Әзірбайжанда әйелдерге арналған арнайы облигациялар айналымға шығарылады

Әзербайжанда алғаш рет әйелдерді қолдау мақсатында гендерлік облигациялар шығару жоспарлануда Бұл Әзірбайжан Республикасында қаржылық инклюзияны кеңейту жөніндегі мемлекеттік бағдарламада қарастырылған, деп хабарлайды Modern.az Бағдарламаға сәйкес алдағы 2 жылда әйелдерге арналған қаржылық өнімдерді енгізу және осы бағытта нарықты талдау ілгерілетілетін болады Бұл тармақтың бағдарламаға енгізілуі бекер емес. Дүниежүзілік банктің Fintex (жаңа қаржылық технологиялар) есебіне сәйкес, 2025 жылы әлем бойынша 1,3 миллиард ересек адам ресми қаржылық қызметтерден шеттетіледі, олардың көпшілігі әйелдер, кедейлер, білім деңгейі төмен немесе ауылдық жерлерде тұратындар Дамушы елдерде банк секторынан тыс халықтың жалпы халық санындағы үлесі жоғары. Себебі, кедейліктен басқа, қаржылық қызметтер қымбат, көлік шығындары, қаржыға қол жеткізу үшін қолайсыз жағдайлар Сондықтан «Қаржылық инклюзия» бағдарламасында қаржылық құралдарды басқа әлеуметтік топтармен қатар әйелдер үшін бөлек беру жоспарлануда Бұл процесті жүзеге асыру Әзірбайжанның Орталық банкіне жүктелді, бірақ бұл процеске Әзірбайжан банктер қауымдастығы мен Баку қор биржасы да қатысады. Құжатқа сәйкес, алдымен әйелдерге қажетті қаржы өнімдерінің нарықтық сараптамасы жүргізіледі. Бұл ретте әйелдердің қаржылық құралдарын ілгерілетудің заңнамалық базасы қайта қаралады Нәтижесінде, соңғы мақсат – кем дегенде 2 несие ұйымының кәсіпкер әйелдерге бағытталған несиелік өнімдерді ұсыну. Сондай-ақ, кем дегенде 1 гендерлік облигация шығарылады Айта кету керек, гендерлік облигациялар ұғымы әлемде әлі жаңа болса да, ол қарқынды дамып келе жатқан құрал. Оны шығарудағы басты мақсат – әйелдердің экономикалық мүмкіндіктерін арттыратын жобаларды қаржыландыру Гендерлік облигация – эмитент тарап, яғни мемлекет, банк немесе компания шығаратын облигация, оның басқалардан ерекшелігі гендерлік облигациядан жиналған қаражат тек әйелдердің экономикалық белсенділігін қолдайтын жобаларға жұмсалады. Мәселен, осы облигацияны шығарудан түскен қаражат арқылы кәсіпкер әйелдерге несие бөлініп, әйелдер басқаратын ШОБ субъектілеріне қолдау көрсетіліп, әйелдердің жұмыспен қамтылуын арттыратын жобалар мен әйелдердің қаржылық қызметтерге қолжетімділігін кеңейтетін бағдарламалар жүзеге асырылатын болады Мәселе мынада: дәстүрлі түрде (Әзербайжанда ғана емес, басқа елдерде де) кәсіпкер әйелдер ерлерге қарағанда несие алу мүмкіндігі аз, әйелдер басқаратын компаниялар инвестицияны аз тарта алады, әйелдердің еңбек нарығына қатысуы төмен, яғни жұмыс істейтін әйелдердің саны аз. Бұл саланы қолдау мақсатында облигациялар да шығарылады Алғаш рет гендерлік облигациялар жылдардан кейін шығарылды. Әдетте мұндай құралдарды бірнеше халықаралық институттар – Халықаралық қаржы корпорациясы (IFC), Азия даму банкі және т.б. Мұндай облигациялар Мексикада, Үндістанда, Индонезияда және Филиппинде, сондай-ақ Түркияда шығарылды Несиелер гендерлік облигациялар қаражаты есебінен кәсіпкер әйелдерге, фермерлерге және ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерге беріледі Бұл ретте гендерлік облигациялардың табыстылығы дәстүрлі облигацияларға қарағанда салыстырмалы түрде төмен екенін атап өткен жөн. Себебі, олардың әлеуметтік мақсаты бар. Мысалы, жай облигациялардың жылдық табыстылығы 6% болса, бірдей шарттармен шығарылған гендерлік облигациялардың кірістілігі 5-5,5% болуы мүмкін. Өйткені бұл облигацияларды сатып алған инвесторлардың бірінші мақсаты табыс табу емес, әйелдерді қолдау