İstiklal madalyalı Kıbrıslı Türk subayı Mustafa Saffet Bey’in Balkanlardan Bakü’nün kurtuluşuna uzanan askerlik hizmeti - Kıbrıs Gazetesi - Kıbrıs Haber, KKTC Son Dakika ve Gündem Haberleri

Bugün size Trablusgarp Savaşı’ndan Balkan Savaşlarına, Birinci Dünya Savaşı’ndan, 1918’de Bakü’nün Kurtuluş’una, 1918 Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kurulmasından, toprak bütünlüğünün sağlanması ve Azerbaycan Ordusunun kuruluş sürecine, Kafkas Cephesi’nden Millî Mücadele’ye kadar pek çok savaşa katılarak büyük yararlılık gösteren İstiklal Madalyası sahibi Kıbrıslı Türk Subay Mustafa Saffet’i özlü bir şekilde tanıtmak istiyorum Yazımın hemen başında öncelikle Kıbrıslı Türk Subay Mustafa Saffet’in araştırılarak gündeme gelmesinde önemli katkısı olan Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Yerleşkesinde görev yapan Dr. Öğretim Üyesi Zeki Akçam’a ve bu konuyu detaylıca araştırarak ayrıntılı şekilde makale yazan Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Bölge Çalışmaları Enstitüsü Türk Dünyası Çalışmaları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Gıyas Şüküroğlu’na teşekkürlerimi sunuyorum Kıbrıslı Türk Subay Mustafa Saffet, Rumi takvimle 1294’te ) Kıbrıs’ta doğmuştur ve babasının adı Mehmet’tir. Şu ana kadar yapılan araştırmalarda henüz Mustafa Saffet’tin Kıbrıs’taki geçmişi ve ailesine dair bir ize rastlanamamıştır Mustafa Saffet’e ait bilgilere Dr. Gıyas Şüküroğlu’nun üstün gayretleri neticesinde TC Millî Savunma Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Askerî Tarih Arşivindeki şahsî dosyasındaki belgelerden ulaşılabilmiştir Mustafa Saffet, 13 Mart 1896 tarihinde Harp Okulu’na kaydolmuş ve 25 Aralık 1898’de bu okuldan mülazımısani (teğmen) rütbesiyle mezun olmuştur Sonrasında Üçüncü Ordu emrine verilerek Yanya’daki Yirmi Birinci Nizamiye Alayı Birinci Tabur Birinci Bölük’te görevlendirilmiş (3 Eylül 1899), 29 Aralık 1903’te mülazımıevvel (üsteğmen) rütbesine terfi ederek Üçüncü Ordu Yüz Sekizinci Redif Alayı İkinci Tabur Üçüncü Gönüllü Bölüğü Komutanı olarak atanmıştır Mustafa Saffet, söz konusu görevde bulunduğu sırada Gevgili’de asayişi sağlamak üzere eşkıya takibinde bulunmuş ve bu görevindeki yararlılığından dolayı 1904’te liyakat madalyası ile taltif olunmuştur İstanbul’da vukua gelen 31 Mart vakasını yatıştırmak amacıyla Selanik’ten yola çıkan Harekât Ordusu’na katıldığı ve 5 Temmuz 1909’a kadar İstanbul’da bulunmuştur 1910’un mart ayından ağustos ayına kadar süren Arnavutluk Ayaklanması sırasında mensubu olduğu taburla birlikte Kaçanik havalisindeki olayların yatıştırılmasında görev üstlenmiştir Mustafa Saffet’in muharebe yaşamı, imparatorluğun son on yılında meydana gelen savaşlarla doğrudan alakalıdır. Trablusgarp’ta Osmanlı-İtalyan Savaşı’na ) katılmıştır. Sonrasında Balkan cephesine nakledilen Mustafa Saffet, 4 Aralık 1912 tarihi itibariyle Maydos’taki kıtaatta istihdam edilmiştir. Balkan Savaşları sırasında Akdeniz Mürettep Kuvvetleri mensubu olarak öncelikle Çan Alayında talim ve terbiye işleriyle meşgul olmuş, devamında Edremit Müstahfız Taburu Komutanı, Balkan ileri harekâtında ise Otuzuncu Nizamiye Fırkası Doksanıncı Alay Birinci Tabur Komutanı görevlerinde bulunmuştur. Savaşın sona ermesi üzerine 1913’ün sonlarına doğru geri hatta alınarak İzmir Divan-i Harb-i Örfisinde görevlendirilmiştir Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na fiilen katılmasıyla birlikte, zaten yorgun durumda olan ordunun subayları Kuzey Afrika, Balkanlar, Kafkaslar ve Ortadoğu cephelerinde vatan toprağını savunmaya çalışmışlardır. Bu subaylardan biri olan Mustafa Saffet, büyük savaşın henüz başlangıcında kıdemli yüzbaşı (kolağası) rütbesine terfi etmiştir (26 Aralık 1914). 1915 senesinin mayıs ayında Yüz Yirmi Üçüncü Alay Birinci Tabur Komutanlığına ataması yapılmış olup, 17 Haziran 1916 tarihli irade-i seniyye ile 14 Aralık 1916’da rütbesi binbaşılığa terfi ettirilmiştir İhtilallerin neden olduğu otorite boşluğu ve anarşi girdabında boğulan Kafkasyalı soydaşların yardımına koşanlardan biri oluştur. Kafkas İslam Ordusu’nda görev alarak 14 Mart 1918 tarihi itibariyle söz konusu ordunun Üçüncü Fırka Sekizinci Alay Komutanlığına atanmıştır Askerî hiyerarşideki iç yazışmalar sonucunda 14 Nisan 1918’de ona harp madalyası verilmesi hususunda karar alınmış olup, taltif bilgisi Harbiye Nezaretinin 6 Haziran 1918 tarihli 595 numaralı şifreli telgrafıyla kendisine tebliğ edilmiştir Özel misyonlu ordunun subayı olarak Bakü harekâtına katılan kadronun içinde bulunması hasebiyle Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kurulması, toprak bütünlüğünün sağlanması ve Azerbaycan Ordusunun kuruluş sürecinde önemli görevlerde bulunmuştur 1918 Yılında işgalden yeni kurtarılmış olan Ahıska bölgesinde mutasarrıf olarak görevlendirilmiştir Mücadelenin hummalı aşaması olarak görülen 1919’un eylül ayında doğu cephesinde konuşlu On Beşinci Kolordunun Levazım Başkanı olarak atanmıştır 1920’nin nisan ayında tüm doğu cephesinin Levazım Başkan Vekili olarak atanmıştır. 1921’in nisan ayında ise Dokuzuncu Kafkas Fırkası On Yedinci Alay Komutanı ve Ermenistan ile sınırda bulunan Kızılçakçak Hudut Birlikleri Komutanı olarak görevlendirilmiş ve 1 Eylül 1922 itibariyle kaymakam (yarbay) rütbesine terfi etmiştir.4 Şubat 1924 tarihi itibariyle Kafkas Hudut Komiser Muavinliği görevine ataması yapılmıştır 18 Mart 1924’te Dokuzuncu Kolordu Üstsubay ve Subay Divanıharp üyesi olarak görevlendirilmiş, 8 Mayıs 1924’te Birinci Kolordu Elli Yedinci Fırka Yüz Yetmiş Altıncı Alay Kumandan Muavinliği görevine tayin edilmiştir. 19 Ocak 1925’te Erkânıharbiye Mektebi Muamelat-i Zatiye Müdürlüğüne (Harp Akademisi Personel Müdürlüğü) ataması yapılmıştır Millî Mücadele sırasındaki hizmetlerinden dolayı 1927’nin ağustos ayında kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile taltif olmuştur 30 Ağustos 1929’da ise miralay (albay) rütbesine terfi ettirilmiştir. Altıncı Kolordu Yedinci Fırka Yirmi Üçüncü Alay Kumandanlığı, Albay Mustafa Saffet’in askeriyede üstlendiği en son görevdir. Bu görevde bulunduğu sırada genel sağlık durumunda bozulmalar meydana gelmesinden dolayı İzmir’de hastaneye yatırılmıştır. Hastanedeki kapsamlı tetkikler sonucunda sağlık durumunun istihdamına engel olduğu anlaşılmış ve malulen emekliliğe sevk olunması tavsiye edilmiş ve emeklilik talebini içeren kararname 10 Kasım 1931 günü Başvekil imzasıyla Cumhurbaşkanlığına arz edilmiştir 16 Kasım 1931’de Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Başvekil ve Milli Müdafaa Vekili imzalarını içeren kararname ise Albay Mustafa Saffet’in emekliliği onaylanmıştır. Lakin kararnamenin imzalandığı tarihten bir hafta önce 7 Kasım 1931 günü İzmir’deki hastanede vefat etmiştir Sonuç olarak; Kıbrıslı Türk Harbiye mezunu subay Mustafa Saffet, Osmanlı Devleti’nin son yıllarındaki savaşların tamamında yer alarak Trablusgarp Savaşı’ndan Balkan Savaşlarına, Birinci Dünya Savaşı’ndan Bakü’nün Kurtuluşu’na ve Millî Mücadele’ye katılmıştır Mustafa Saffet’in askerî başarısının ve liyakatinin en önemli göstergesi, aldığı madalyalardır. Sahip olduğu Liyakat Madalyası ve Harp Madalyası, yıkılmakta olan imparatorluğun sınırlarını korumaya çalışan bir subay olarak onun savaşçı ruhunu ve cesaretini simgelerkenaldığı İstiklal Madalyası ise Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecindeki mücadelesinin ve fedakârlığının somut bir kanıtıdır