Venezuela'nın acısı bize uzak değil | T24

Sadece 39 saniye arayla, 7,5 ve 7,2 büyüklüğünde iki yıkıcı deprem Venezuela'yı vurdu. Yaracuy eyaletinin Yumare ve San Felipe kentleri merkezli bu sarsıntılar, başkent Caracas'ta binaları yerle bir etti, ülkenin havalimanını kapattı, ülke genelinde olağanüstü hal ilan edildi. Yıkıntılar altında kalanları kurtarma çalışmaları hâlâ devam ediyor, ama bilinen bine yakın kişinin hayatını kaybettiği. Üç binden fazla kişi de yaralandı, yüzlerce kişi ise hâlâ kayıp. Enkazın önünde yakınlarını bekleyen aileler yardım çığlığı atarken, halk geceyi sokaklarda geçirdi. Bu görüntüler bize hiç yabancı değil Venezuela'daki fayların ve oluşan depremin Kuzey Anadolu Fayı'na benzerlik ve farklılıkları bizim beklenen depremlerimizle ilgili pek çok bilgi kazandıracaktır. Bu bilgiler, Türkiye için yalnızca jeolojik bir gözlem değil. Venezuela tecrübesi bize varoluşsal bir ayna tutacaktır. Bizim coğrafyamızda orman yangınları, seller, depremler gibi doğal afetler olağandışı bir istisna değil, toplumsal hayatın kaçınılmaz bir boyutudur da aynı zamanda. 2023'te Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremin ardından dünya yüreğini Türkiye'ye açtı ve önemli bir yardım akışı oluştu. Şimdi Venezuela da aynı türden bir dayanışmaya muhtaç. Bizde deprem sonrası oluşan dayanışmanın doğasına dair bildiklerimiz, Venezuela için de önemli bir birikim olabilir ve kıtalararası yardım elinin oralara nasıl ulaşabileceğini de aydınlatabilir Türkiye toplumu felaketler karşısında nasıl bir yardım ve dayanışma içine giriyor? Devlet kurumlarının yanı sıra sivil toplum kuruluşları ve sıradan vatandaşlar nasıl bir dayanışma sergiliyor? Bu dayanışmanın maddi boyutu nedir? Bu soruları yanıtlamak için değerli bir veri kaynağımız var. Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (TÜSEV) desteğiyle yürütülen araştırma sonuçları Türkiye’de Bireysel Bağışçılık ve Hayırseverlik 2024 raporunda bulunabilir. Türkiye'nin 50 ilinde 1.408 kişiyle gerçekleştirilen bu kapsamlı araştırma, Türkiye'nin hayırseverlik davranışını ve bu davranışın son 20 yıldaki gelişimini sistematik biçimde belgeliyor. Raporun afet bağışçılığı bulgularından çıkarılabilecek dersler, Venezuela haberleriyle yüzleşirken özellikle düşündürücü Kahramanmaraş depremleri sonrasında toplumun büyük bir dayanışma refleksi gösterdiği gözlemlendi. Araştırma verilerine göre vatandaşların yaklaşık üçte ikisi, bir biçimde afet yardım sürecine dahil oldu; bunların büyük çoğunluğu nakdi ya da ayni bağış yaptı. Dikkat çekici bir başka bulgu da afet kurumları seçiminde yaşanan dönüşüm: Kahramanmaraş depremi sonrasında bağışını sivil toplum kuruluşları üzerinden yapanların oranı hem kamu kurumlarına hem de doğrudan yardıma göre daha yüksek çıktı. Bu, daha önce Marmara Depremi'nde de gözlemlediğimiz türden bir kırılma noktasıdır. Sivil toplumun itibarının afetler sonrası yardımları yönlendirme sürecinde yükseldiğine işaret eder Ancak tablonun tam olarak okunabilmesi için daha az konuşulan bulguları da görmek gerekiyor. Kahramanmaraş'a bağışlarını deprem sonrası düzenli olarak sürdürenlerin oranı yalnızca %13. Yani seferberlik gerçek, ama kısa soluklu. Bağış yapmayanların yüzde altmış birinin öne sürdüğü gerekçe ise şaşırtıcı değil: bütçe yokluğu. Hiç kuşku yok ki bu oran Türkiye'de süregelen ekonomik zorlukların bir yansımasıdır Bir de yıllar içinde değişimini izleyebildiğimiz kritik bir algı eğilimi var. "Hangi din veya milliyetten olursa olsun, dünyanın herhangi bir yerindeki sıkıntı içindeki insanlara yardım etmeyi" hayırseverlik olarak görenlerin oranı da bulgular arasında yer alıyor. 2015 yılında bu görüşe katılanlar nüfusun yüzde seksen dördünü oluştururken, 2024'te bu oran yüzde elli dokuza gerilemiş. Bu eğilim, hayırseverlik anlayışının giderek "millileştiğini" düşündürüyor İşte Venezuela, tam bu eğilimle yüzleşmeye bizi davet ediyor. Hayırseverlik duygusu yakınımızdaki bir felaketle sınırlı kalırsa gerçek anlamını yitirir. Uzaktaki acıya duyarsız kalmak, aynı zamanda kendi olası acımıza karşı da duyarsızlaşmak demektir. Açıktır ki bir deprem siyasi sınırları, kültürel ve ideolojik çizgileri tanımaz. Venezuela her ne kadar bize kültürel olarak yabancı da olsa Caracas'ta enkazın altındaki ses, Kahramanmaraş'takiyle aynı dili konuşur Türkiye'nin bu yardım çağrısına kayıtsız kalmamak için yeterince nedeni var. Beklendiği gibi Kızılay yardım teklifini iletti; Cumhurbaşkanı da en üst düzeyden Türkiye’nin Venezuela’nın yanında olduğunu vurgulayan bir taziye mesajını paylaştı. Bu resmi dayanışma elbette anlamlıdır. Ancak Türkiye’nin duyarlılığının asıl ölçütü, bu dayanışmanın bireysel tercihe ve sivil toplum inisiyatifine dönüşüp dönüşmediğidir. Bu da bizi raporun en temel bulgusuna götürüyor: insanlar yardım etmek istiyor, yardım etme dürtüsü bağış yapmanın en güçlü motoru olmaya devam ediyor. Ama sivil toplum kurumlarına duyulan güvenin düşük kalması bu dürtünün önünde ciddi bir engel. Venezuela gibi uzak bir ülkeye yapılacak yardımda şeffaflık ve hesap verebilirlik kaygıları daha da artacaktır Sonuç olarak, doğal felaketleri yakından tanıyan vatandaşlar ve felaketler karşısında etkinliğini artırabilmiş Türkiye sivil toplumunun üzerine düşen görev en az iki yönlüdür. Hem bireyler olarak bağış kanallarını araştırmak hem de sivil toplum kuruluşları olarak bu kanalları görünür ve güvenilir kılmak gerekir. Türkiye'nin hayırseverlik kapasitesi, raporun gösterdiği gibi, GSYİH'nin yaklaşık yüzde birine karşılık gelen toplam yardım hacmiyle, gerçek ve sürdürülebilir bir potansiyel barındırıyor. Bu potansiyeli yerel sınırların içine hapsetmemek, küresel dayanışmanın aktif bir parçası olmak Türkiye sivil toplumu için zor bir sınav Venezuela'dan gelen görüntüler, enkaz önünde bekleyen anneleri, sokaklarda geceyi geçiren aileleri gösteriyor. Bu görüntüler Kahramanmaraş'tan, Düzce'den, Gölcük'ten bize tanıdık geliyor. Tanıdık gelen her şey bir de sorumluluk getirir. Yakından tanıdığımız bu acıya sırtımızı dönmemeliyiz. Sivil toplum kuruluşları da bu bağlamda kolaylaştırıcı bir kritik rol üstlenmeli ( ALINTI ) Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz