Mustafa ƏRDOĞAN - İstanbul macəram necə bitdi?

Hüquqşünas kimi peşəkar karyeram 1985-ci ildə Ankara Universitetinin Siyasi Elmlər Fakültəsində başlayıb 1981-ci ildə Hüquq fakültəsində aspiranturaya başlamışam, orada fəlsəfə doktoru təhsilini davam etdirərkən inzibati məhkəmə sistemində çalışmışam və 1985-ci ilin yazında Kayseri İnzibati Məhkəməsinin üzvü olduğum müddətdə hakimlikdən ayrılaraq “Mülkiyə”də akademik peşəyə keçmişəm. Daha sonra 1991-ci ilin əvvəlində Hacettepe Universitetinə köçdüm və 2010-cu ilin payızına qədər orada müəllim kimi çalışdım. “İstanbul macərası” o zaman başladı Həmin dövrdə xalq arasında “özəl universitetlər” adlandırılan vəqf universitetləri geniş yayılırdı və dövlət universitetlərindən təqaüdə çıxan bir çox professorlar bu universitetlərdə daha münasib maaşla işləməyə başladılar. O vaxt mənim yaxın dostum olan Atilla Yayla kinorejissor Sinan Çətinin qurduğu Peşə Məktəbinin qurucu direktoru vəzifəsini qəbul edərək İstanbula köçdü və o, İstanbuldakı universitetə ​​keçməyi tövsiyə etdi. Buna keçmiş tələbəm və sonradan dostum B. Berat Özipekin çalışdığı və adını əvvəllər çox eşitmədiyim İstanbul Ticarət Universitetinə keçməyimlə bağlı təklifləri və Hüquq Fakültəsinin Dekanlığına qəbulda vasitəçiliyi əlavə olundu Əvvəlcə 39 ildir yaşadığım Ankaradan ayrılmaq istəməsəm də, Universitetin o vaxtkı rektoru, mərhum Səbri Ormanın xüsusi müraciətinə təkidli tələblər əlavə olunanda təklifi qəbul etdim. Beləliklə, 2010-cu ilin sentyabr ayının əvvəlində cəmi 9 yaşım olanda İstanbul Ticarət Universiteti Hüquq Fakültəsinin professor-müəllim heyəti və dekanı vəzifələrində işləməyə başladım. Bir il sonra ailəmi İstanbula köçürdüm Yeni Universitetimdə adət etmədiyim xırda inzibati problemlər istisna olmaqla, əvvəllər işlər yaxşı gedirdi. Bu əlverişli mühiti böyük ölçüdə mərhum rektor Səbri Ormana borcluyuq, lakin bir müddət sonra o, vəzifəsini tərk etməyi seçdi. Onun gedişindən bir müddət sonra İstanbul Ticarət Palatasının rəhbərliyində baş verən dəyişikliyə görə universitetin Mütəxəssislər Şurasının yeni sədri AKP-nin qurucularından olan İbrahim Çağlar oldu (may 2013). Həmin vaxt mən 3 il hüquq fakültəsinin dekanı vəzifəsində çalışırdım. Bundan sonra Himayəçilik Şurasının sədrinin Universitetin tədris işlərinə qarışdığı dövr olub Zaman keçdikcə AKP iqtidarının getdikcə daha çox qanunsuz və repressiv siyasətini yazılarımda və çıxışlarımda daha intensiv tənqid etməyə başladım və bu, yeni prezidentin mənə qarşı ilkin simpatik münasibətini dəyişməsinə səbəb oldu. Nəhayət, onun xahişi ilə Hüquq fakültəsinin dekanlığını tərk etdim Bu arada maraqlı bir hadisə baş verdi. Düşünürəm ki, 2014-cü il idi, Mütəxəssislər Şurasının sədri İbrahim Çağlar məndən o vaxt gündəmdə olan AKP-nin Konstitusiya dəyişikliyi təklifi layihəsini araşdırıb Ticarət Palatasının İdarə Heyəti qarşısında təqdimatla çıxış etməyimi istədi. AKP-nin Təklifini qəbul etdim və hərtərəfli tənqidi və açıq şəkildə təqdimat etdim. Xülasə, mən izah etdim ki, bu Təklif ölkənin taleyini bir nəfərin ixtiyarına buraxmağı nəzərdə tutur və bu, hakimiyyət bölgüsünə, məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyinə ziddir. Əslində, rəhmətlik Çağların “Bunu bir şəkildə düzəltmək olmazmı?” sualına “Yox, bundan tamamilə imtina etmək lazımdır” cavabını verdim. Sonradan 2017-ci ildə referenduma təqdim edilən mətn əsasən bu Təklifə əsaslanırdı Rəhmətlik Çağların mənə qarşı son hərəkəti, 15 iyul 2016-cı il gecəsi Facebook-da yazdığım bir yazıda küçələrə hakim kəsilən və günləri proqnozlaşdıran “demokratiya” həyəcanına qatılmadığım üçün Universitetdəki vəzifəmi dayandırmaq oldu (Özümüzdə “qarşıdakı dövrdə bizi çox daha qəddar bir rejim gözləyir” yazmışdım). İyulun 18-də səhər saatlarında fakültədəki otağıma girəndə stolumun üstündə Mütəxəssislər Şurasının sədri İbrahim Çağlardan “anti-demokratiya” (!) olduğum üçün vəzifəmdən uzaqlaşdırıldığım barədə məktub gördüm. (Bu gün biz o “demokratiyadan” həzz alırıq!) Ticarət Palatasının prezidenti nəhayət bir bəhanə tapıb məni akademiyadan uzaqlaşdırdı İstanbuldakı universitet macəram bitsə də, bir müddət daha İstanbulda qaldım. Türkiyənin siyasi şərtlərini bilənlərin təxmin edə bildiyi kimi, bu arada nə başqa Vəqf Universitetində iş tapa bildim, nə də öz xahişimlə təqaüdə çıxdığım Hacettepe Universitetinə qayıda bildim. Hüquqi əsası olan vəzifəyə qayıtmaq xahişimi rədd edən universitetin qərarına qarşı ölkədə ədalət axtarmaq cəhdlərim heç bir nəticə vermədikdə, nəhayət, 2024-cü ildə Avropa İnsan Haqlarına getdim. Hüquq Məhkəməsinə fərdi ərizə ilə müraciət etdim Amma oxumaqdan, yazmaqdan, siyasi təzyiqləri tənqid etməkdən əl çəkməmişəm. Bir ilə yaxındır ki, yenidən Ankaradayam