“Su sıkıntısıyla ilk karşılaşacak olan Talas, ardından Batken olacak.” Buzulbilimci - Kırgızistan'ın buzulları hakkında

Kırgızstan'da, dağlar tarafından işgal edilen bölgenin yüzde 90'ından fazlası, yaklaşık 10 bin glaci vardır. Küçük bir bilim insanı tarafından inceleniyorlar – sadece sekiz kişi. Bu grupta tek kadın Gulbara Omorova. Azattyk Asia, glaciers'i yok etmeye çalışan bir araştırmacıyla konuştu Gulbara Omorova için yaz yoğun bir zaman. Yoğun araştırma için zaman. Sezon boyunca, 37 yaşındaki araştırmacı 10 glaciers ve birkaç düzine atılım gölü atlamak zorunda kalacak “Glaciers’i izliyoruz, doğal afetleri izliyoruz, verileri toplamak için geziler yapıyoruz,” diyor Gulbara Gulbara uzmanlık alanında lisansüstü çalışmalar yürütüyor “hidroloji, su kaynakları, hidroelektrik”. Alexander von Humboldt'ın Almanya'daki uluslararası iklim koruma programını tamamladı. Şimdi Kırgızstan Bilimler Akademisi'nin Su Sorunları ve Hidro Gücü'nde çalışıyor. Bilim adamları küresel iklim değişikliğinin glaciers nasıl etkilendiğini araştırıyor “Birkaç yıl boyunca, burada keşfettiğimiz buzlular kar yağdırmıyor” dedi. Bazı alanlarda, glaciers yüzde 30 oranında küçülüyor. Talas'ta ya da Talas Range'de yüzde 40 oranında azaltıldı. Kırgızstan'da, glaciers'i kaybetmekten dolayı ilk bölge Talas olacak, sonra Batken Bir süre için, glaciolog sadece seferlere devam etti. Riskli olduğunu fark et, Gulbara bir takım öğrenci topladı - aynı zirve sevgilileri kendisi olarak Seferler 3700 metrenin üzerinde bir yükseklikte yapılır. Temel gerekliliklere ek olarak, araştırmacı sırt çantalarında 10 kilometrelik bir buz kırıcı ve diğer cihazlar taşır.hill gitmek kolay değil, ama bilim büyüleyici. “Glaciers’de kar kapağını, su tedarikinin bizi ilkbaharda beklediğini anlamak için çalışıyoruz,” diyor Gulbara Omorova. Sürekli Adygene glacier'ı takip ediyoruz. İlk gözlemler 1964'te başladı. Glacier'in " dilinde" etiketleri vardı (glacier'ın kenarı). - Red. Şimdi bunu 2024 ile hesaplayabiliriz, bu glacier neredeyse bir kilometre tarafından geri çekildi. Bu çok şey: Her yıl 15-16 metreye kadar geri çekildi Glaciers eyaleti düşük ülkedeki low seviyesini etkiler, bilim insanı açıklıyor. Son yıllarda, araştırmacılar bu seviyede bir düşüş kaydettiler. Ve bu endişe verici bir işaret “Gelecek, içme suyu sıkıntısıyla karşı karşıya kalabiliriz, çünkü şehir [Bishkek] büyüyor, altyapı zayıf ve iklim değişiyor.” Omorova'ya göre, Adygene istasyonu, araştırma tesislerinin hala mevcut olduğu Kırgızstan'daki sadece iki yerden biridir. Birkaç yıl önce Çek uzmanları tarafından yardımcı oldu. Şimdi Kırgız bilim adamları istasyonu koruyor Glaciers'e ek olarak, bilim adamları dağ göllerini gözlemler, bu da atılımı tehlikeli olarak kabul edilir. Bir felaket durumunda, en kötü durumdaki su, Bishkek veya su yerleşimlerinin tepesine doğru uzanabilir, bilim adamı notlar “Aksai ve Ala-Arche birçok dağ gölüne sahiptir. Geliştirmelerini izliyoruz: Göl dolduğunda, onun atılımı felaket sonuçlara yol açabilir. Bishkek yakınlarında bulunan köyler ulaşabilir. Bu, atılımın hacmine ve derecesine bağlıdır. Tam veya kısmi bir atılım meydana gelebilir. Bu nedenle, izlemeniz gerekiyor, gözlemlerin amacını açıklıyor Uzun zamandır, Gulbara Omorova'nın çalışması halka görünmez kaldı. Bilim adamı mesleğinde karşılaştığı zorlukları söylemedi ve ne seviyede çalışması devlet tarafından destekleniyor. Her şey, vandals Adygenegene bilimsel istasyona nüfuz ettiğinde değişti, bu seviyeden sadece biri Geçen yıl, Nisan ayında, istasyonumuzun yok olduğunu söyleyen bir çağrı aldık. Ne zaman kalktık, her şey kötü bir durumdaydı. Bunu kelimelerde bile tarif edemiyorum. Bekledik: Bize kim yardımcı olacak? Bunu nasıl yeniden inşa edeceğiz? Yazmaya başladım, alarmı seslendirmeye, her bir keşiften fotoğraf yayınlamaya ve yayınlamaya başladım, zorluklardan bahsetmeye başladılar, bize yardım etmeye başladılar: istasyonun restorasyonu için 200.000 dolar ayırdılar. maaş alıyoruz, ancak ekipman ve keşifler için destekimiz yok Bishkek'teki bir bilim adamının görevi mütevazı bir şekilde döşenmiştir. Laboratuvar, notları, değil. Ülkedeki bilim finansmanı azdır. Ledobur, araştırma için araç, glaciologists sponsorlar sayesinde elde etmeyi başardı “Tek enstrümanımız bir buz-burden. Ayil Bank sponsor oldu ve bunu glaciers izlemek için aldık. Bunu dikkatimizi getirdiğimizi ve yarattığımızı görmek istiyoruz Çünkü Adıge'de patlama tehlikesi olan göller üzerinde çalışıyoruz" Bilim adamına göre hükümetin tüm organları soruna dikkat etmeli: yasa koyucular ekosistemi korumak için yasalar çıkarmalı, hükümet personel ve finansman eksikliği üzerinde çalışmalı. “Buzulları koruyamayız; bu doğal bir olgudur. Ancak erime hızlarını yavaşlatabiliriz. Yasama düzeyinde buzullarla ilgili bir yasa çıkarabilir, ormanları kesmeyebilir, dağlara ve buzul yakınlarına teleferik yapmayabilir, doğa rezervlerini ve doğal alanları koruyabiliriz. Personel sıkıntısıyla karşı karşıya olduğumuz için uzman yetiştirmemiz ve bilimsel izlemeyi geliştirmemiz gerekiyor. Bu alanda uzman bulmak çok zor" Gülbara, yurtdışında çalışmak üzere birçok kez davet edildiğini ancak ayrılmak için acelesi olmadığını söylüyor. Şimdi Kırgızistan'ın buzulları ve gölleri üzerine bilimsel bir tez yazmak istiyor. Ona göre bilim adamları ve yetkililer hâlâ geçen yüzyılın 70'li yıllarına ait verileri kullanıyor “70'li yıllarda Sovyetler Birliği döneminde bir sefer yapıldı. Daha sonra buzulbilimciler 8164 buzul saydı. Ancak metodoloji hatalıydı; o yıllarda envanter yapmak zordu. Bugün hala bu verileri kullanıyoruz." Gülbara, 10 yıl önce bilim adamlarından oluşan bir ekibin peyzaj araştırmaları yaptığını ekliyor. Daha sonra birçok buzulun parçalandığı ortaya çıktı. Şimdi yaklaşık 10 bin tane var ve hacimleri büyük ölçüde azaldı Azattyk Asia'nın bu yıl buzulların korunmasına yönelik ne tür çalışmalar yürütüldüğü sorusuyla ilgili iletişime geçtiği Kırgızistan Bilimler Akademisi, şu anda yorum yapmadıklarını yanıtladı. "Buzulların erimesi küresel bir trend. Ancak bizde bu süreç daha hızlı gerçekleşir. Özbekistan ve Tacikistan'da seferlere katıldım. Komşularımıza su sağlıyoruz, suyu paylaşıyoruz ama bizim de buna ihtiyacımız var - zaten bir kıtlık hissediyoruz. Bu konuları tekrar gözden geçirmeliyiz. Kayıpların boyutu çok büyük. Alarmı çalmamız ve hemen başlamamız gerekiyor; izleme ve araştırmayı geliştirmeliyiz” diye ikna oldu buzulbilimci Azattyq Asia – Radio Free Europe/Radio Liberty'nin Orta Asya'ya yönelik Rusça bölümü, RFE/RL Azattyk Asya © 2026 RFE/RL, Inc. | Tüm hakları saklıdır