Yapay zekanın doğru kullanımı gelişimi destekleyen güçlü bir araç haline gelebilir - psikolog

Dijital çağda büyüyen çocuklar için akıllı telefonlar hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmiş olsa da bu teknolojilerin psikolojik etkileri halen tartışma konusudur AZERTAC muhabiri, klinik psikolog İlkin Kazımlı ile yaptığı söyleşide, teknolojik bağımlılıktan korunma yollarına ve yapay zekanın çocukların gelecekteki gelişimindeki rolüne değindi Ona göre gözlem sırasında çocukların psikolojik gelişim ortamının hızla dijitalleştiği belirlendi. Cihazlar ve özellikle yapay zeka sistemleri çocuğun bilişsel, duygusal ve davranışsal mekanizmalarına doğrudan etki ediyor. Bu etki ne olumsuz ne de tamamen olumludur - burada asıl faktör kullanım şekli ve süresidir Psikolog, "Psikolojik gelişim açısından yapay zekanın olumlu yönlerine bakıldığında ilk göze çarpan kişiselleştirilmiş öğrenme oluyor. Bu sistemler çocuğun bilişsel düzeyine uyum sağlayarak bilgiyi kademeli olarak sunuyor. Bu da öğrenme motivasyonunu artırıyor ve yapamayacağım inancını zayıflatabiliyor. Aynı zamanda ilgi temelli öğrenme güçleniyor, bu da çocuğun içsel motivasyonunu harekete geçiriyor. Bazı durumlarda yapay zeka, sosyal zorluk yaşayan veya kendini ifade etmekte zorlanan çocuklar için güvenli bir iletişim ortamı yaratabiliyor." İ.Kazımlı'ya göre risk faktörleri daha çok kontrolsüz ve yoğun kullanım sırasında ortaya çıkıyor. Klinik gözlemler, uzun süreli ve dengesiz ekran kullanımının dikkat düzenleme sorunlarını artırdığını, dürtüselliği artırdığını ve gecikmiş tatmine yönelik toleransı azalttığını göstermektedir. Bu durum çocuğun hem akademik hem de sosyal olarak uyum sağlamasını zorlaştırabilir "Diğer önemli bir konu da duygusal gelişimle ilgilidir. Gerçek ilişkilerde çocuk, empati, bekleme, karşı tarafı anlama gibi becerileri deneyim yoluyla öğrenir. Yapay zeka çoğu zaman çocuğa hızlı, çatışmasız ve uyumlu tepkiler sağlar. Bu kısa vadede rahatlık yaratsa da çocuğun hayal kırıklığı toleransını zayıflatabilir ve uzun vadede gerçek ilişkilerde zorluklara neden olabilir Ayrıca hazır cevapların varlığı pasif eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini riske atmaktadır. Çocuk "bulmak" yerine "almak" modeline alışır. Uzman, bu durumun yönetici işlevlerin (planlama, analiz, karar verme gibi beceriler) gelişimini etkileyebileceğini söyledi Psikolog, buradaki bir diğer hassas noktanın ise bilgi güvenliği ve gerçeklik algısı olduğunu kaydetti. Çocuklar genellikle yapay zekanın sunduğu bilgileri filtresiz alırlar ve bunun doğruluğunu sorgulama yeteneği yeterince oluşmadığı için yanlış bilgilere karşı daha duyarlı olurlar. Profesyonel yaklaşım açısından asıl öneri “yasaklama” değil, “düzenleme ve refakat” modelidir. Çocuğun teknolojiyle ilişkisinde ebeveynler aktif rol almalıdır; hem bir zaman dilimi belirlemek hem de içeriği birlikte değerlendirmek önemlidir. Birlikte kullanım ve tartışma çocuğun hem eleştirel düşünmesini hem de duygusal işleyişini güçlendirir "Aynı zamanda çocuğun günlük yaşamında da denge ilkesi korunmalıdır: Fiziksel aktivite, canlı sosyal iletişim, serbest oyun ve yaratıcı aktiviteler teknolojiye paralel olarak gerçekleşmelidir. Çünkü sağlıklı psikolojik gelişim sadece dijital uyarımla değil, çok yönlü deneyimle oluşur Sonuç olarak yapay zekanın çocuklar için ne bir tehdit, ne de bir kurtarıcı olduğunu söyleyebilirim. Doğru kullanıldığında gelişimi destekleyen güçlü bir araç haline gelebilir. Ancak kontrolsüz ve dengesiz kullanıldığında psikolojik gelişim sürecinde bazı riskler yaratabilmektedir. Burada asıl sorumluluk teknolojinin kendisi değil, onu çocuğun hayatına nasıl entegre ettiğimizdir." diye konuştu 2026 © AZERTAC. Telif hakkı saklıdır. Bilgilerin kullanımına hiper bağlantıyla atıfta bulunulmalıdır