Kətanı yarımçıq qalan dahi: Abdurefi Abiyev - QHA - Krım Xəbər Agentliyi

30 may 1879-cu ildə Akmescitin Çokurça kəndində çoban oğlu olaraq dünyaya gələn Abdurefi Abıyev Krım tatar xalqının kökündən qopmadan dünyaya açılmağı bacaran ilk və ən uzaqgörən sənətçilərindəndir. Onun sönməz sənət atəşi və istedadı onu əvvəlcə Moskvadakı nüfuzlu Stroqanov Rəssamlıq Akademiyasına, sonra isə rəssamlığın ürəyi sayılan Parisdəki nüfuzlu Jülyen Akademiyasına aparıb BİR XALQIN GƏLƏCƏYİNİ “ÜNER SANAYİ” İLƏ BAĞLADI 1917-ci ildə bütün biliyi ilə sadiq vətəninə qayıdan Əbiyev ən yaxın yoldaşı, məşhur etnoqraf Üsein Bodaninski ilə çiyin-çiyinə Krım tatar mədəniyyətinin və sənətkarlığının ürəyi sayılan Bahçesaray “Üner Sanayi” Gözəl Sənət və Sənaye Məktəbini qurdu. Məktəbin ilk direktoru kimi o, gənc şüurlara təkcə texniki rəsmləri və xətləri öyrətmirdi; milli kimlik, estetika və vətən sevgisini aşılamışdır HEÇ BAXMAYAN SÜRGÜNLƏR VƏ SƏNƏTƏ SEVGİ Onun Krım tatar kimliyini və mədəniyyətini barışmaz müdafiə etməsi onu tez bir zamanda sovet rejiminin gözündə “təhdid”ə çevirdi. 1928-ci ildə o, dövrün məşum “millətçiliyə qarşı mübarizə” kampaniyaları çərçivəsində tutduğu vəzifədən azad edilərək Türkmənistana sürgün edilib AKMESCİTDƏ SUTULMUŞ FIRÇA VƏ oğurlanmış miras Stalin rejiminin qəddar cəlladları bu böyük dahi şəxsiyyəti 1938-ci ildə həbs etdilər. Elə həmin il Akmescitdəki o qaranlıq zindanlarda onlarla günahsız Krım tatarı ziyalıları ilə birlikdə gülləbaran edilərək edam edildi. Qatil rejim onun canını aldı, cəsədini naməlum bir çuxura basdırdı, ancaq ruhundaki azadlıq hissini silə bilmədi Təəssüf ki, böyük sənətkarın faciəsi onun ölümü ilə məhdudlaşmırdı. 1944-cü il mayın 18-də Krım tatarlarının sürgün və soyqırımı zamanı onun möhtəşəm, əl işi rəsmləri və bədii irsinin böyük bir hissəsi Sovetlər tərəfindən vəhşicəsinə talan edilmiş və məhv edilmişdir Əbdürəfi Abıyev nə fiziki məzarı, nə də günümüzə qədər gəlib çatmış böyük sərgisi olmasa da, qələmi, fırçası ilə xalqının yaddaşında silinməz iz, sönməz məşəl kimi yaşamağa davam edir. Krım tatarları böyük ustadını anadan olmasının 147-ci ildönümündə rəhmət və minnətdarlıqla yad edirlər