Онда ол «Азаттық» радиосында жүргізуші болып жұмыс істей бастады. Орыс, өзбек және әзірбайжан түрік тілінде бағдарламалар ұсынатын Қырым татарларының ұлттық қозғалысы Сейтмуратова мен Мұстафа Абдулджемиль Кырымоғлу Қырым татар халқының құқықтарының аяқ асты болып жатқанын әлемге жария етті Шетелде тұрып Сейтмұратова көптеген халықаралық конференцияларға қатысып, АҚШ Сенатында сөз сөйледі АҚШ-та 11 жыл тұрып, 1990 жылы Өзбекстанға оралып, кейін туған жері Қырымға оралды. Айше Сейтмұратова отанына оралған соң Қырым татарларына гуманитарлық көмек көрсету мақсатында «Мейірімділік үйі» қорын құрды Ресейдің Қырымды басып алуын айыптай отырып, Айше Сейтмұратова 2014 жылдың наурыз айында Кремль әкімшілігімен ынтымақтаса жұмыс істеген мүфти Эмирәлі Аблаевқа сөйлеген сөзінде мына сөздерді қолданды: Қырым татарларының болашақ мемлекетін украин халқымен бірге құру керек, біз тек Украинамен бірге табысқа жетеміз «Қырымға шетелдіктер келсе де, біз бұл жерден кетпейміз» 2019 жылы Ақмесджитте ұйымдастырылған шарада Қырым татар жастарына сөз сөйлеген Сейтмұратова Қырым татарларының барлық қысымдарға қарамастан Қырымда өмір сүруін жалғастыру керектігін баса айтып, «Қырымға шетелдіктер келсе де, біз бұл жерден кетпейміз» деді. өрнектерді қолданды