Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 108 yaşı tamam olur: Azərbaycan Müstəqillik Gününüz mübarək! - QHA - Krım Xəbər Agentliyi

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti) 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən elan edilmişdir. Bu il Azərbaycan xalqının unudulmaz lideri Mehmet Emin Rəsulzadənin sədrliyi ilə Tbilisidə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən elan edilmiş cümhuriyyətin 107-ci ildönümüdür 2021-ci ilə qədər Azərbaycanda 28 May “Respublika Günü” kimi qeyd olunduğu halda; 15 oktyabr 2021-ci ildə qüvvəyə minən qanunla son dörd ildir ki, “Müstəqillik Günü” kimi qeyd olunur AZƏRBAYCAN XALQ RESPUBLİKASI NECƏ QURULUB? Rusiya imperiyasında 1917-ci il fevral inqilabından sonra Zaqafqaziya vilayətində “Xüsusi Zaqafqaziya Komitəsi” yaradıldı. 1917-ci ildə Oktyabr inqilabından sonra bolşeviklərin hakimiyyətə gəlməsi ilə 1917-ci il noyabrın 11-də Tiflisdə gürcü, erməni və türk nümayəndələrindən ibarət antibolşevik Zaqafqaziya Komissarlığı, yəni Zaqafqaziya Konfederasiyası yaradıldı. 1917-ci il noyabrın 2-də Bakıda Bakı Sovet hökuməti quruldu.1918-ci ilin yanvarında Zaqafqaziya Komissarlığı Tiflisdə yaradılmış Zaqafqaziya Seymini qanunverici orqan elan etdi və 1918-ci ilin fevralında Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasını yaratdı AZƏRBAYCAN MİLLİ ŞURA TARAFINDAN ELAN EDİLMİŞ RESPUBLİKA Qafqaz bölgəsində türklərə qarşı inkişaf edən müxtəlif münaqişələr və siyasi mübahisələr nəticəsində 1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan edildi. Müvəqqəti Şuranın sədri Mehmet Emin Rəsulzadə seçildi. 9 nəfərlik icraiyyə komitəsinin sədri vəzifəsinə Fəth Əli Xan Hoyski, H.Ağayev və M.Seyidov isə Hoyskinin sədr müavini təyin edilib. İyunun 4-də Osmanlı İmperiyası ilə Azərbaycan Milli Şurası arasında Batumi müqaviləsi imzalandı. When the Baku Soviet army started to move from Baku to Ganja on June 12, the Azerbaijani government requested help from the Ottoman Empire and moved the government from Tbilisi to Ganja on June 16. On June 17, the second government was established under the chairmanship of Feth Ali Khan Hoyski, and a state of war was declared in Azerbaijan on June 19. With the decision of the government dated June 27, 1918, Azərbaycan türkcəsi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəsmi dövlət dili oldu. Avqustun 1-də Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi yaradılıb Bolşeviklər, almanlar, ingilislər və ermənilər neftlə zəngin Bakının türklər tərəfindən alınmasına qarşı çıxırdılar. Bakıda menşeviklərdən və daşnaklardan ibarət Sentrokaspi hökuməti İrandakı ingilisləri köməyə çağıranda burada ermənilərdən, ingilislərdən və ruslardan ibarət qüvvə yaradıldı. Bakı döyüşündən sonra Nuri Paşanın (Killigil) komandanlığı ilə Qafqaz İslam Ordusu 1918-ci il sentyabrın 15-də Bakı şəhərini tutmağa nail oldu. Hökumətin sentyabrın 17-də Gəncədən Bakıya köçməsi ilə Bakı şəhəri Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin paytaxtı oldu. 1918-ci il oktyabrın 30-da Mudros sülh müqaviləsinin imzalanması ilə Osmanlı qoşunları Bakı və Azərbaycanı tamamilə tərk etdikdə rus və erməni əsgərləri Bakıya daxil oldular AZƏRBAYCAN XALQ RESPUBLİKASININ SON KABİNETİ 1918-ci il noyabrın 9-da üç rəngdə aypara və səkkizguşəli ulduzdan ibarət Azərbaycan bayrağı Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti tərəfindən qəbul edilib. Bildirilib ki, bu rənglər yuxarıda türkçülüyü təmsil edən mavi, ortada müasirləşməni təmsil edən qırmızı, aşağıda isə islamçılığı təmsil edən yaşıl rənglərdən ibarətdir. 1918-ci ilin noyabrında Araz Respublikası quruldu.Dekabrın 7-də Azərbaycan Məclisi açıldı və Əli Merdan Topçubaşı Azərbaycan Məclisinin ilk prezidenti seçildi. Dekabrın 26-da Fəth Əli Xanın sədrliyi ilə üçüncü kabinet yaradıldı 1919-cu ilin fevralında ingilislər Bakını tərk etdilər. Nəsib bəy Yusifbəylinin ilk kabineti 1919-cu il aprelin 14-də, ikinci kabineti isə 1919-cu ilin dekabrında yaradılmışdır. Bu beşinci kabinet Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin sonuncu hökuməti idi. 1920-ci il yanvarın 12-də Rusiyadan başqa dünyanın 23 dövləti Azərbaycan Respublikasının mövcudluğunu rəsmən tanıdı AZƏRBAYCANIN RUS İŞĞALI 1917-ci ildə Rusiyada Oktyabr inqilabından sonra bolşeviklər Çar Rusiyasının müstəmləkələrinə yenidən sahib olmaq istəyirdilər. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycanda yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti də bolşevik Rusiyasının gözündə təhlükə idi. Ona görə də bolşeviklər Azərbaycanda daimi xaos yaratmaq istəyirdilər Sovetlər Azərbaycanı işğal edərkən sonradan bir çox ölkələrin işğalında istifadə etdikləri taktikanı tətbiq etdilər. Yerli inqilab komitəsi həqiqi və ya süni fəhlə üsyanlarını başlatdı və Qırmızı Ordudan kömək istədi. Eyni üsul daha sonra Macarıstan (1956) və Çexoslovakiya (1968) sovet işğalı zamanı da istifadə edilmişdir. istifadə olunur 1920-ci il aprelin 28-də Bakı İnqilab Komitəsi Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası hökumətindən kömək istədi. Amma ondan bir gün əvvəl 26, 28 və 32-ci piyada diviziyaları və 2-ci süvari batalyonu da daxil olmaqla 11-ci Qırmızı Ordu (30 mindən çox əsgər) artıq Azərbaycan ərazisinə soxulmuşdu. 1920-ci il aprelin 27-də Azərbaycan Milli Hökuməti işğalla devrildi Bolşeviklər nəzarəti ələ keçirdilər və Nəriman Nərimanovun sədrliyi ilə Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Soveti yaradıldı. Bakıdakı digər dövlətlərin diplomatik nümayəndələri həbs edildi. Cümhuriyyət dövründə əldə edilən bütün hüquqlar ləğv edildi. Mehmet Emin Resulzade kimi milli liderler ya həbs olundular, ya da Azərbaycandan kənara mühacirət etməli oldular