Krım tatar dilini öyrənməyi asanlaşdıran gənc müəllimin yaradıcı layihəsi: İnteraktiv iş dəftəri - QHA - Krım Xəbər Agentliyi

Lina Timoşına-Anife Bilal /QHA Ankara Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin Filologiya fakültəsinin Krım tatar dili və ədəbiyyatı kafedrasının yuxarı kurs tələbəsi Ruslan Matuşevski Krım tatar dilini öyrənmək istəyənlər üçün ənənəvi və darıxdırıcı üsulları parçalayan interaktiv iş dəftəri hazırlayıb. “Beşsalqım bəy” (Beş Salkım bəy) adlı rəqəmsal kitab tələbələrə sadəcə qrammatika qaydalarını əzbərləmək əvəzinə Krım tatar xalq nağılını “xalq trilleri hekayəsi” kimi təqdim edərək, özləri öyrənmə imkanı verir AKADEMİK DARIMAYA QARŞI İNTERAKTİV YANAŞMA Krım Xəbər Agentliyinə (QHA) danışan Ruslan Matuşevski bildirib ki, Krım tatar dili sahəsində çoxlu akademik resurslar var, lakin onlar terminologiyanı yaxşı bilməyən adi dil öyrənən üçün kifayət qədər ağır və darıxdırıcıdır. Akademik mətnləri oxuyarkən insanların həvəsinin azaldığını müşahidə edən gənc müəllim, “Ona görə də düşündüm ki, dili öyrədən materialları daha əlçatan və başa düşülən etmək lazımdır”. dedi Bir ay əvvəl ilk nağıl əsaslı əsərini nəşr etdirən Matuşevskiy indi də A1-A2 səviyyəsində tələbələrə müraciət edən ikinci, daha əhatəli rəqəmsal iş dəftəri "Beşsalqım bəy"i aldığı marağın ardından təqdim etdi QR KOD OYUNLARI VƏ “XALQ TRILLER HEKAYƏSİ” Layihənin metodologiyasını açıqlayan Matuşevskiy orijinal Krım tatar xalq nağılı götürdüyünü və onu hədəf dil səviyyəsinə uyğunlaşdırdığını vurğulayıb. Kitabda klassik nağılın sürükləyici trillere çevrildiyini deyən müəllif iş dəftərinin iş prosesini bu sözlərlə izah edib: İş dəftəri gələcək zaman mövzusu ilə başlayır. Bundan sonra istifadəçi birbaşa nağılı oxumağa davam edir. Bundan əlavə, nağılı oxumaq üçün lazım olan sözləri ehtiva edən lüğət də verilir. Daha sonra sizə bu sözləri öyrənmək üçün oyuna aparan QR kodu verilir. Və yalnız bundan sonra bu mərhələni mümkün qədər asan keçmək üçün nağılın özünü oxumağın vaxtı gəldi. Nağılın müvafiq hissəsini oxuduqdan sonra məzmunun başa düşülməsini ölçən testlər, cümlə qurma məşqləri və yaradıcı suallar işə düşür. Materiallarımın əsas "xüsusiyyəti" oyunlardır. QR kodlarından istifadə edərək bunları yerləşdirirəm. Deməli, bunlar daha müasir metodoloji yanaşmalardır Kitabın sonundakı cavab düymələri təlimatçıya ehtiyac olmadan fərdi şəkildə öyrənməyə imkan verir XALQ MAHNILARI HAQQINDA MARAQDAN TƏLİMƏ Krım tatar dili və ədəbiyyatı kafedrasının 4-cü sinif şagirdi olan Matuşevskiy də məktəbdə Krım tatarından dərs deyir. Bu materialı əvvəlcə öz tələbələrinin dili daha asan və məmnuniyyətlə öyrənmələri üçün hazırladığını bildirən gənc dilçi Krım tatar mədəniyyəti ilə bağlılığını bu sözlərlə çatdırıb: Krım tatar dilinə və mədəniyyətinə marağım çox qədimlərə gedib çıxır. Hər şey mənim Krım tatar xalq mahnılarına qulaq asmağımdan və o mahnılarda deyilənləri anlamaq marağımdan başladı. Ona görə də bu dili öyrənməyə qərar verdim. Deməli, bu mənim həyatımda qəfil və ya təsadüfi bir inkişaf deyildi, şüurlu şəkildə getdiyim yol idi. Bugün ise Kırım Tatarca benim için sadece bir tutku deyil, eyni zamanda profesyonel mesleğim