Оңтүстік Кавказдан Балқанға стратегиялық көпір: Әзірбайжан-Сербия қатынастары

Бүгінгі таңда екі астана – Баку мен Белград әуежайлары арасындағы әуе көпірі Әзірбайжан мен Сербия арасындағы стратегиялық серіктестік тізбегіндегі ең жарқын әрі бірін-бірі толықтырушы буын болып табылады. Бұл желі бүгінгі экономикалық және туристік қажеттіліктерді қанағаттандырып қана қоймайды, сонымен қатар болашақта жүзеге асырылатын ауқымды өңірлік жобалардың, Транс-Балқан және Каспий ынтымақтастық форматтарының даму қарқыны мен ауқымын айқындайтын ұзақ мерзімді катализатор қызметін атқарады ҚазАқпарат ұсынған бұл мақалада Баку мен Белград арасындағы қарым-қатынастардың жоғары қарқынмен дамуы және бұл әріптестіктің аймақтық маңыздылығы туралы айтылады Дипломатиялық сымдар: стратегиялық серіктестіктің құқықтық негізі Әзірбайжан мен Сербия арасындағы қарым-қатынастар қазіргі халықаралық қатынастар жүйесіндегі өзара сенім мен стратегиялық серіктестіктің ең сәтті үлгілерінің бірі болып табылады. Географиялық тұрғыдан әр түрлі аймақтарда – сәйкесінше Оңтүстік Кавказда және Балқанда орналасқанына қарамастан, екі елді ұқсас тарихи қиындықтар мен ортақ мүдделер біріктіреді. Бүгінде Баку мен Белград арасында қалыптасқан қарым-қатынастар екіжақты ынтымақтастық шеңберінен шығып, аймақтық қауіпсіздік пен экономикаға ықпал ететін маңызды факторға айналды Екі ел арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың іргетасы 1997 жылы қаланғанымен, 2013 жылы қол қойылған «Стратегиялық әріптестік туралы декларациямен» қарым-қатынастар сапалы жаңа кезеңге аяқ басты. Бұл құжат тараптар арасындағы одақтастық қатынастардың жол картасын айқындап берді. Өзара әрекет ететін елшіліктер, сондай-ақ мемлекет басшылары деңгейінде құрылған Стратегиялық әріптестік кеңесі екі ел арасындағы дипломатиялық диалогтың тұрақты және жоғары қарқынмен дамуын анықтады Әсіресе, мемлекет басшыларының өзара сапарлары мен кездесулері екі ел арасындағы қарым-қатынасты нығайтып, стратегиялық ынтымақтастық деңгейіне жеткізуде маңызды рөл атқаратынын айта кеткен жөн. Ағымдағы жылдың ақпан айында Президент Ильхам Әлиевтің Сербия Республикасына кезекті ресми сапары екі мемлекет арасындағы көпқырлы қарым-қатынастарды одан әрі тереңдету тұрғысынан маңызды болды. Белградта Әзірбайжан мен Сербия арасындағы Стратегиялық әріптестік кеңесінің бірінші отырысының өткізілуі және бірқатар маңызды мәселелердің талқылануы сапардың маңызды бөліктерінің бірі болды Екі ел арасындағы стратегиялық серіктестік пен жоғары сенім деңгейінің айқын мысалы ретінде серб тарапы Әзірбайжанда өтетін беделді жаһандық іс-шараларға үлкен мән береді. Белградта қол жеткізілген жоғары деңгейдегі уағдаластықтардың және жанданған диалогтың жалғасы ретінде келесі маңызды кездесу көп ұзамай Бакуде өтті. Сербия президенті Александр Вучич мамыр айында Бакуде өткен БҰҰ Дүниежүзілік қала құрылысы форумының (WUF13) 13-ші сессиясына қатысқан көшбасшылардың қатарында болды. Шарада сөз сөйлеген Сербия Президенті Әзербайжанға WUF13 көрмесін өткізгені және Саммит деңгейінде инновациялық бастамаларды алғаш рет ұйымдастырғаны үшін алғысын білдірді. Александр Вучич Бакуге мыңдаған адам дәл осы қалалардың болашағын талқылау және олардың алдында тұрған қиындықтарды бірге қарау үшін жиналғанын атап өтті Әзірбайжан-Сербия саяси қарым-қатынастарының өзегі халықаралық құқықтың ең жоғары қағидаттарын – мемлекеттердің егемендігін, аумақтық тұтастығын және шекаралардың мызғымастығын қолдау болып табылады. Екі ел де бір-бірінің проблемаларына ерекше сезімтал, өйткені олар сепаратизм мен аумақтық шағымдармен бетпе-бет келеді Айта кету керек, осы уақытқа дейін екі ел арасында 60-тан астам құжатқа қол қойылып, бұл құжаттар қоғам өмірінің барлық салаларындағы қарым-қатынастарымызды жақсартудың берік іргетасы болып табылады Экономика және энергетика: Еуропаның жаңа қауіпсіздік архитектурасы Соңғы жылдары Әзірбайжан мен Сербия арасындағы экономикалық серіктестік жай сауда айналымынан стратегиялық энергетикалық альянсқа айналды. Әзірбайжанның бастамасымен жүзеге асырылған «Оңтүстік газ дәлізі» жобасы Сербияның энергетикалық қауіпсіздігінде маңызды рөл атқарады. Іске қосылған Сербия-Болгария газ Интерконнекторы арқылы Әзірбайжан газы тікелей Сербия нарығына шығып, елдің энергия көздерін әртараптандыруға маңызды үлес қосуда Атап айтқанда, көліктік-логистикалық мүмкіндіктерді кеңейту Орта дәліз жағдайында ерекше маңызға ие. Әзірбайжан Оңтүстік Кавказдағы транзиттік және энергетикалық хаб ретінде позициясын нығайтып жатса, Сербия Балқан аймағындағы стратегиялық логистикалық орталық ретіндегі рөлін нығайтуға тырысуда. Бұл Осы тұрғыдан алғанда, тараптар арасында құрылған синергия еуразиялық кеңістіктегі ынтымақтастықтың жаңа конфигурацияларына әкелуі мүмкін Сербияда жүргізілген реформалардың нәтижесінде қолайлы инвестициялық ортаның қалыптасуы шетелдік инвесторлар үшін тартымды жағдайлар туғызды. Әзірбайжанның бұл үдеріске белсенді қатысуы екі ел арасындағы экономикалық сенімнің жоғары деңгейін көрсетеді Инфрақұрылым саласындағы ынтымақтастық та жоғары бағытта дамып келеді. Әзірбайжандық құрылыс компаниялары Сербиядағы ірі жол, көпір және туннель жобаларының (мысалы, маңызды магистральдар) құрылысына мердігер ретінде қатысу арқылы өздерінің сенімділігін дәлелдеді Қазіргі бизнес әлемінде уақыт ең құнды ресурс екені ақиқат. Тікелей рейстерді ұйымдастыру екі елдің кәсіпкерлері, инвесторлары, ірі компаниялардың басшылары мен мемлекеттік қызметкерлері үшін жедел және икемді қозғалысқа мүмкіндік береді. Бұл өзара бизнес-форумдарды ұдайы ұйымдастыруға, жаңа инвестициялық жобаларды кідіріссіз жерде талқылауға үлкен септігін тигізеді. Бұл жолдың әсіресе Сербиядағы маңызды инфрақұрылымдық жобаларда мердігер ретінде әрекет ететін Әзірбайжан компаниялары мен энергетика саласындағы бірлескен жұмыс топтары үшін стратегиялық маңызы зор. Әуе көлігінің дамуы жеңіл өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының және жоғары құнды тауарлардың әуе тасымалы арқылы жылдам алмасуына, сөйтіп жалпы тауар айналымының артуына да тікелей әсер етеді Сондай-ақ Әзірбайжан мен Сербия арасындағы Сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссияның да жұмыс істейтінін атап өткен жөн. Өткен жылы Белградта Әзірбайжан мен Сербия арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссияның IX отырысы және Әзірбайжан-Сербия бизнес форумы өтті Мәдени-гуманитарлық көпірлер: адамдарды жақындастыратын құндылықтар Мәдениет пен білім саласындағы жобалар екі халықтың бір-бірін жақынырақ тануына, рухани байланысының нығаюына қызмет етеді. Баку мен Белградта орнатылған ескерткіштер осы достықтың символдық көрсеткіші Белградтағы «Тасмайдан» саябағында Әзірбайжан халқының ұлттық көшбасшысы Гейдар Әлиев пен әлемге әйгілі серб ғалымы Никола Тесланың ескерткіштері орнатылды 2018 жылдың 26 ​​сәуірінде Белград университетінде Әзірбайжан тілі мен мәдениеті орталығы, ал 22 мамырда Әзірбайжан Тілдер университетінде Серб тілі мен мәдениеті орталығы ашылды. Бұл орталықтар тіл үйренгісі келетін жастар мен зерттеушілер үшін маңызды алаң болып табылады Белград университетінің филология факультетінде жұмыс істейтін Әзірбайжан тілі мен мәдениеті орталығында әзірбайжан тілін оқыту алдымен факультет формасына, кейін оқу бағдарламасына шет тілі ретінде енгізілді. Бұл, әрине, Әзірбайжанның тілі мен мәдениетіне деген қызығушылықтың жемісі Сондай-ақ Белград университетінің шығыстану факультетінде Аида Иманғалиеваның ғылыми еңбектері негізінде жазылған «Шығыс және Батыс мәселелері контекстіндегі романтикалық поэзия», «Китаби-Дада Горгуд» эпопеясы, «Әли мен Нино» шығармаларының Серби тіліндегі студенттер үшін маңызды оқу әдебиеті тізіміне енгізілуі де өте маңызды әрі оңды қадам Серб тілі мен мәдениетін насихаттау, еларалық қарым-қатынасты одан әрі кеңейту, бір-бірін жақын тану, бірлескен жұмыстарды жүзеге асыру мақсатында құрылған Серб тілі мен мәдениеті орталығының ашылуы Сербия Президенті Александр Вучичтің қатысуымен өтті. Сербияның тарихымен, мәдениетімен, әдебиетімен танысу үшін орталықта серб, ағылшын, орыс және басқа тілдердегі 300-ге жуық кітаптар мен журналдар бар бай кітапханасы бар. Кітаптар мәдениет, тарих, саясат, әдебиет, дін және тіл санаттары бойынша топтастырылған Туристік әлеует: визасыз режим және жаңа туристік бағыттар Екі ел арасындағы өзара визасыз режим тікелей әуе қатынасының жоқтығынан ұзақ уақыт бойы өзінің нақты әлеуетін толық көрсете алмады. Транзиттік рейстердің уақыт жоғалтуы, билет бағасының жоғарылығы және логистикалық қиындықтар туристер ағынына кедергі келтірген негізгі факторлар болды. Тікелей ұшу желісінің басталуы бұл кедергілерді толығымен жойды. Енді әзірбайжандық саяхатшылар Сербияның сүйкімді табиғатына, Орталық Еуропа мәдениетін көрсететін тарихи ескерткіштеріне (Белград сарайы, Дунай мен Сава өзендерінің түйіскен жері), Копаоник тау-шаңғы орталығына және әлемге әйгілі термиялық-емдік санаторийлерге (мысалы, Врнячка Баня) тікелей және жайлы саяхаттай алады. Осы уақытта, Серб туристері үшін Шығыс пен Батыс сәулетінің сирек синтезі болып табылатын Баку қаласы (Ичеришехер, заманауи алау мұнаралары, Гейдар Алиев орталығы), Каспий теңізінің курорттық мүмкіндіктері мен Әзірбайжанның аймақтық туристік орталықтары (Шеки, Габала, Губа) бірегей және тартымды орынға айналуда Әуе көлігі: географиялық қашықтықты қысқартатын стратегиялық қадам Әзірбайжан мен Сербия арасында тікелей әуе қатынасының ашылуы және тұрақты рейстердің сәтті басталуы екі мемлекет арасындағы көп қырлы стратегиялық серіктестіктің сапалы жаңа, практикалық және тарихи кезеңінің негізін қалады. Географиялық тұрғыдан бір-бірінен алыс аймақтық полюстерде орналасқан бұл екі дос мемлекет тікелей әуе көпірінің арқасында логистикалық және геосаяси жағынан бір-біріне барынша жақындай түсті Баку мен Белград арасында тікелей әуе қатынасын орнату тек техникалық көлік жобасы емес. Бұл да екі мемлекеттің саяси ерік-жігерінің, экономикалық әлеуетінің, шынайы достықтың шынайы көрінісі. Ұзақ жылдар бойы талқыланып келе жатқан және екі тарап та үлкен сезімталдықпен қарастырылған бұл жобаны жүзеге асыру бірнеше маңызды бағыттар бойынша елдер арасындағы ынтымақтастық алаңына іргелі және ұзақ мерзімді серпін береді 2026 © AZERTAC. Авторлық құқық қорғалған. Ақпаратты пайдалану гиперсілтеме арқылы көрсетілуі керек