Mütəxəssislər uşaq istismarı iddiaları ilə bağlı uşağa yönəlmiş və elmi yanaşmaya çağırırlar

Psixiatrlar, klinik psixoloqlar, inkişaf psixoloqları, psixoloji məsləhətçilər və pedaqoqlardan ibarət qrup adından verilən açıqlamada uşaq zorakılığının təkcə birbaşa zərərçəkmiş uşaqlara deyil, həm də onların ailələrinə, müəllimlərinə, məktəb işçilərinə və cəmiyyətə təsir edən ciddi sosial travma olduğu qeyd edilib İnkişaf Psixoloqu Biran Mertan, Psixoloji Məsləhətçi Sülen Şahin, Uşaq və Yeniyetmə Psixiatrı Ayşə Zeki, Klinik Psixoloq Çağay Dürü, İnkişaf Psixoloqu və Klinik Psixoloqu Ziliha Uluboy və İnkişaf Psixoloqu və Kliniki Psixoloq Duygu Karakulak, psixoloji təsirlərin azaldılması üçün dövlətə elmi dəstək verməyə hazır olduqlarını bildiriblər. uşaqların yaşadıqları travmaların aradan qaldırılması, onların sağalma proseslərinə dəstək vermək və cəmiyyətə düzgün məlumat vermək Açıqlamada uşaqlarda sosial qapalılıq, qəzəb patlamaları, aqressiv davranışlar, narahatlıq, depressiya, günahkarlıq və utanma hisslərinin müşahidə oluna biləcəyi, bəzi uşaqlarda isə cinsi davranış, yuxu və iştaha pozğunluqları və səbəbi bilinməyən fiziki şikayətlərin ola biləcəyi bildirilib. Riskli davranışlar, alkoqol, siqaret və ya maddə istifadəsi, özünə zərər vermə və intihar düşüncələrinin də müşahidə oluna biləcəyi ifadə edildi Emosional və psixoloji göstəricilər, fiziki və psixosomatik əlamətlər Emosional-psixoloji göstəricilərə və fiziki və psixosomatik əlamətlərə də toxunulan açıqlamada, travmatik prosesin təsirləri arasında sıx günah və utanc hisslərinin, əhval-ruhiyyənin qəfil dəyişməsi və böyüklərə, xüsusən də avtoritetlərə inamın itirilməsinin olduğu bildirilib Açıqlamada, həmçinin tibbi səbəbi olmayan qarın ağrısı, ürəkbulanma və baş ağrıları, kabuslar, yuxuya gedə bilməmə, həddindən artıq yuxululuq və iştah dəyişiklikləri kimi fiziki şikayətlərin də müşahidə oluna biləcəyi ifadə edilib “Ailələrin psixoloji dəstək mexanizmlərinə çıxışı vacibdir” Açıqlamada bu prosesdən valideynlərin də ciddi şəkildə təsirləndiyi, ailələrdə qəzəb, baş verənlərə inamsızlıq, şiddətli kədər və övladlarını qoruya bilməmə hissi yaşaya biləcəyi ifadə edilərək, bu hisslərin bəzən içinə qapılmasına və ya intiqam axtarışına səbəb ola biləcəyinə diqqət çəkilib; Həmçinin ailələrin psixoloji dəstək mexanizmlərinə çıxışının vacib olduğu vurğulanıb “Uşaq zorakılığı müəyyən qruplarla əlaqələndirilməməlidir” Açıqlamada bildirilib ki, “Uşaq zorakılığı dili, din, irq, cinsi oriyentasiya və sosial-iqtisadi vəziyyətindən asılı olmayaraq cəmiyyətin bütün təbəqələrində baş verə bilər”. Uşaq zorakılığının cəmiyyətin heç bir təbəqəsinə xas olmadığı, baş verən hadisələrin müəyyən qruplarla əlaqələndirilməsinin yanlış yanaşma olduğu və bunun məsuliyyəti öz üzərinə götürmək əvəzinə başqalarını günahlandıraraq mövzunun qarşısının alınmasına səbəb olduğu bildirilib Uşaqların rifahına əsaslanan anlayışa vurğu Bəyanatda dövlət qurumları, birliklər, qeyri-hökumət təşkilatları və ekspertlərin əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyət göstərməli olduğu bildirilib, Milli Təhsil Nazirliyi, Sosial Xidmətlər İdarəsi, polis və məhkəmə orqanlarının uşaqların rifahını əsas götürən anlayışla prosesi həyata keçirməsinin vacibliyi vurğulanıb Bəyanatda istintaq və məhkəmə prosesləri zamanı uşaqların və onların ailələrinin şəxsiyyətlərinin ciddi şəkildə məxfi saxlanılmasının vacibliyi vurğulanıb, böhranın daha da dərinləşməsinin qarşısını almaq və sosial dirçəlişə töhfə vermək üçün cəmiyyətin bütün təbəqələrini məsuliyyətli olmağa çağırıb “İttiham xarakterli suallardan qaçın” Valideynlər üçün qiymətləndirmələrin də yer aldığı açıqlamada uşaqların danışmaq və sual vermələri lazım olduqda özlərini təhlükəsiz hiss edəcəkləri bir mühitin yaradılmasının vacib olduğu bildirilib. Bəyanatda bildirilib ki, uşaqları qınamaq, mühakimə etməmək, onların sözlərini kəsilmədən dinləmək lazımdır. – Niyə əvvəllər demədin? və ya “Niyə qarşılıq vermədin?” kimi ittiham xarakterli suallar olduğu qeyd edilib Açıqlamada uşaqlara hər şəraitdə inandıqlarını hiss etdirmənin vacib olduğu, gündəlik həyat qaydalarını qoruyub saxlamağın və lazım gəldikdə peşəkar dəstək almanın sağalma prosesinə töhfə verəcəyi bildirilib “Jurnalistika prinsiplərinə uyğun hərəkət etmək hüquqi və insani borcdur” Mətbuat qurumlarına və sosial media istifadəçilərinə də çağırış edilən açıqlamada zorakılığa məruz qalan uşaqların, onların ailələrinin və şahidlərinin kimliyini birbaşa və ya dolayısı ilə ortaya qoya biləcək məlumatların, görüntülərin və ya detalların paylaşılmaması lazım olduğu vurğulanıb Açıqlamada Media Etikası Şuranın jurnalistika prinsiplərinə əməl etməyin hüquqi və humanitar öhdəlik olduğu və bu prinsiplərin bütün media qurumlarının əməl etməli olduğu etik qaydaları müəyyən etdiyi bildirilib Bəyanatda ictimaiyyətin maarifləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb və sui-istifadə və ya etinasızlıq şübhəsi yarandıqda aidiyyəti qurumlara məlumat verilməsinin vətəndaşlıq borcu və hüquqi öhdəlik olduğu qeyd edilib