Akyikatçi Qırğızıstanda aliment yığımı ilə bağlı problemlərin olduğunu açıqlayıb

Akyikatçı Cəmilə Camanbayeva Qırğızıstanda alimentlərin yığılması ilə bağlı sistemli problemlərin olduğunu açıqlayıb və Nazirlər Kabinetinə uşaqların hüquqlarının müdafiəsi üçün kompleks tədbirlər görməyi təklif edib. Onun sözlərinə görə, mövcud mexanizm borclulara valideynlik məsuliyyətindən yayınmağa imkan verir 2024-cü ildə Akyikatçı İnstitutuna alimentin ödənilməsi ilə bağlı 30, 2025-ci ildə isə artıq 56 müraciət daxil olub. Ombudsmanın köməyi ilə dörd vətəndaşın xeyrinə 200 min somdan çox pul ödənilib, daha bir borclu valideynlik məsuliyyətindən yayındığına görə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib 2025-ci ildə institut alimentlərin tutulması ilə bağlı məhkəmə qərarlarının icrasına nəzarət edib. Tədqiqat zamanı Baş Prokurorluq yanında Məhkəmə İcraçıları Xidmətinin və Milli Statistika Komitəsinin məlumatlarından, habelə bu problemlə üzləşmiş hakimlərin, Daxili İşlər Nazirliyinin nümayəndələrinin, vəkillərin və qadınların müsahibə və sorğularından istifadə edilib Akyikatchy İnstitutunun sorğusuna qatılan hakimlər 2024-cü ildə baxdıqları məhkəmə işlərinin 70%-nin alimentin toplanması ilə bağlı olduğunu bildiriblər. Ombudsman Aparatı hesab edir ki, bu, valideyn öhdəliklərinin könüllü yerinə yetirilmə səviyyəsinin aşağı olmasından xəbər verir Əsas problem qərarların icrasıdır. Akiykatlığa müraciət edən bütün ərizəçilərin artıq məhkəmə qərarları olub, lakin şikayət edilənə qədər icra olunmayıb. Sorğuda iştirak edən 20-dən çox məhkəmə icraçısı etiraf edib ki, qərarların 60%-ə yaxını icra olunmur, yalnız 10%-ə yaxın halda faktiki ödənişlər həyata keçirilir İnstitutda akiykatçılar kolektorların qərarların icrasını illərlə gözlədiklərini, məhkəmə icraçıları isə borcluların əmlakını müəyyən edə bilmədiklərini bildirirlər. 2025-ci ildə 1543 iş uşağın 18 yaşına çatması ilə əlaqədar dayandırılıb Borclular nadir hallarda cinayət məsuliyyətinə cəlb olunurlar. 2025-ci ildə alimenti ödəməyən borclularla bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına 604 material göndərilib. 368 material üzrə cinayət işi başlanıb, daha 236 material üzrə isə rədd cavabı verilib Sorğuda iştirak edən hüquq-mühafizə orqanları borcluların tapılmasında əsas çətinliklər kimi xaricə səfərlər, onların yaşayış yerləri ilə bağlı aktual məlumatların olmaması, telefon nömrələrinin tez-tez dəyişdirilməsini göstəriblər. Hazırda aliment ödəməkdən yayındığına görə 1205 vətəndaş axtarışa verilib