Pikir. Bugin - Kazakistan Zhane Alemde

Экономикалық өсім қарқыны жоғары болғанымен, оның нақты салмағы мен құрылымы әр елде әртүрлі нәтиже береді. Экономист Айбар Олжаевтың айтуынша, Өзбекстан мен Қазақстан арасындағы басты айырмашылық – пайыздық өсімде емес, ішкі жалпы өнімнің нақты көлемі мен сапасында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдерге арналған БҰҰ-ның үшінші конференциясына қатысу шеңберінде көлік-транзит саласындағы ынтымақтастықты нығайту мәселесіне баса назар аударуы мүмкін АҚШ президенті Дональд Трамп Қазақстаннан келетін тауарларға 25% көлемінде импорттық баж салығын енгізді. Бұл туралы ол Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа арнайы хат жолдады. Жаңа тариф 1 тамыздан бастап күшіне енуі мүмкін. Бұл өзгерістің ел экономикасына қандай әсер тигізеді? Өзбекстан, Қырғызстан мен Тәжікстанның негізгі табыс көзі — Ресейдегі еңбек мигранттарының аударымдары. Бұл елдерде жұмыссыздық деңгейі жоғары, ал рубльмен келетін кез келген табыс ел экономикасы үшін маңызды ресурс.Қазақстан мен Түркіменстанға келетін ақша көлемі салыстырмалы түрде аз. Қазақс Францияның Бесінші Республикасы – 1958 жылы генерал Шарль де Голльдің бастамасымен қабылданған жаңа конституциялық жүйе. Бұған дейінгі Төртінші Республиканың әлсіздігі – тұрақсыз үкіметтер мен парламенттік фрагментация – саяси дағдарысқа әкелген. Ал Бесінші Республикада:Президенттің өкілеттігі күшей Қосылған құн салығы жылдың басынан бері талқыланып келе жатқан негізгі тақырыптардың біріне айналды. Сарапшылар да, халық та, кәсіпкерлер де оған қатысты үн қатып, пікірлерін айтып жатыр.Қосылған құн салығы – бұл тікелей салық емес. Салықтың өзі тікелей және жанама салық деп бөлінеді. Тікелей салық Наурыз айында Қазақстандағы инфляция деңгейі 10%-ға жетіп, баға өсімінің қарқыны үдей түсті. Бұл көрсеткіш өткен айлармен салыстырғанда өсіп отыр. Қазіргі инфляциялық қысым экономикаға елеулі әсерін тигізуде және халықтың сатып алу қабілетіне ықпал етеді.Азық-түлікке қарағанда қызметтер мен тұрмысты Трамптың тариф саясаты ешкімге оңайға соқпай тұр. Сауда соғысының салқынын бүкіл әлем сезінеді. АҚШ-тың тариф саясаты тікелей қатысты болса да, болмаса да, жаһандық азық-түлік жеткізу тізбегі, экономикалық ахуал күрделене бастады. Мұнайдың, шикізаттың әлемдік нарықтағы бағасы құбылмалы болып тұр. Мұ Елімізде бүгінде 100-ден астам этнос өкілдері бейбіт өмір сүруде, алайда демографиялық және геосаяси өзгерістерге байланысты этносаралық қатынастарда жаңа үрдістер байқалуда. Қазақ ұлтының үлесі 70%-дан асты, қазақ тілінің қолдану аясы кеңеюде – бұл табиғи әрі жағымды құбылыс болғанымен, кейбір этно Президент ғылым күні қарсаңында еліміздің ғалымдарымен кездесіп, кәсіби мерекесімен құттықтады. Осы жиында Мемлекет басшысы қазіргі жаһандық ахуалға, соның ішінде «сауда соғысына» тоқталды.Өздеріңіз білесіздер, АҚШ президенті бірталай мемлекеттен келетін тауарларға салынатын тарифтің көлемін арттырғ Елімізде қосымша құн салығының мөлшері 16% болады, ал ҚҚС шегі 40 миллион теңге деп белгіленеді.Үкімет тарапынан Парламентке келген Салық кодексінің жобасы белгілі бір компромистік шешімдерге негізделгені байқалады.Бұл енді реформа емес, бұл коррекция. Салық реформасы дегенде белгілі бір жүйені түбе Азаматтық қоғам мемлекеттің серіктесі ретінде қарастырыла бастағанына біраз болды, бірақ шынайы әріптестік деңгейі әлі толыққанды емес. Қазақстанда 22 мыңнан астам үкіметтік емес ұйым (ҮЕҰ) тіркелген, соның ішінде көп болса 10 пайызы ғана тұрақты белсенді жұмыс істейді. Көптеген ҮЕҰ-дар әлеумет Кеше екі айдың есебі шықты. Орталық бюджеттің кірісі 83,7 пайызға орындалған (100% болуы тиіс). Минус -16,3%. Теңгемен есептесек, қазынаға екі айда 4,3 трлн теңгенің орынына 3,6 трлн теңге түскен.Бюджет кірісі екі негізгі арнадан толығады: салықтық және салықтық емес түсімдер.Салықтың түр-түрі бар Бюджеттік кризис алдында тұрған, әр тиынды санап, кәсіпкерлердің басым бөлігін қосымша құн салығын төлеуге міндеттеуге дейін барып отырған елімізді ірі олигархтар қалай алдайды?Әңгіме ERG туралы. Және оның Telf AG құпия трейдері арқылы халыққа тиесілі ақшаны оңай сыртқа шығарып жатқаны туралы. Бұл п Тоқаевтың алты жылы. Экономикалық картина қалай өзгерді?Қазақстанның Премьер-министрі Олжас Бектенов өз мақаласында соңғы алты жылда атқарылған жұмыстарды ауқымды түрде шолып өткен екен. Осы наурызда Қасым-Жомарт Тоқаевтың ел басқаруға келгеніне тура алты жыл толады. Оның президенттігі 10 жыл болады ЭкономикаCovid-19 пандемиясы кезінде ел экономикасы ауыр дағдарысты бастан өткеріп, теріс көрсеткіштерге тап болды. 2021 жылы экономика пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралып, оң динамикаға шықты. Алайда, 2022 жылдың қаңтарында болған бүліктер ел экономикасына 3 млрд долларға жуық шығын әкелді. Бұ