Azərbaycanda son on ildə kənd təsərrüfatı sektorunda nəzərəçarpacaq genişlənmə müşahidə olunur

BAKI, Azərbaycan, 4 iyun. Son on ildə aqrar sektorda 37%-dən çox artım müşahidə olunub. Trend -in məlumatına görə, bunu kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Zaur Əliyev mətbuat konfransında deyib O əlavə edib ki, sektorun böyüməsini dəstəkləyən infrastrukturun inkişafı üçün eyni vaxtda mühüm işlər aparılır: bura taxıl elevatorlarının tikintisi, logistik şəbəkənin genişləndirilməsi və rəqəmsallaşma proseslərinin sürətləndirilməsi daxildir Onun sözlərinə görə, proqramın əsas məqsədlərindən biri kənd təsərrüfatında məşğulluğun artırılması və fermerlərin gəlirlərinin artırılmasıdır: "Dövlət Proqramının hazırlanmasını zəruri edən bir sıra amillər var. Aqrar-sənaye sektorunda qlobal çağırışlar, əhalinin ərzaq məhsullarına artan tələbatı, iqlim dəyişikliyi ilə bağlı risklər, qlobal bazarlarda qeyri-sabitlik ərzaq təhlükəsizliyinə ciddi təhdidlər yaradır. Bu səbəblər Dövlət Proqramının hazırlanmasını zəruri edir O əlavə edib ki, yeni Dövlət Proqramı həm istehsalı, həm də dəyər zəncirinin bütün mərhələlərini əhatə edən kompleks yanaşma əsasında hazırlanır” Yeni Dövlət Proqramında aqrar sahənin davamlı və tarazlı inkişafının təmin edilməsinə kompleks yanaşma əks olunub. Onun əsas məqsədləri ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, məhsuldarlığın artırılması, rəqabət qabiliyyətli dəyər zənciri çərçivəsində istehsalın inkişafı və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə kənd təsərrüfatı fəaliyyətinin tam bərpa edilməsidir Planlara proqramın həyata keçirilməsini dəstəkləmək üçün hüquqi və institusional bazanın gücləndirilməsi, eləcə də proseslərin rəqəmsallaşdırılması daxildir Proqramın əsas məqsədlərinə uyğun olaraq, 2026-cı ildən 2030-cu ilə qədər olan dövrdə kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıqda istehsal olunan ümumi daxili məhsulun orta illik artım tempinin ən azı 2 faiz olacağı proqnozlaşdırılır. Eyni zamanda, kənd təsərrüfatı və emal edilmiş balıq məhsullarının ixracının ildə orta hesabla 6 faiz artması proqnozlaşdırılır 2030-cu ilədək ixtisaslaşdırılmış rayonlarda hər hektardan orta buğda məhsuldarlığının 50 sentnerə çatdırılması planlaşdırılır. Nəticədə istehsalın təxminən 20% artacağı və özünütəminat səviyyəsinin yüksələcəyi gözlənilir Bundan başqa, müasir suvarma sistemlərindən istifadə etməklə torpaq sahələrinin 300 min hektara çatdırılması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, intensiv və superintensiv meyvə bağlarının sahəsini 20 min hektar artırmaq qarşıya məqsəd qoyulub Pambıq istehsalında 2030-cu ilədək ixtisaslaşdırılmış rayonlarda hər hektardan orta məhsuldarlığın 50 sentnerə çatdırılması, həmçinin emal olunmuş pambığın həcminin dörd dəfə artırılması nəzərdə tutulur Heyvandarlıqda süd istehsalının 10 faiz, ət istehsalının isə 20 faiz artırılması planlaşdırılmışdır. Qoyunçuluğun inkişaf etdirilməsi ilə məqsəd quzu ilə tam özünütəminata nail olmaqdır Balıqçılıq və balıqçılıq sektorunda istehsalın 7700 tona çatdırılması, özünütəminat səviyyəsinin yüksəldilməsi, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi nəzərdə tutulub. Bu məqsədlə qanunvericilik təkmilləşdiriləcək, subsidiyalar və vergi güzəştləri də daxil olmaqla dəstək mexanizmləri gücləndiriləcək Kənd təsərrüfatına verilən subsidiyaların əhatə dairəsi də genişləndirilir, sertifikatlı toxumlardan istifadə təşviq edilir. Şuranın qərarına əsasən, mövcud regional bölgü ilə yanaşı, əlavə tədbirlər həyata keçirilir: Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonunda qaragilə əkininə subsidiya, Ağsu rayonunun Göydəlləkli kəndində pambığa subsidiya, Naxçıvan Muxtar Respublikasında tütünə subsidiya, o cümlədən kənd təsərrüfatına subsidiya (supertentar) işğaldan azad edilmiş ərazilər, Xocavənd rayonunda Şuranın qərarına əsasən, o da müəyyən edilib ki, 2026-cı ildə ümumi əkin sahəsi 10 hektardan çox buğda və ya 100 hektardan çox arpa olan və sertifikatlı toxumdan istifadə etməyən fermerlərə 20 faiz azaldılmış subsidiya veriləcək. “Fermerlərə tövsiyə olunur ki, qarşıdan gələn payız əkin mövsümü üçün toxumların hazırlanması və tədarükü zamanı indi bu tələbləri nəzərə alsınlar Nazir müavini bildirib ki, subsidiya sisteminin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı nazirliyin bir sıra təklifləri var. Bu təkliflərə həmçinin subsidiya sisteminin əsasını təşkil edən mövcud qərar və qaydalara dəyişikliklər də daxildir Onun sözlərinə görə, subsidiyalar sahəsində yeni yanaşmaların və yeni alətlərin tətbiqinə ehtiyac var: “Bu dəyişikliklər subsidiya sisteminin ümumi effektivliyinin artırılmasına əhəmiyyətli töhfə verəcək. ixtisaslaşdırılmış, intensiv və yarımintensiv təsərrüfatlar, kiçik və iri heyvandarlıq təsərrüfatlarının yaradılması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, əsas prioritetlərdən biri aqrar sektorda peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi və kommersiyalaşdırılmasıdır Proqramın hazırlıq mərhələsində maliyyə əlçatanlığının təmin edilməsi üçün Mərkəzi Bank, Biznesin İnkişafı Fondu və digər aidiyyəti qurumlarla ilkin müzakirələr aparılıb və müəyyən razılıqlar əldə olunub "Xüsusən, kreditlər üzrə yeni faiz subsidiya aləti həm banklar, həm də fermerlər üçün maliyyə resurslarının əlçatanlığını artıracaq. Həmçinin maliyyə institutlarının sektora daha asan çıxışını təmin etmək üçün informasiya asimmetriyasının aradan qaldırılması planlaşdırılır", - nazir müavini qeyd edib