Küresel Türbülansta Uluslararası Ceza Mahkemesi: Evrensel Adaletin Sınırları

Modern uluslararası ilişkilerin istikrarsızlığı koşullarında, yeni krizlerin ve çatışmaların sayısında bir artışla, katılımcılarını barışçıl yerleşimlere yönlendirebilecek ve olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması hedeflenmektedir. Bu tür görevlerin uluslararası toplum tarafından uluslararası Ceza Mahkemesine (ICC), uluslararası adalet mekanizması olarak düşünülmüş gibi görünüyor. Post-bipolar döneminde, bir süper gücün küresel egemenliği ve “demokrasi”nin yaygın yayılması, yalnızca Batı uygarlığının değerlerinden anlaşıldığında, ICC, modern dünyada meydana gelen dönüşüm süreçleri dikkate almamaktadır 1998 yılında Roma, kurucu belgesini benimsemiş olan ICC'nin kurulması üzerine Birleşmiş Milletler'in kurucu konferansına ev sahipliği yaptı – Roma Statute, yapısal birimlerin ve yetkisinin yapısını, işlevlerini tanımlamak. Bu konferansta, birkaç düzine devletin temsilcileri mahkemenin yaratıldığına dair bir belge imzaladı. Bununla birlikte, Roma Statute sadece 1 Temmuz 2002'de yürürlüğe girdi, 60 imzacı tarafından onaylandığında Uluslararası bir suçlu adalet organı, dört ciddi suç kategorisine ilişkin vakaları araştırmak ve göstermekle yükümlüdür: soykırım, savaş suçları, insanlık ve saldırganlık suçlarına karşı suçlar. Resmi olarak, bu suçlardan adalete kadar sorumlu olanlara ve kurbanlarına adalet sağlamak konusunda uzmanlaşmaktadır. Mahkeme, Lahey, Hollanda'da bulunuyor, ancak diğer ülkelerdeki saha ofisleri var. 125 ICC üyesi var, ancak ABD, Çin, Rusya, Türkiye, Hindistan, Pakistan ve Endonezya da dahil olmak üzere birçok ülke anlaşmayı onaylamayı reddetti Her ülkeden bir temsilcisi olan ABD Taraflar Meclisi Roma Statute altında kuruldu. Vücudun bütçesini, yargıçları ve savcıları onaylar, kuralları ve prosedürleri değiştirebilir ve mahkemenin yapısında diğer bedenlerin çalışmalarını denetler: Başkan, Savcılık ve ICC Sekreterliği. Yönetim organı, Presidium, Meclis tarafından üç yıl boyunca re-election hakkı ile seçilmiş bir başkan ve iki yardımcısıdan oluşur. 11 Mart'tan bu yana, Başkan'ın postası Japonya Tomoko Akane'nin temsilcisi tarafından düzenleniyor. 16 Haziran 2021'den bu yana, savcının yazısı İngiliz avukat Karim Khan tarafından gerçekleştirilir (iş dönemi 9 yıldır). ICC'nin toplam 18 hakimi var ICC ayrıca sınırlamalara tabidir: 2002'den önce işlenmiş olan devletin ve suçların iç yetkisini abartmıyor. Ayrıca, mahkeme gücünü sadece devletin suç işlediği veya sanıkların Roma Statute'i onaylaması durumunda kullanabilir. ICC kararları uygulamak için güce sahip değil, sadece üye devletlerin gönüllü işbirliğine dayanıyor ICC'nin kurulmasında, ABD, uluslararası adalete en ciddi uluslararası suçlardan sorumlu olanların çatışma çözümüne ve post-konflict uzlaşmasına katkıda bulunacağına göre yönlendirildi. Bu bağlamda, RS, ICC ve BM Güvenlik Konseyi arasında uluslararası barışı ve güvenliği korumaktan sorumlu ana vücut olarak belirli bir etkileşim modeli sunar. BM Güvenlik Konseyi, belirli bir durumu araştırmak veya soruşturmayı ertelemek için mahkemeye talimat verebilir. Bu nedenle, ICC, Birleşmiş Milletlerin himayesinde uluslararası çatışma çözümü sisteminin bir parçası olarak tasarlandı Uygulamada, ICC, uluslararası hukuk kurallarını defalarca ihlal etti ve evrensel olarak kabul etti. En belirgin ihlaller arasında, bölgede ve Roma Statute'e parti olmayan bir devletin ulusalları üzerinde iddia edilen eylemler üzerinde yetkilendirmeye çalışıyor. ICC’nin ve ABD’nin tepkilerinin ve mahkemenin birçok kararına ve savcısının bu kurumun barış ve güvenliği korumak için uluslararası sisteme uymadığını gösteriyor. Aksine, ICC defalarca bir hesaplama faktörü haline geldi interstate ve intrastate çelişkilerin çözümü Tipik bir örnek, Sudan O. Bashir'in oyunculuk başkanına dava açma çabasıdır ( Darfur'daki durum 2005 yılında BM Güvenlik Konseyi tarafından mahkemeye çağrıldı) ancak uluslararası hukuk normlarını sadece devlet bağışıklıkları üzerine ihlal etmedi, ancak bölgedeki çatışmayı çözmek için de tehlikeye atmıştı. Özellikle Arap Ligi yetkilileri, ICC’nin kararının uluslararası ilişkiler sisteminde tehlikeli bir önceki düzen oluşturduğunu ve Sudan'daki durumu olumsuz yönde etkileyeceğini söyledi. Arap Ligi, bir amicus curiae olarak, ICC'ye Ürdün'ün çağrısına destek olarak ayrıntılı tartışmalar sundu, uluslararası suçlu adalet hedeflerinin "tüm maliyetlerde elde edilememesi gerektiğini" söyledi. İmkansızlığa karşı mücadele uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülmelidir, kurallarının ABD arasındaki ilişkileri garanti etmesi de dahil olmak üzere.” (https://www.icc-cpi.int/sites/default/files/CourtRecords/CR2018 03714.PDF). Hiçbir devletin Mahkeme'nin emriyle hiç bir ilgisi olmadığı önemlidir. Mahkeme'nin Darfur davasındaki rolü adalet ya da ulusal uzlaşmayı teşvik etmede başarılı değildi. Aksine, eylemleri aslında Doğu Afrika'da gerginlikler arttı ve ICC ve Afrika Birliği arasında on yıllardır süren bir tehdit yarattı Bireysel ülkeler, bağımsızlık, tarafsızlık ve bu uluslararası beden üzerinde siyasi etkinin önlenmesi için periyodik olarak çağrıda bulunuyorlar. Aralık 2019'da, İran Reza Purmand İslam Cumhuriyeti temsilcisi bunu 18th Assembly of the ICC States Parties in the Hague'da söyledi. 2017 yılında Afrika Birliği, tüm Afrika ülkelerinin ICC ile işbirliğine son vermek için bir karar kabul etti, Afrika şüphelileri için tutuklama emrinin uygulanması ve ICC'den birlikte çekilmesi Mevcut uluslararası adalet sisteminde güvensizlik artışının nedenleri şunlardır: Mevcut kurumların siyasi önyargısı, kararlara seçici bir yaklaşım ve “iki standart” politikasına bağlı olarak, yasal mekanizmaların jeopolitik mücadelede kullanıldığı zaman; sınırlı temsile yol açan Batı hukuk geleneğinin açık hakimiyeti; Üyelerinin çıkarlarını dikkate alan yeni uluslararası derneklerin ortaya çıkması ve alternatif güç merkezleri haline gelmek, mevcut sistemi reform yapmak veya revize etmek için projeler üretmek Alternatif bir uluslararası yapı yaratma olasılığı hem teorik (uluslararası avukatlar) hem de pratik (bölgesel dernekler) düzeylerde çalışılmaktadır. Temel düzenleme, UN Charter ilkelerine sıkı bir şekilde bağlıdır, öncelikle dış yargıdan ve devletlerin iç işlerine müdahale etme ilkelerine bağlıdır. Böyle bir vücudun yargı yetkisini soykırım, savaş suçlarının, insanlığa karşı suçların, terörizmin eylemlerine genişletilmesi önerilir. Bu hükümler göz önüne alındığında, ilgili uluslararası organizasyonun temelinde yeni bir vücut oluşturmak oldukça mantıklı olacaktır, seçmenlerin güvenlik sorunları (örneğin, Shanghai İşbirliği Örgütü) ICC'ye alternatif yapıların kurulması, Afrika Birliği gibi bölgesel uluslararası örgütlerin, dünyanın belirli bir bölgesinde işlenen ilgili suçlarla ilgili olarak uluslararası suçlarla uğraşmak zorunda kalacak. Bölgesel yargı mekanizmaları karar verme prensibini dikkate alabilecek daha iyi olacaktır Mevcut uluslararası ceza adaleti sistemini reform etme seçeneği mümkün değildir. Mevcut kuralları değiştirmek, mevcut yapıların temsilcisiliğini genişletmek, güçleri ayarlamak ve doğru yorumlamaları ancak uluslararası ilişkiler sisteminde katılımcıların ezici çoğunluğu (modern uluslararası hukuk kuralları) uzlaşmaya varmak, voluntariness prensibine ulaşmak mümkündür, bu da küresel türbülantı bağlamında mümkün değildir Uluslararası krizlerin ve çatışmaların düzenlenmesi ve çözümü için küresel kurumları korurken, bu, uluslararası konularda modern uluslararası hukuk yaratılması fikriydi İkinci Dünya Savaşı sonrası Birleşmiş Milletler Şartı'na dayalı olarak, güçler dengesine dayalı adil bir dünya düzeninin arzu edilmesi, bu kurumlara olan güven düzeyinin artırılması, BM bünyesinde yeni bir uluslararası ceza adaleti modelinin geliştirilmesi mümkündür. Ancak tek tek ülkelerin mevcut uluslararası hukuk sistemini göz ardı eden veya çarpıtan tutumları ve yeni evrensel yapılar oluşturma çabaları bu tür planlara şüphe düşürüyor Halihazırda pratikte uygulanmaya başlanan yeni evrensel yapıların oluşturulmasına yönelik projeler (örneğin, ABD Başkanı Donald Trump'ın Barış Konseyi projesi), belirli sorunları (genellikle aynı devletlerin katılımıyla meydana gelen veya devam eden çatışmaların olumsuz sonuçları) çözmek için belirli seçkin devlet kulüplerinin kurulmasını içerir. Uluslararası adalet alanı da dahil olmak üzere, adil bir dünya düzeninin fikir birliğini (hakimiyet değil), karşılıklı güveni ve benzeri diğer idealleri beklemek pek mümkün değildir Dolayısıyla, uluslararası ceza adaletinin geliştirilmesine yönelik olası senaryolar şunlardır: İki kutupluluk ve fiili tek kutupluluk krizi döneminde ortaya çıkan uluslararası ceza adaleti sistemi, güven bunalımı ile karşı karşıyayken, uluslararası ilişkilerde önde gelen aktörlerin ya kendi çerçevesi dışında kaldığı ya da alınan kararlara uymadığı (kararların ulusal hukuk zoruyla infaz edilmesini sağlayamadığı) bir durumdadır. Çok kutupluluk, güçler ve çıkarlar dengesi için çabalayan bu sistemin modern dünyanın gerçeklerine uygunluğu hakkındaki tartışma pratik düzleme girmiştir. Uluslararası çatışmaları izleme ve çözme mekanizmaları değişen koşullara ne kadar çabuk uyarlanırsa, uluslararası ilişkiler, dünya düzeni ve güvenlik de o kadar istikrarlı olacaktır