Несие «қабаттылығы»: қазақстандықтар бір мезгілде 3-4 несиені қалай алады

«ҚазАқпарат» ХАА редакциясының Ұлттық банкке жолдаған ресми сауалына орай елдегі қарыз алушылардың жартысына жуығы төрт немесе одан да көп несиелік міндеттемелерге ие екені, ал өсім ең алдымен біріктірілген несиесі бар клиенттердің есебінен қалыптасып отырғаны атап өтілді Негізгі өсімді біріккен қарыз алушылар қамтамасыз етіп отыр. Бір мезгілде тұтынушылық және автокөлік несиесі бар азаматтардың саны 2022 жылғы 216,8 мың адамнан 2024 жылы 353,1 мың адамға дейін өсті (+62,8%) Несиенің үш түрі бар қарыз алушылар арасында одан да айқын динамика байқалады. Бір мезгілде тұтыну несиесі, автокөлік несиесі және ипотекасы бар азаматтардың саны тек 2024 жылдың өзінде 33,9 мыңнан 52,6 мыңға дейін өсті (+55,1%) және 2022 жылмен салыстырғанда шамамен үш есеге өсті Осының аясында «бір несие – бір қарыз алушының» классикалық моделі өзінің үстем жағдайын біртіндеп жоғалтуда. Тұтыну несиелері бар қарыз алушылардың саны біршама ғана өсті – 2022–2024 жылдары 6,3 миллионнан 6,7 миллионға дейін (+6,5%), ал 2024 жылы өсу қарқыны 1,6 пайызға дейін баяулады Сонымен қатар, Ұлттық банк 2025 жылдың тамыз айындағы жағдай бойынша қарыз алушылардың жартысына жуығында төрт немесе одан да көп несие бар, олар негізінен қамтамасыз етілмеген. Ипотекалық және автокөлікті несиелеу сегментінде құрылым әртүрлі болып қалады - қарыз алушылардың шамамен 90% бір несиемен шектеледі Бұл ретте реттеуші борыштық жүктеменің мұндай құрылымы өз алдына халықтың қаржылық жағдайының нашарлауының белгісі емес екенін және қарыз алушылардың кірістері мен олардың міндеттемелерге қызмет көрсету қабілетін ескере отырып, кешенді бағалауды талап ететінін атап көрсетеді Несие шарттарын өзгертіп, ауыр зардаптардан қалай құтылуға болатыны туралы бұған дейін ҚазАқпарат жазған болатын