NATO-da böyük çatlaq! Atlantik cəbhəsindəki daşları hərəkətə gətirən o bəyanat

Beynəlxalq İctimai Hüquq Professoru Dr.Muhammed Mehran ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun açıqlamalarını transatlantik münasibətlərdə “strateji fasilə” kimi qiymətləndirib. Mehranın sözlərinə görə, Vaşinqtonun NATO ilə münasibətlərinə “nəzərdən keçmək” addımı onu göstərir ki, ABŞ-ın təkbaşına Avropa təhlükəsizliyinə zəmanət verdiyi klassik dövr faktiki olaraq başa çatıb Onilliklər ərzində mövcud olan müdafiə modelinin indi hərbi və siyasi xərclərin paylaşıldığı, qarşılıqlı maraqların ön planda olduğu yeni və sərt sistemlə əvəz olunduğunu bildirən Mehran, ittifaqın gələcəyinin qeyri-müəyyənliyinə diqqət çəkib Rubionun Avropa ölkələri öz bazalarının İrana qarşı əməliyyatlarda istifadəsinə icazə vermədiyi təqdirdə ABŞ-ın NATO-da varlığına dair sualını dəyərləndirən Mehran bu vəziyyətin Vaşinqtondakı dərin narahatlığı əks etdirdiyini bildirib. Xüsusilə Fransa, İspaniya və İtaliyanın münasibətinə toxunan ekspert hüquqi ölçüləri aşağıdakı sözlərlə yekunlaşdırıb: “1949-cu il Şimali Atlantika müqaviləsinin 5-ci maddəsi üzvə hücumu bütün alyansa hücum kimi qiymətləndirir, lakin o, üzv dövlətləri kollektiv müdafiə çərçivəsindən kənarda Amerika əməliyyatları üçün öz ərazilərini və bazalarını açmağa məcbur etmir”. Mehran vurğuladı ki, Avropa ölkələrinin bu münasibəti öhdəliklərin pozulması deyil, “öz suveren hüquqlarının həyata keçirilməsidir” Misirli ekspert bəyan edib ki, Rubio NATO-nu Vaşinqtonun qlobal təsirini genişləndirmək üçün alət kimi görür və Avropa indi özünü tətbiq sahəsi kimi hiss etməyə başlayıb. Polşa, İngiltərə və Fransanın artan müdafiə xərclərinə baxmayaraq böhranın davam etdiyini xatırladan Mehran, əsl məsələnin pul deyil, “Avropanın ABŞ-ın hərbi siyasətinə tamamilə tabe olmaq istəməməsi” olduğunu vurğuladı Mehranın sözlərinə görə, Avropa bu gün kritik hədddədir: O, ya Amerika strategiyasına tam inteqrasiya edəcək, ya da özünün müdafiə və siyasi muxtariyyətini quracaq. Bu böhranın dərinləşəcəyi təqdirdə ABŞ-ın təsirinin zəiflədiyi çoxqütblü dünyaya keçidin sürətlənə biləcəyi proqnozlaşdırılır Mənbə: Sputnik Türkiyə