Holqinə Açıq Məktub - Ünal Fındık

Xanım Maria Angela Holguin Cuellar Bölünmüş ölkəmiz Kiprə xoş gəlmisiniz. Ümidvaram ki, sizin gəlişiniz ölkəmizə həll və sülh yolunda yeni başlanğıclar yaradacaq Biz Kipr türkləri olaraq həll və sülh istəyimizi hər zaman konkret şəkildə nümayiş etdirmişik 24 aprel 2004-cü il BMT-nin həll planı referendumlarında, sonra yenidən başlayan danışıqlar proseslərində və ən son 2017-ci ildə Krans-Montanada həll üçün lazımi çevikliyi göstərdik 1964-cü ildən bəri 1960-cı il müqavilələri ilə qurduğumuz ortaq dövləti təkbaşına idarə edən Rum tərəfdaşlarımız bütün bu proseslərdə həll və ya sülhə həmişə “yox” dedilər Buna baxmayaraq, biz hələ də həllin və sülhün tərəfindəyik 2025-ci ilin oktyabrında keçirilən prezident seçkilərində 63 faiz səslə həll tərəfdarı Tufan Erhürmanı prezident seçdiyimiz zaman bunu bir daha bütün dünyaya göstərdik 60 ildən çox ortaq olduqları Kipr Respublikasının idarəçiliyindən kənarda qalan Kıbrıs türkləri, erkən həll yolu ilə Kipr rumları ilə siyasi bərabərlik əsasında ortaq federal dövlət qurmağa hazırdırlar Təbii ki, Rum tərəfində olduğu kimi, bu həll yolunu bəyənməyənlər də, Kipr türk tərəfində də buna qarşı çıxanlar var Kiprli yunanların əhəmiyyətli bir hissəsi Kipr administrasiyasını Kipr türkləri ilə bölüşmək istəmir Əksinə, Kipr türklərinin əhəmiyyətli bir hissəsi siyasi bərabərlik əsasında olarsa, Kipr idarəsini bölüşməyə hazırdır Buna görə də Kiprli Rumların həll üçün Kipr türklərindən daha çox motivasiyası lazımdır Bəs bu motivasiya necə həyata keçirilə bilər? Kıbrıs Türk Lideri Tufan Erhürmanın danışıqlara başlamazdan əvvəl danışıqların bərpası ilə bağlı irəli sürdüyü 4 bəndlik metodologiyanın qəbul edilməsi və bu mövzuda Kipr türklərinə təminat verilməsi Rumların həll yoluna daha müsbət baxmasına səbəb olacaq Bunun əsas səbəbi Kipr yunanlarının 2017-ci ildə Krans-Montanada olduğu kimi danışıqlar masasını alt-üst etməsindən və ya 2004-cü ildə keçirilən ayrı-ayrı referendumlarda 76%-nin “Xeyr”ə səs verməsindən sonra onların gündəlik həyatlarının zərrə qədər dəyişməməsidir Mövcud vəziyyət və ya status-kvo Rum tərəfi üçün iki pislikdən daha kiçik hesab olunur Halbuki bizim üçün status-kvo bir cəmiyyət olaraq yox olmağımızı hazırlayan və hər keçən gün yox olmağa sürükləndiyimiz quruluşun adıdır Belə olan halda, status-kvo yalnız bir tərəfin itirdiyi, digər tərəfin isə itkisi olmadığı yerdə davam edərsə, erkən həllə nail olmaq nəinki çətin, çox çətin, hətta mümkün deyil Rum tərəfdən gələn xəbərdə, Erhürmanın 4 bəndlik metodologiyasında Rumların heç vaxt qəbul etmək istəmədiyi 4-cü yazı masaya gətirildi: “Kıbrıs Rum tərəfi zamanla məhdudlaşan danışıqlarda masanı alt-üst edən tərəf olarsa, Kipr Türkləri mövcud status-kvonu ləğv etməyəcək və ən azından türklər tətbiq etdiyi mövcud status-kvonu qaldıracaqlar. Kiprlilərə dünya ilə birbaşa əlaqə və birbaşa ticarətin aparıla biləcəyinə dair əvvəlcədən zəmanət veriləcək” Əslində, bu maddə 2004-cü il referendumundan sonra BMT-nin o vaxtkı baş katibi Kofi Annanın hazırladığı hesabata sözbəsöz daxil edilib Kofi Annan BMT-nin özünün adını daşıyan həll planının ən çox Kipr türkləri tərəfindən “Bəli”, Rumlar tərəfindən isə “Xeyr” səsi ilə qəbul edildikdən sonra BMT Təhlükəsizlik Şurasına hazırladığı hesabatda “Bütün həll planına “hə” deyərək həllə hazır olduqlarını sübut edən Kipr türklərinə tətbiq edilən embarqo və təcridin indi faydasız olduğunu” ifadə edib Həm 2004-cü ildə, həm ondan sonrakı bütün danışıqlar proseslərində, həm də son nöqtəyə yaxınlaşdığımız 2017-ci ildə Krans-Montanada həmişə həllin tərəfdarı olduğumuzu açıq şəkildə nümayiş etdirdik Bu insanlar 2020-ci il prezident seçkilərində Ankaranın dəstəyi ilə qalib gələn Ersin Tatarın irəli sürdüyü ayrıca dövlət siyasətini dəstəkləməyib. O, 2025-ci il prezident seçkilərində ayrıca dövlət siyasəti yürüdən tatarın yerinə həll tərəfdarı Ərhürmanı seçməklə bunu göstərdi Kipr türk xalqı problemin tezliklə həllini istəyir. Bunu hər fürsətdə göstərir. Erkən həllə çatmaq üçün lazım olan çevikliyi nümayiş etdirir Amma qarşı tərəfin də eyni çevikliyi görməməsinə və sadəcə olaraq “danışıq masasına oturaq, müzakirə edək, amma nəticəyə yaxınlaşanda masadan çıxıb gedək, biz dövlətik, onlar cəmiyyətdir” düşüncəsinə daha dözə bilmərik Əgər siz Kipr problemini həll etmək, ölkəmizə və bölgəmizə sülh gətirmək istəyirsinizsə, biz həm sizin, həm də baş katib Quterreşin xoş niyyətinə inanırıq. Ərhürmanın irəli sürdüyü 4 bəndlik metodologiyada israr etsəniz, danışıqlar məhsuldar olar. Məncə açardır