Amnesty İnternational: Britaniyanın 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial mediaya qadağası “düzgün diaqnoz, lakin yanlış müalicədir”

Böyük Britaniya hökumətinin 16 yaşdan kiçik uşaq və gənclərin sosial mediaya girişini qadağan edən qərarını şərh edən Amnesty İnternational UK təşkilatının baş icraçı direktoru Kerri Moskoqiuri deyib: "Bu, diaqnozun düzgün olduğu, lakin müalicənin səhv seçildiyi bir haldır. Böyük Britaniya Hökuməti haqlı olaraq bir çox uşaqların internetdə ciddi zərərlə üzləşdiyini etiraf edir. Həddindən artıq çox sosial media şirkəti uşaqları platformalarda mümkün qədər uzun müddət saxlamaq üçün nəzərdə tutulmuş məhsullar və biznes modelləri yaratmışdır "Lakin problem uşaqların sosial mediada olması deyil, sosial medianın özünün dizayn baxımından təhlükəli olmasıdır. 16 yaşından kiçik uşaqlara qadağa qoyulması, ilk növbədə bu riskləri yaradan şirkət və sistemlərə müraciət etməkdənsə, uşaqları problem kimi qələmə vermək riskini daşıyır. "Gənclər internetdə təhlükəsiz olmağa layiqdirlər, lakin onların da hüquqları var. Sosial media uşaqları zərərlərə məruz qoya bilər, lakin bu, həm də bir çox gəncin öyrəndiyi, dostları ilə əlaqə saxladığı, dəstək tapdığı, onlar üçün vacib olan məsələlər ətrafında toplaşdığı və səslərini eşitdirdiyi bir məkandır” “Girişi rədd etməklə dizayn problemini həll edə bilməzsiniz. Əgər diaqnoz sosial media platformalarının uşaqlara zərər vurmasıdırsa, o zaman çarə uşaqları rəqəmsal məkanlardan kənarlaşdırmaq yox, platformaları tənzimləmək olmalıdır. Uşaqların təhlükəsizliyinə görə məsuliyyət ilk növbədə bu platformaları yaradan və onlardan qazanc götürən şirkətlərin üzərinə düşməlidir. Hökumətin tədbirləri uşaqların müdaxiləçi profilini dayandırmağa və asılılıq yaradan və manipulyasiya edən dizayn elementlərinə qarşı mübarizəyə yönəldilməlidir”, o vurğulayıb “Uşaqlar müasir rəqəmsal həyatda iştirak etmək üçün məxfiliklərindən imtina etməyə məcbur edilməməlidirlər. Bizə nəzarətə əsaslanan biznes modelləri ilə mübarizə aparan, uşaqların məlumatlarını qoruyan və təhlükəsizliyi mənfəətdən üstün tutan güclü tənzimləmə lazımdır”, - Kerri Moskociuri bildirib Böyük Britaniyanın baş naziri Keir Starmer 15 iyun 2026-cı il tarixində 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial mediaya tam qadağa qoyulduğunu elan etdi. Qadağaya Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook və X kimi sosial platformalar daxildir. Qadağanın 2027-ci ildə qüvvəyə minməsi gözlənilir Amnesty International, defolt profilləşdirmə, hiper-fərdiləşdirilmiş tövsiyə sistemləri, avtomatik oynatma, sonsuz sürüşmə və digər manipulyasiya dizayn elementləri ilə bağlı məhdudiyyətlər, həmçinin uşaqların onlayn məxfiliyi və təhlükəsizliyi üçün daha güclü müdafiələr daxil olmaqla, güclü və tətbiq edilə bilən platforma tənzimlənməsinə çağırır Amnesty İnternational-ın araşdırması platformaların dizaynının uşaqları necə risk altına sala biləcəyini göstərir. Təşkilat, 2023-cü il üçün “Durn into Darkness” adlı hesabatında TikTok-un hiper fərdiləşdirilmiş “Sizin üçün” lentinin psixi sağlamlıq mövzularına hətta məhdud marağı olan gənc istifadəçiləri tez bir zamanda depressiv düşüncəni, özünə zərər verməyi və intiharı romantikləşdirən və ya həvəsləndirən məzmun da daxil olmaqla zərərli məzmunun “dovşan dəliklərinə” çəkə biləcəyini aşkar etdi