Özel okul öğretmenlerinin “mevsimlik işçi” gerçeği: Yüzde 92’si süreli sözleşmeyle çalışıyor, her beş öğretmenden biri maaşını elden alıyor | T24

Türkiye’deki özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin yüzde 92,4’ü, bir yıllık veya 10 aylık süreli sözleşmelerle, her an işsiz kalma kaygısıyla çalıştırılıyor. Sektördeki her beş öğretmenden biri maaşının bir kısmını kayıt dışı olarak elden alırken; dört öğretmenden üçü etüt, veli toplantısı ve okul tanıtımı gibi zorunlu mesaileri için tek kuruş ek ücret alamıyor Öğretmenlerin çalışma koşullarını “mevsimlik işçi” benzetmesiyle özetlediği bu çarpıcı tablo, Yurttaşlık Derneği (hYd) ve Dissensus Araştırma’nın Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) desteğiyle yayımladığı "Özel Eğitim Sektöründe Adalet" raporuyla gün yüzüne çıktı. Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası’nının da katkı sunduğu rapor, “ticarethane” mantığıyla işletilen özel okullardaki ağır sömürü çarkını ve kurumsal mobbingi tüm boyutlarıyla belgeliyor Araştırma, özel okullardaki yüksek sirkülasyonun öğretmenlerin tercihi değil, sistemin üzerine kurulduğu bir “iş gücü rejimi” olduğunu gösteriyor Öğretmenlerin yüzde 92,4’ü yıllık veya dönemlik sözleşmelerle çalıştırılırken, süresiz iş sözleşmesine sahip olanların oranı sadece yüzde 1,3’te kalıyor Katılımcıların yarıdan fazlası (yüzde 55,1) gelecek yıl sözleşmelerinin yenilenmeyeceği korkusunu taşıyor İşverenlerin, kıdem tazminatı ödememek veya hak talep edenleri okuldan uzaklaştırmak için “sözleşme yenilememeyi” fiili bir işten çıkarma silahı olarak kullandığı ifade ediliyor. Bu durumu özetleyen bir öğretmen, “Gerçekten mevsimlik işçi gibi çalışıyoruz” diyerek sektördeki güvencesizliğe dikkat çekiyor 2014 yılında taban maaş uygulamasının kaldırılmasının ardından özel sektör ile kamu arasındaki ücret makasının hızla açıldığı görülüyor. Aylık ortalama net geliri 62 bin lira seviyesinde olan özel sektör öğretmenlerinin yüzde 73,2’si, aldıkları ücreti kamudaki meslektaşlarına göre oldukça düşük buluyor. Üstelik sektörde kayıt dışılık da kök salmış durumda: Öğretmenlerin yüzde 22,1’i maaşının bir bölümünü elden, yani kayıt dışı olarak alıyor Öğretmenlerin yüzde 27,5’inin SGK primleri aldıkları gerçek maaş üzerinden değil, asgari ücret veya asgari ücretle kendi maaşları arasındaki daha düşük bir rakam üzerinden yatırılıyor Rapora göre, veli ve öğrencinin “müşteri” olarak konumlandırılması, eğitimcilerin pedagojik bağımsızlığını da yok ediyor. Akademik başarının yüksek görünmesi için öğrencilerin notlarının şişirildiği hatta sanatsal gösterilerde eksiklikleri kapatmak için arka planda müzik öğretmenlerinin enstrüman çaldığı (playback yaptığı) veya resim öğretmenlerinin çocukların çizimlerini düzelttiği çarpıcı pratikler raporda yer alıyor Öğretmenlerin okul içindeki bu devasa emeği ise çoğunlukla karşılıksız bırakılıyor: Öğretmenlerin yüzde 76,8’i okul tanıtımı, etüt ve veli toplantısı gibi ders dışı angaryalar için hiçbir ek ücret alamıyor Yüzde 62’si resmî tatillerde bile çalışmaya çağrılırken, bu tatillerde çalışan öğretmenlerin büyük çoğunluğuna (yüzde 65,2) ek mesai ödenmiyor Sistematik hale gelen kurumsal baskı, toplumsal cinsiyet eşitsizlikleriyle birleşerek özellikle kadın öğretmenleri hedef alıyor Araştırmaya katılanların yüzde 67,9’u mesai saatleri dışında işle ilgili rahatsız edildiğini, yüzde 64,1’i iş yükünün yöneticilerce kasıtlı olarak artırıldığını belirtiyor İş dağılımında ise cinsiyetçi roller öne çıkıyor: Bekâr kadın öğretmenlere “evde sorumluluğu olmadığı”, evli olanlara ise “anaç” oldukları gerekçesiyle okul sonrası nöbet sınıfları gibi ek işler yükleniyor Hamilelik durumunda kadın öğretmenlerin “yasal hakları” işverenler tarafından maliyet olarak görüldüğü için işten çıkarılma risklerinin çok daha yüksek olduğu ifade ediliyor Rapora göre özel sektör öğretmenlerinin en acil çözülmesini istediği üç temel sorun var: Düşük maaşlar, taban maaş uygulamasının olmaması ve iş güvencesizliği Çözümün sendikal örgütlenmeden geçtiğine inanan eğitimciler, mevcut yasaların ellerini bağladığını vurguluyor. Milyonlarca çalışanın bulunduğu 10 No’lu “Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” isimli karma torba iş kolunda yer almanın toplu iş sözleşmesi yapmayı imkânsız kıldığını belirten öğretmenler, haklarını savunabilmek ve taban maaş güvencesini geri alabilmek için acilen “Eğitim, Kültür ve Bilim” adıyla bağımsız bir iş kolu oluşturulmasını talep ediyor Özel sektör öğretmenlerinden açlık grevi resti: Buradan meşru taleplerimizi almadan çıkmayacağız! Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz