Altı yılda 6 milyar dolara kadar: Dünya Bankası Kazakistan planlarını açıkladı

Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Milli Ekonomi Bakanı Serik Zhumangarin, 2026-2031 için yeni Ülke Ortaklık Çerçevesini görüşmek üzere Dünya Bankası Grubu temsilcileriyle bir araya geldi. Ayrıca Dünya Bankası'nın Kazakistan'a altı yıl boyunca yıllık 1 milyar dolara kadar yardım sağlamaya hazır olduğu da bildirildi. Bu destek hangi biçimde sağlanacaktır: imtiyazlı krediler, hibeler veya karma finansman? Öncelikle, 2026-2031 Ülke Ortaklığı Çerçevesinin sabit bir mali taahhütten ziyade işbirliği alanlarını tanımlayan bir stratejik planlama belgesi olduğunu ve şu anda Kazakistan'daki çeşitli paydaşlar ve uluslararası ortaklarla yoğun istişarelerde bulunduğunu vurgulamak önemlidir. Gösterge rakamı, Kazakistan Hükümeti'nin talebine ve belirli projelerin hazır olup olmadığına bağlı olarak potansiyel destek seviyesini yansıtmaktadır Hükümetin ana finansman aracı, Dünya Bankası Grubu'nun bir parçası olan Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası'ndan alınan devlet kredileri olmaya devam ediyor. Bu finansman uygun koşullarla, uzun vadelerle ve esnek finansal koşullarla sağlanmaktadır. Destek, yatırım projeleri, sonuçlara dayalı program finansmanı, kalkınma politikası operasyonları ve garanti araçları dahil olmak üzere çeşitli şekillerde olabilir Kazakistan'ın üst-orta gelir statüsü göz önüne alındığında, yeni çerçeve aynı zamanda Uluslararası Finans Kurumu'nun özel sektör yatırımları için artan bir rol ve Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı'nın garantilerini de öngörüyor. Bu araçlar, doğrudan yatırımlar, risk hafifletme, politik risk sigortası ve kredi artırma mekanizmaları yoluyla özel sermayenin harekete geçirilmesine yardımcı olur Hibe finansmanı da mevcut olabilir, ancak sınırlı ölçekte. Genel olarak, yeni strateji yalnızca bir finansman programı değil, aynı zamanda Kazakistan'ın iddialı reform gündemini ve uzun vadeli ekonomik dayanıklılığını destekleyecek kapsamlı bir platformdur Kazakistan ile 2026-2031 için yeni Ülke Ortaklığı Çerçevesi kapsamındaki temel öncelikler neler olacak? Finansmandan asıl payı hangi sektörlerin alması bekleniyor? Yeni ortaklık stratejisi, Kazakistan'ın daha çeşitli, sürdürülebilir ve rekabetçi bir büyüme modeline geçişini desteklemek üzere tasarlandı Temel öncelikler arasında özellikle ulaştırma ve lojistik alanlarında altyapının modernizasyonu, enerji sektörünün geliştirilmesi ve belediye ve su altyapısının iyileştirilmesi yer alıyor. Doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimine de büyük önem verilecek Maliye politikasındaki iyileştirmeler, kamu harcamalarının daha verimli hale getirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi, finansmana erişimin genişletilmesi ve özel sektörün gelişiminin desteklenmesi de dahil olmak üzere kamu kurumlarının güçlendirilmesi bir diğer önemli ayak olmaya devam ediyor. Strateji aynı zamanda Kazakistan'ın Orta Asya'daki önemli bölgesel rolünü de yansıtıyor. Pek çok operasyonun hem ulusal kalkınma hedeflerine hem de yenilenebilir enerji ve enerji piyasasının geliştirilmesi, su kaynakları yönetimi, bölgesel bağlantı ve ilgili sektörler dahil olmak üzere bölgesel ve küresel kamu mallarının sağlanmasına katkıda bulunması bekleniyor Yüksek yatırım ihtiyaçları ve ekonomi üzerindeki güçlü çarpan etkileri göz önüne alındığında, finansmanın en büyük payı geleneksel olarak karayolları, demiryolları, belediye hizmetleri ve sulama sistemleri gibi büyük ölçekli altyapı projelerine gidecek. Aynı zamanda Dünya Bankası Grubu, kurumsal reformlar ve insan sermayesinin geliştirilmesi için analitik ve tavsiye niteliğinde destek sağlamaya devam edecektir Genel olarak yeni strateji, Kazakistan'ın iddialı reform gündemini desteklemeyi ve uzun vadeli ekonomik sürdürülebilirliği güçlendirmeyi amaçlayan stratejik bir ortaklık platformudur Dünya Bankası yakın zamanda 2026 Küresel Ekonomik Beklentiler raporunu yayınladı. Raporda Avrupa ve Orta Asya bölgesindeki büyümenin yavaşlaması veya genel olarak değişmeden kalmasının beklendiği belirtiliyor. Bu tahminin altında yatan temel faktörler nelerdir? Gerçekten de, Avrupa ve Orta Asya'daki büyümenin 2026'da %2,4 civarında genel olarak değişmeden kalması ve 2027'de hafif bir artış göstermesi öngörülüyor. Göreceli olarak zayıf görünüm, bölge çapında ihracat ve özel yatırım üzerinde baskı yaratmaya devam eden zayıf dış talebin, kalıcı jeopolitik gerilimlerin ve artan ticaret politikası belirsizliğinin birleşimini yansıtıyor Tahmini destekleyen temel faktörlerden biri, başta euro bölgesi olmak üzere büyük ticaret ortaklarındaki yavaş büyümedir. Bu, özellikle Orta Avrupa ve Batı Balkanlar'da, ECA ihracatını etkileyen en büyük dış engeldir Aynı zamanda, 2025'ten bu yana artan ticari sürtüşmeler ve politika belirsizliği, bölge genelinde ticaret akışlarını aksattı ve ticari güveni zayıflattı. Devam eden jeopolitik gerilimler sınır ötesi yatırımları daha da kısıtladı ve ECA ülkelerinde risk primlerinin yüksek kalmasını sağladı Öte yandan enflasyondaki düşüş, özel tüketimin artması, AB fonlarından yararlanmanın artması, savunma harcamalarındaki artış ve başta Türkiye olmak üzere bazı ülkelerde beklenen toparlanmanın yol açtığı güçlü iç talep bölgeyi destekliyor ve öngörünün keskin bir yavaşlamaya işaret etmek yerine neden istikrarlı olduğunu açıklıyor Bu eğilim Kazakistan dahil Orta Asya ülkeleri için ne ölçüde geçerli? Bölgede dış riskleri dengeleyebilecek iç büyüme etkenleri var mı? Orta Asya'da büyümenin ılımlı olması ancak nispeten dirençli kalması bekleniyor. Alt bölge son yıllarda güçlü kamu harcamalarından, güçlü işçi dövizi girişlerinden ve yüksek emtia üretiminden yararlandı Ancak 2026 yılında Orta Asya ekonomilerindeki büyümenin, zayıflayan dış talep, bazı ülkelerdeki sıkı mali koşullar ve emtia ihracatındaki yavaşlayan ivmenin etkisiyle ortalama %4,5-5 civarına gerilemesi bekleniyor. Kırgız Cumhuriyeti ve Tacikistan da dahil olmak üzere göçmen dövizine bağımlı ekonomiler, başta Rusya olmak üzere kilit ortak ülkelerdeki yavaş büyüme ve döviz kuru baskılarından kaynaklanan risklerle karşı karşıyadır. Aynı zamanda, yüksek altın fiyatları Özbekistan'daki faaliyetlerin desteklenmesine yardımcı olacaktır Kazakistan'da, petrol üretimi istikrar kazandıkça büyümenin 2026'da %4,5'e yavaşlamasını ve ardından ekonominin uzun vadeli büyüme potansiyeline uygun olarak daha ılımlı olmasını bekliyoruz. Reel ücretlerdeki istikrarlı artışlar, tüketici kredilerindeki devam eden genişleme ve kamu iktisadi teşebbüslerinin yatırım faaliyetleriyle desteklenen yurt içi talebin dirençli kalacağı öngörülüyor. İyi yönde ise hükümet, Ulusal Altyapı Planı doğrultusunda yeni doğrudan yabancı yatırımları çekmeye yönelik önemli çabaların ardından enerji, üretim, dijital altyapı ve kritik madenlerin geliştirilmesine yönelik yeni projeler duyurdu. Orta vadede, zamanında ve etkili bir şekilde uygulandığı takdirde bu çabalar verimliliğin artırılmasına ve ekonominin uzun vadeli büyüme potansiyelinin güçlendirilmesine yardımcı olabilir Daha önce Qazinform Haber Ajansı, Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Milli Ekonomi Bakanı Serik Zhumangarin ile Dünya Bankası Grubu temsilcilerinin 2026-2031 yılları için yeni bir Ülke Ortaklık Çerçevesinin geliştirilmesi konusunda görüşmelerde bulunduğunu bildirmişti