Бірақ сакуралар әлі де гүлдейді

Фудзидің қызғылт арманы: Сакураның ізімен Мен Жапонияны көрмедім. Дегенмен, бұл елдің тарихы, әдебиеті мен мәдениеті туралы көп оқығаным сонша, кейбіреулер мені «жапон ғалымы» деп ойлайтын болды. Әкеміздің үйінде Жапония туралы кітаптар көп болатын. «Күн туған өлкеге» ғашық болу үшін Всеволод Овчинниковтың «Сакура тармағы» деген бір кітапты оқу жеткілікті екенін кейін түсіндім Сол кітапты оқығаннан бері сакураның гүлдегенін – сол сұлулықты тірідей көргім келеді. Жердегі ағаштардың бәріне «уақыт болды» деп сыбырлайтын көктем бір таң тып-тыныш келгендей. Міне, сол сәтте әлем кенет қызғылт түске боялады. Табиғат өзінің ең талғампаз өлеңін жаза бастайды Сакура, жапондық шие ағаштан да артық, ол жыл мезгілінің тынысы. Оның жапырақшаларының нәзіктігі сонша, жел соққанда ауада қызғылт қар жауып тұрғандай болады. Ағаш түбінде тұрған адам басын көтеріп қараса, аспан емес, гүлдердің аспаны көрінеді Алыстан бұлттардың арасынан тыныш және айбынды тау көтеріледі: Фудзияма. Жапондықтар «Фудзи-сан» деп атайтын сол тау олар үшін шыдамдылық, тұрақтылық пен бар болу символы. Оның шыңы жиі қармен жабылған; бұлттан туған сияқты. Қызғылт сакура теңізі мен ақ қар шыңының бұл кездесуі, мүмкін, табиғат жасаған ең талғампаз контраст Жапон мәдениетінде сакура жай ғана сұлулық емес, өмірдің өтпелілігінің символы болып табылады. Гүлдер өте аз өмір сүреді: бірнеше күн, кейде бір апта, содан кейін олар тыныш жерге түседі. Жапондықтар бұл сәтті терең сезінеді. Бұл Ханами - «гүлдерге қарау» деп аталады. Отбасылар мен достар сакура ағаштарының астында отырып, шай ішіп, осы сұлулықты тамашалайды. Олар гүлдердің тез солып кететінін біледі; бірақ сондықтан бұл сәт олар үшін қымбат Жапырақтардың желде билеп, жерге құлағанын көру - бұл өмірдің мәңгілік еместігін қабылдау және сол сұлулықтың әрбір секундынан ләззат алу. Жапон эстетикасының ең терең ашылуы мынада: сұлулық әдемі, өйткені ол мәңгілік емес Фудзи керісінше. Сакура – ​​өткінші, Фудзияма – мыңдаған жылдың сәні. Бірінде – заманның әсемдігі, екіншісінде – ұлылығы. Бұл екі бейне бірігіп жапон рухын жасайды: өткінші сұлулық пен мәңгілік ұлылық Ұлы хайку шебері Мацуо Башо өзінің бір өлеңінде: «Гүлдер түскенде, көктемнің жүрегі жерге төгілгендей болады» деген. Бұл қарапайым, бірақ терең сезім жапон поэзиясының рухын алып жүреді Башо сакура ағашын өткен мен болашақтың арасындағы көпір ретінде көрді: «Қанша естелік осы сакураларға қарадым...» Бұл жолдар сакураның сиқырын әдемі көрсетеді. Сакура жыл сайын осылай гүлдегенімен, әр көктем өткен күндерді, жоғалтқан және алған сезімдерді еске салады Кобаяши Исса сакураның сұлулығына таңданысын білдірді: «Дүние тозақ, бірақ сакура әлі гүлдейді...» қызғылт қар жауып жатыр Адам әрқашан мәңгілік жанның қасында өлген адамның қадірін түсінуге тырысады. Жапондықтар мыңдаған жылдар бойы осылай өмір сүріп келеді: шай рәсімдеріндегі басты назардың, поэзиясындағы философиялық тереңдіктің және табиғатты құрметтеудің түп-төркіні осы тепе-теңдікте жатыр. Сакура гүлдегенде, бүкіл Жапония тынысын басып, бәрі бір сәтке тоқтап, өмірдің қаншалықты қымбат екенін есіне алады Сол сәтті сезіну, сол жел әкелген алқызыл жапырақшалардың арасынан Фудзи тауына қарау – адамның ішкі әлемімен келісу, ғаламның бір бөлшегі екенін сезіну Мен бір нәрсеге сенімдімін: егер мен сонда болсам, жапондықтар сияқты «Моно но аваре» - сакура философиясын бүкіл болмысыммен сезінемін. «Моно но аваре» - бұл заттар мен сәттердің өткіншілігінен туған мұң мен таңғажайып нәзік сезім. Сакураның гүлденуі адам жанының айнасын ұстайды: гүл неғұрлым әдемі болса, соғұрлым тез солып қалады. Бірақ бұл әлсіреу оны құндырақ етеді. Сондықтан Жапониядағы сакура маусымы мереке емес, медитация